xvii asrdan xix asrning yarmigacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji. ix asrning oxiri xx asr boshlarida turkistonda ta’lim tizimi

DOCX 117,8 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1670354827.docx xvii asrdan xix asrning yarmigacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji. ix asrning oxiri xx asr boshlarida turkistonda ta’lim tizimi referat xvii asrdan xix asrning yarmigacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji. ix asrning oxiri xx asr boshlarida turkistonda ta’lim tizimi reja: · buxoro amirligi, qo’qon va xiva xonliklarida ta’lim- tarbiya · maktab va madrasalarda ta’lim mazmuni · qizlar maktabi va unda ta’lim mazmuni · munis xorazmiyning “savodi ta’lim” asari-husnixatga doir dastlabki qo’llanma sifatida · muhammad sodiq qoshg’ariyning “odob as-solihin” asari- yuksak ma’naviy-axloqiy sifatlarni yorituvchi manba. · xix asrning 2-yarmida turkistonda maktablar tizimi. · chor rossiyasining ta’lim siyosati · turkistonda maktablar tizimi · turkistonda rus maktablarining ochilishi. · yerlik aholi uchun rus-tuzem maktablarining tashkil etilishi · turkistonda jadidchilik harakati · yangi usul maktablarining ochilishi. · mahmudxo’ja behbudiy, munavvar qori, abdulla avloniy, abduqodir shakuriylarning yangi usul maktablarini tashkil etishdagi ma’rifatparvarlik xizmatlari 1. buxoro amirligi, qo’qon va xiva xonliklarida ta’lim- tarbiya. …

an omon bo’lg’ay». ammo uning dasturi va vasiyatlariga amal qilinmadi. taxt, hokimiyat ilinjida avj olgan o’zaro va ichki kurash, jangu jadallar davlatni zaiflashtirib, mamlakatni inqirozga va parokandalikka olib keldi. buxoro amirligi. xvi asr boshlarida zaiflashib borayotgan temuriylar saltanatiga dashti qipchoq tomondan ko’chmanchi o’zbeklar davlati hukmdori muhammad shohbaxt shayboniy hujumi boshlandi. shayboniyxon 1500-1501 yillarda samarqand va buxoroni, 1504 yilda xisor viloyatini, 1504-1505 yillarda urganchni, 1506-1507 yillarda xuroson poytaxti hirot hamda balxni, shuningdek, marv, astrobod va nishopur shaharlarini zabt etdi. toshkent, farg’ona, sirdaryo va xorazm yerlari afg’onistonning qandahor, zamindovur viloyatlari egallandi va muhammad shayboniyxonga qaram bo’lib qoldi. shayboniyxonning xurosondaligidan foydalangan qozoq sultonlari movarounnahrga bir necha marta bostirib kirib, uni talon- taroj qiladilar. 1506-1509 yillarda shayboniyxon xurosondan qaytib kelib, qozoq sultonlariga zarba beradi va dashti qipchoq ichkarisiga quvib boradi. bu yurishlar natijasida sig’noq, yassi, savron shaharlari qayta qo’lga kiritiladi. shunday qilib, movarounnahr va xuroson birlashtirildi va shayboniylar sulolasi hukmronligi qaror topdi. muhammad shayboniyxon …

q suyurg’al sifatida taqsimlab berilgan viloyatlar va yerlarga egalik qilish bilan o’ralashib qoldilar, ular o’rtasida o’zaro kelishmovchilik, ziddiyatlar avj oldi. bundan foydalangan ismoilshoh tez orada xuroson va xorazm o’lkalarini, shimoliy afg’onistonni bosib oldi. poytaxti samarqand bo’lgan movarounnaxrda esa shayboniylar hukmronligi saqlanib qoldi. movarounnaxrda 100 yilgacha davom etgan shayboniylar davrida ham tinchlik bo’lmadi, qirg’inborot urushlar, o’zaro ichki kurashlar davom etdi. 1512 yildan boshlab buxoro viloyati noibi bo’lib kelgan ubaydullo sulton 1533 yilda shayboniylar davlatining oliy hukmdori etib ko’tarildi. ubaydulla sulton samarkanddagi ko’chkunchixon avlodlari karsxiligi sababli oliy hokimiyatni buxoroda turib boshqaradi va buxoroni davlat poytaxti deb e’lon qiladi. shayboniy ubaydullaxon (1533-1539) davrida buxoroning mavqei ham siyosiy, ham iqtisodiy jihatdan kuchaydi. ammo tarqoqlik davom etardi, movarounnahr xvi asr o’rtalarida ham mustaqil hokimliklardan iborat edi. buxoroda abdulazizxon, samarqandda abdulatifxon hukmdor edilar. tarqoqlikka barham berish, mamlakatni birlashtirish dolzarb bo’lib turgan bir paytda abdulla sulton maydonga chiqdi, uni katta mavqega ega bo’lgan juybar shayxlari qo’llab-quvvatladi. abdullaxon …

zlashgan davlatga aylantirdi. biroq ichki nizo, adovatni bartaraf etolmadi. g’animlar abdullaxonga qarshi uning o’g’li abdulmuminni qayraydi, abdullaxon bilan uning o’g’li abdulmo’min o’rtasida taxt masalasida kelishmovchilikdan foydalangan qozoq xonlaridan tavakkalxon toshkent viloyati yerlariga bostirib kiradi. unga qarshi safarga otlangan abdullaxon samarqandga yetganda vafot etadi. abdullaxon o’rniga taxtga ko’tarilgan abdulmo’min 6 oycha hukmdor bo’ldi, u otasining amirlaridan biri-abdulvose’ tomonidan otib o’ldirildi. taxtga chiqqan so’nggi shayboniy pirmuhammad ham 1601 yilda samarqandda boqi muhammad bilan bo’lgan jangda halok bo’ldi. shayboniylar sulolasi barham topdi. 1601 yildan e’tiboran buxoro xonligida hokimiyat ashtarxoniylar (joniylar) sulolasi ko’liga o’tadi. 150 yilcha (1601-1753) hukmronlik qilgan ashtarxoniylar sulolasi davrida buxoro xonligida tinchlik, osoyishtalik bo’lmadi. xonlik viloyatlarida hukmronlik qiluvchi amirlar va beklarning o’zboshimchaligi, markaziy hokimiyat amaldorlari o’rtasidagi o’zaro kelishmovchilik, ur-yiqit mamlakat tinkasini quritib borardi. buni ashtarxoniylar sulolasidan buxoro taxtiga ko’tarilgan o’nta xondan ikkitasining taxtdan ag’darilgani, to’rttasining taxt ustida o’ldirilgani ham yaqqol ko’rsatadi. buxoro davlatining zaiflashib qolganligidan foydalangan eron shohi nodirshoh xvii asrning …

man xon deb (soxta xon) e’lon qilingan uning o’g’illari abdulmo’min va ubaydullo sultonlarni o’ldirib, hokimiyatni o’z ko’liga oladi. muhammad rahim 1756 yilda taxtga o’tirib, o’zini buxoro amiri deb e’lon qiladi va hokimiyatni mustaqil idora qiladi, mang’itlar sulolasiga asos soladi. shundan e’tiboran buxoro xonligi buxoro amirligi deb atala boshlandi. amirlikda hokimiyat 1920 yilgacha mang’itlar sulolasi qo’lida bo’ldi. muhammad rahim hukmronligini beklik-viloyatlardagi boshqa qavmlardan bo’lgan hokimlar tan olmadilar. amir mang’itlarga tayanib hokimiyatni markazlashtirishga intildi. barcha qabilalarning hukmdorlarini buxoroga yig’ib, ulardan markaziy hokimiyatga bo’ysunishni talab qildi, aks holda qattiq jazolanishi haqida ogohlantirdi. viloyatlardagi ko’pgina hokimlar, bebosh amaldorlar hokimiyatdan chetlashtirilib, yer-mulki tortib olinib boshqa joylarga ko’chirildi. ular o’rniga amir qabiladoshlaridan tayinlandi. muhammad rahim buxoro minorasi yonidagi o’z qarorgohini maxsus qurdirgan arkka ko’chirdi. o’zboshimcha beklarni arkka chaqirib qattiq jazoladi. tarqoqlikni bartaraf etish maqsadida ko’pgina bekliklarga - samarqand, jizzax, o’ratepa, xisor, boysun, shaxrisabzga qarshi qonli urushlar qildi, ko’pgina viloyatlar vayron bo’ldi. muhammad rahim nurotada istiqomat qiluvchi …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xvii asrdan xix asrning yarmigacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji. ix asrning oxiri xx asr boshlarida turkistonda ta’lim tizimi"

1670354827.docx xvii asrdan xix asrning yarmigacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji. ix asrning oxiri xx asr boshlarida turkistonda ta’lim tizimi referat xvii asrdan xix asrning yarmigacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji. ix asrning oxiri xx asr boshlarida turkistonda ta’lim tizimi reja: · buxoro amirligi, qo’qon va xiva xonliklarida ta’lim- tarbiya · maktab va madrasalarda ta’lim mazmuni · qizlar maktabi va unda ta’lim mazmuni · munis xorazmiyning “savodi ta’lim” asari-husnixatga doir dastlabki qo’llanma sifatida · muhammad sodiq qoshg’ariyning “odob as-solihin” asari- yuksak ma’naviy-axloqiy sifatlarni yorituvchi manba. · xix asrning 2-yarmida turkistonda maktablar tizimi. · chor rossiyasining ta’lim siyosati · turkistonda maktablar tizimi · turkistonda rus maktabl...

Формат DOCX, 117,8 КБ. Чтобы скачать "xvii asrdan xix asrning yarmigacha tarbiya, maktab va pedagogik fikrlar rivoji. ix asrning oxiri xx asr boshlarida turkistonda ta’lim tizimi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xvii asrdan xix asrning yarmiga… DOCX Бесплатная загрузка Telegram