хатоликларнинг тақсимланиши ва уларнинг эҳтимолий баҳоланиши

DOC 127.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1404390295_53118.doc d d y y x x i x x i i m i = × = = å ¶ ¶ 0 1 å = = × × = = m 1 i x i x x i y i m i y x x y y y d ¶ ¶ d d s ¶ ¶ s y i x x i i m y x i m 2 2 2 1 = æ è ç ö ø ÷ × = = å х }bx }bx a{ d 0 2 2 2 e 2 1 ) ( y s d p s d - = x x 1 n ) x x ( n 1 i 2 i - - = å = s ) 1 n ( n ) x x ( 3 2 3 2 n 1 i 2 i n - - = = å = s …
2
илиб сақланса, ўлчаш воситасини ташқи майдон таъсиридан ҳимоялаш мақсадида экранлаштирилса, манба кучланиши турғунлаштирилса (стабиллаштирилса) ва ҳ.к. 6. мунтазам хатоликни йўқотишнинг махсус усулини қўллаш: ўрин алмашлаш (ўриндошлик), дифференциал усули, симметрик кузатишлардаги хатоликларни компенсациялаш усули. тасодифий хатоликлар ва уларнинг тақсимланиши тасодифий хатолик бирор физикавий катталикни такрор ўлчаганда ҳосил бўладиган, ўзгарувчан, яъни маълум қонуниятга бўйсинмаган ҳолда келиб чиқадиган хатоликдир. бу хатолик айни пайтда нима сабабга кўра келиб чиққанлиги ноаниқлигича қолади, шунинг учун ҳам уни йўқотиш мумкин эмас. ҳақиқатда ўлчаш натижасида тасодифий хатоликни мавжудлиги такрор ўлчашлар натижасида кўринади ва уни ҳисобга олиш, ўлчаш натижасига уни таъсири (ёки ўлчаш аниқлигини баҳолаш) математик статистика усули ёрдамида амалга оширилади. бевосита ўлчашлар натижасининг хатоликларини баҳолашда қуйидаги функциядан фойдаланилади: y=f(x1,x2,...xn), бу ерда f - аниқ функциядир, x1,x2,...xn - бевосита ўлчаш натижаси. хатоликни баҳолаш учун эса хатоликнинг тахминий формуласидан фойдаланилади. абсолют (мутлақ) хатоликнинг максимал қиймати қуйидаги формула бўйича ҳисобланади. хатоликнинг нисбий қиймати эса қуйидаги формуладан топилади: тасодифий хатолик эса (унинг …
3
аланади: |(|max=|а|+|b(х| хатоликнинг биринчи ташкил этувчиси ўлчанадиган катталикнинг қийматига боғлиқ бўлмайди ва у аддитив хатолик дейилади. иккинчи ташкил этувчиси эса ўлчанадиган катталикнинг қийматига (ўзгаришига) боғлиқ бўлиб, мультипликатив хатолик деб аталади. ўлчаш аниқлигининг эҳтимолий баҳоланиши ўлчаш натижаларини қайта ишлаш усулларини ўрганишдан мақсад, ўлчаш натижасини ўлчанадиган катталикни асли (чинакам) қийматига қанчалик яқин эканлигини аниқлаш, ёки унинг ҳақиқий қийматини топиш, ўлчашда ҳосил бўладиган хатоликнинг ўзгариш характерини аниқлаш ва ўлчаш аниқлигини баҳолашдир. бир нарсага алоҳида аҳамият беришга тўғри келади. юқорида олдинги маърузаларда айтилганидек, мунтазам хатоликларни чуқур таҳлили асосида аниқлашимиз ва махсус чораларни кўриб, сўнгра уларни бартараф этишимиз, ёки камайтиришимиз мумкин экан. тасодифий хатоликларда эса бу жумла ўринли эмас. бу турдаги хатоликларни фақат баҳолашимиз мумкин. ҳар кандай физикавий катталик ўлчанганда, унинг тахминий қиймати аниқланади. бу қийматни эса тасодифий катталик деб ҳисоблаш керак ва у икки ташкил этувчидан иборат бўлади. биринчи ташкил этувчиси такрор ўлчашларда ўзгармайдиган ёки маълум қонун бўйича ўзгарадиган (кўпаядиган ёки камаювчи) бўлиб, уни …
4
измада ўртача квадратик хатоликларнинг ҳар хил қийматларида хатоликнинг ўзгариш эгри чизиқлари кўрсатилган. графикдан кўриниб турибдики, ўртача квадратик хатолик қанчалик кичик бўлса, хатоликнинг кичик қийматлари шунчалик кўп учрайди, демак, ўлчаш шунчалик юқори аниқликда олиб борилган ҳисобланади. ўлчаш аниқлигини баҳолаш, эҳтимоллик назариясининг қонун ва қоидаларига асосланиб баҳоланади; яъни ишончли интервал ва уни характерловчи ишончли эҳтимоллик қабул қилинади. одатда, ишончли интервал ҳам, ишончли эҳтимоллик ҳам конкрет ўлчашлар шароитига қараб танланади. масалан: тасодифий хатоликнинг нормал қонуни бўйича тақсимланишида (ўзгаришида) ишончли интервал +3((-3( гача, ишончли эҳтимоллик эса 0,9973 қабул қилиниши мумкин. бу деган сўз 370 тасодифий хатоликдан биттаси ўзининг абсолют қиймати бўйича 3( дан катта бўлади ва уни қўпол хатолик деб ҳисоблаб, ўлчаш натижаларини қайта ишлашда ҳисобга олинмайди. ўлчаш натижасининг аниқлигини баҳолашда эҳтимолий хатоликдан фойдаланилади. эҳтимолий хатолик эса, шундай хатоликки, унга нисбатан, қандайдир катталикни қайта ўлчаганда тасодифий хатоликнинг бир қисми абсолют қиймати бўйича эҳтимолий хатоликдан кўп, иккинчи қисми эса ундан шунча кам бўлади. бундан чиқадики, …
5
б, ўртача квадратик хатолик ўлчанадиган катталикнинг хақиқий қиймати исталган унинг ўртача арифметик қиймати атрофида бўлиш эҳтимолини топишга имкон беради, n((, бўлганда (n (0 ёки ўлчаш сонини кўпайтириш билан (n(0 га интилиб боради. бу эса ўз навбатида ўлчаш аниқлигини оширади. албатта, бундан ўлчаш аниқлигини исталганча ошириш (кўтариш) мумкин деган хулосага келмаслик керак, чунки ўлчаш аниқлиги, тасодифий хатолик то мунтазам хатоликка тенглашгунча ошади. шунинг учун, танлаб олинган ишончли интервал ва ишончли эҳтимолик қийматлари бўйича керакли ўлчашлар сонини аниқлаш мумкинки, бу эса тасодифий хатоликнинг ўлчаш натижасига ҳам таъсир кўрсатишини таъминласин. унинг нисбий бирликдаги қиймати , бу ерда фойдаланилган ва тавсия этиладиган адабиётлар 1. каримов и.а. ўзбекистон - бозор муносабатларига ўтишнинг ўзига хос йўли. т. ўзбекистон, 1994 й. 2. каримов и.а. ўзбекистон иқтисодий ислоҳотларни чуқурлаштириш йўлида. т. ўзбекистон, 1996 й. 3. метрология ҳақида. ўзбекистон республикаси қонуни. 1993 йил. 4. стандартлаштириш ҳақида. ўзбекистон республикаси қонуни. 1993 йил. 5. маҳсулот ва хизматларни сертификатлаш ҳақида. ўзбекистон республикаси …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "хатоликларнинг тақсимланиши ва уларнинг эҳтимолий баҳоланиши"

1404390295_53118.doc d d y y x x i x x i i m i = × = = å ¶ ¶ 0 1 å = = × × = = m 1 i x i x x i y i m i y x x y y y d ¶ ¶ d d s ¶ ¶ s y i x x i i m y x i m 2 2 2 1 = æ è ç ö ø ÷ × = = å х }bx }bx a{ d 0 2 2 2 e 2 1 ) ( y s d p s d - = x x 1 n ) x x ( n 1 i 2 i - - …

DOC format, 127.0 KB. To download "хатоликларнинг тақсимланиши ва уларнинг эҳтимолий баҳоланиши", click the Telegram button on the left.