ўлчашлар ноаниқлигига доир тушунчалар

DOC 218.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1584181924.doc ўлчашлар ноаниқлигига доир тушунчалар режа: 1. “ўлчашлар ноаниқлигини ифодалаш бўйича қўлланма” тафсилоти 2. ўлчашлар ноаниқлигини баҳолаш босқичларининг таҳлили 3. ўлчашларнинг ноаниқлиги тўғрисида ҳисобот тузиш 4. ноаниқликнинг манбалари ва турларининг тафсилоти “ўлчашлар ноаниқлигини ифодалаш бўйича қўлланма” тафсилоти ушбу қўлланма қуйида келтирилган халқаро ташкилотлар томонидан 1993 йилда тайёрланган: · bipm (ўлчов ва тарозиларнинг халқаро бюроси) · iec (халқаро электротехник комиссия) · ifcc (клиник химиянинг халқаро федерацияси) · iso (стандартлаштириш бўйича халқаро ташкилот) · iupac (тоза ва амалий химиянинг халқаро иттифоқи) · oiml (қонуний метрологиянинг халқаро ташкилоти) ўлчаш натижаларининг хатоликларини тақдим этиш ва баҳолаш бўйича халқаро бирлиликдаги ёндашув масаласи долзарб масала ҳисобланади. ушбу долзарбликни ҳисобга олиб, тарози ва ўлчовларнинг халқаро комитети (мкмв) 1978 йилда ушбу муаммони тарози ва тошларнинг халқаро бюросига (мbмв) миллий метрологик лабораториялари билан биргаликда қараб чиқиш учун топширди. ўлчов ва тарозилар халқаро бюросининг ишчи гуруҳи ўлчашларнинг ноаниқликлари бўйича бажарилган ишлар ҳисоботи асосида inc-1 (1980) ―экспериментал ноаниқликларни ифодалаш‖ номли тавсияни …

ан катталикнинг асл (чинакам) қиймати‖ тушунчаларини фойдаланиш ўрнига қараб уларнинг ўрнига ―ноаниқлик‖ ва ―ўлчанадиган катталикнинг баҳоланган қиймати‖, ҳамда хатоликларни намоён бўлиш характерига кўра ―тасодифий‖ ва ―мунтазам‖ деб таснифлашдан ―ўлчашларнинг ноаниқликларини баҳолаш усулига кўра‖ (a тури – математик статистика усуллари билан ва b тури бўйича – бошқа усуллар билан) деб таснифлашга ўтиш маъқулроқлиги кўрсатилган. қуйидагилар қўлланманинг мақсади бўлиб ҳисобланади: · ўлчашларнинг ноаниқликлари тўғрисидаги ҳисоботни қандай тузиш тўғрисидаги маълумотлар билан тўлиқ таъминлаш; · ўлчаш натижаларини халқаро миқёсда солиштириш асосларини тақдим этиш; · ўлчашларнинг ноаниқликларини ифодалаш ва баҳолаш учун барча ўлчаш турларига ва ўлчашларда фойдаланиладиган барча маълумот турларига универсал усул тақдим этиш; 2003 йилда давлатлараро стандартлаштириш бўйича тавсиялар рмг 43-2001 ―ўлчашларнинг ноаниқликларини ифодалаш бўйича қўлланма‖нинг қўлланилиши амалга киритилди. ушбу тавсиялар ўлчаш натижаларини баҳолаш усулларига тааллуқли бўлиб, ―қўлланма‖дан фойдаланиш бўйича амалий тавсияларга эга бўлиб, ўлчаш натижаларини хатоликлар ва ўлчашлар ноаниқликларидан фойдаланиб ўлчаш натижаларини тақдимот қилиш шаклларининг мувофиқлигини кўрсатади. қўлланма, ўлчашларнинг аниқлик характеристикаларини ўлчаш хатоликларининг …

ли роль ўйнайди. бу худди рисоладагидек ноаниқликни кенг талқин қилиниши билан боғлиқ бўлиб, масалан, ўлчаш натижаси ўлчанаётган катталикнинг қийматини ифодалашига шубҳаланишни билдиради. · ўлчанадиган катталикнинг асл (чинакам) қиймати бўйича хатолик тушунчаси маъносини йўқотади, чунки, хатоликни ҳисоблаб бўлмайди. · систематик ва тасодифий хатоликларни алоҳида баҳолаш ва улар учун турли характеристикалардан фойдаланиш (ишонч чегаралари ва ўрта квадратик четланиш) хатоликларнинг юқори баҳоланишига сабаб бўлади. · ўлчаш натижаларининг характеристикалари учун умум қабул қилинган ва қўлланилишида содда бўлган универсал услубиётнинг зарурлиги. қўлланмада ―ўлчаш хатолиги‖ тушунчаси ўрнига ―ўлчаш ноаниқлиги‖ тушунчаси киритилган. бунда ўлчаш ноаниқлиги икки хил маънода талқин қилинади: · кенг маънода, ўлчаш натижасининг ишончлилигига нисбатан шубҳаланиш сифатида. масалан, ўлчаш натижаларига барча тузатишлар киритилгандан кейин катталикнинг ўлчанган қийматининг аниқлигига нисбатан бўлган шубҳа. · тор маънода, ўлчашлар ноаниқлиги шундай параметр сифатида тушуниладики, бу параметр ўлчаш натижаси билан боғлиқ бўлиб, қийматларнинг сочилишини характерлаб, уларнинг ўлчанган катталикка асосли равишда қўшиб ёзиб қўйилиши тушунилади. ушбу концепцияда ўлчашлар ноаниқлиги айнан тор …

ташкил этувчилар эҳтимолликларнинг тахмин қилинган тақсимотлари билан тажриба ёки бошқа маълумотлар асосида баҳоланади. улар, ундан ташқари стандарт четланишлар билан характерланиши мумкин. ўлчаш натижаларининг ноаниқлиги ўлчанадиган катталик қийматини аниқ билмасликни ифодалайди. у ҳатто маълум систематик хатоликларга тузатишлар киритилгандан кейин ҳам ўлчанадиган катталикнинг ноаниқликлари оқибатидаги фақат ―баҳо‖ эканлигини ва бу ноаниқликларнинг тасодифий эффектлар ва систематик хатоликларга бўлган натижанинг нотўғри тузатилиши натижасида келиб чиқади. ноаниқликнинг икки хилда баҳоланиши киритилган: · a турдаги баҳолаш – бу ноаниқликни кузатувлар қаторларини статистик таҳлил йўли билан баҳолаш усулидир; · b турдаги баҳолаш – кузатувлар қаторини статистик таҳлилдан бошқа усулларда баҳолаш усулидир. a ва b турларга таснифлашнинг мақсади ноаниқликларнинг ташкил этувчиларини баҳолашнинг иккита турли усулда баҳолашни кўрсатишдир. a турдаги стандарт ноаниқлик – эҳтимолликнинг зичлик функциясидан олинади. b турдаги стандарт ноаниқлик – ҳодисанинг рўй беришига бўлган ишончга асосланган эҳтимолиятлар зичлигининг тахмин қилинган функциясидан олинади. бу эҳтимоллик кўпинча субъектив эҳтимоллик деб номланади. кўпчилик ҳолларда, y ўлчанадиган катталик бевосита ўлчанмайди, балки …

xm катталикларнинг қийматлари учун олинади. чиқиш баҳоси y ўлчаш натижаси ҳисобланиб, қуйидаги тенглама билан ифодаланади: y = f(x1, x2, ..., xm) (2) a турдаги стандарт ноаниқлик ua кўпкаррали ўлчашларнинг натижалари бўйича баҳоланади, бунда уни ҳисоблаш учун дастлабки берилганлар бўлиб уларнинг натижалари хi1, ..., хin i, бу ерда i=1, ..., m, ni – i-инчи кириш катталигининг ўлчашлар сони. кириш катталигининг i-инчи ягона ўлчанишининг стандарт ноаниқлиги uа,i – қуйидаги ифодадан ҳисобланади: бу ерда x  n q1 xiq – i-инчи кириш катталигининг ўрта арифметиги. i-инчи кириш катталигини ўлчашнинг стандарт ноаниқлиги қуйидаги ифодадан аниқланади ва бунда натижа ўрта арифметик сифатида аниқланади. турдаги стандарт ноаниқлик x катталикни баҳолаш учун фойдаланилади, у такрорий кузатишлар натижасида олинмаган. у билан боғлиқ бўлган баҳоланган стандарт ноаниқлик ub(xi) – x нинг кутилиши мумкин бўлган ўзгарувчанлигига асосланган барча қулай ахборотларга асосланган илмий мулоҳазалар базасида аниқланади. бундай ахборотлар фонди ўз ичига қуйидагиларни олади: · дастлабки ўлчашларга доир берилганлар; · тажрибалар натижасида …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ўлчашлар ноаниқлигига доир тушунчалар"

1584181924.doc ўлчашлар ноаниқлигига доир тушунчалар режа: 1. “ўлчашлар ноаниқлигини ифодалаш бўйича қўлланма” тафсилоти 2. ўлчашлар ноаниқлигини баҳолаш босқичларининг таҳлили 3. ўлчашларнинг ноаниқлиги тўғрисида ҳисобот тузиш 4. ноаниқликнинг манбалари ва турларининг тафсилоти “ўлчашлар ноаниқлигини ифодалаш бўйича қўлланма” тафсилоти ушбу қўлланма қуйида келтирилган халқаро ташкилотлар томонидан 1993 йилда тайёрланган: · bipm (ўлчов ва тарозиларнинг халқаро бюроси) · iec (халқаро электротехник комиссия) · ifcc (клиник химиянинг халқаро федерацияси) · iso (стандартлаштириш бўйича халқаро ташкилот) · iupac (тоза ва амалий химиянинг халқаро иттифоқи) · oiml (қонуний метрологиянинг халқаро ташкилоти) ўлчаш натижаларининг хатоликларини тақдим этиш ва баҳолаш бўйича халқаро бирлиликдаги ёндаш...

DOC format, 218.0 KB. To download "ўлчашлар ноаниқлигига доир тушунчалар", click the Telegram button on the left.

Tags: ўлчашлар ноаниқлигига доир тушу… DOC Free download Telegram