«ўлчаш хатоликлари»

DOC 120.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1404389219_53055.doc ± ± ± ± ± ± %, 100 х нис u х х d = d % 100 х нис × - = d xu xu хi %, 100 × d ± = n x х d %, 5 , 0 100 2 , 241 2 , 1 %, 100 = × - = × d ± = d xu х х нис % 4 , 0 100 300 2 , 1 % 100 = × = × d = n x х d å = - = + + + = к i n n xi n х х х х х 1 3 2 1 / ..... å = - - - - - - = - - - + + - - - = n i i i х х n n х х х х х х 1 2 2 2 2 2 1 ) …
2
иклар; · динамик хатоликлар; iii. келиб чиқиш сабаби (шароити)га кўра: · ўлчаш асбоби учун белгиланган нормал шароитларда хосил бўладиган ўлчаш хатоликлар; · қўшимча хатоликлар (нормал шароитдан четга чиқилганда юз берадиган хатоликлар). нормал шароит деганда хаво (атроф-мухит) ҳарорати 200с 20с (200с 50с), хаво намлиги 65% 15%, атмосфера босими 750 25 мм с.у. (101,325 3,3 кпа), таъминлаш кучланиши намунадан 2% узгариши мумкин бўлган шароитга тушунилади. абсолют, нисбий ва келтирган ўлчаш хатолиги ўлчаш асбобининг абсолют хатолиги (∆х) деб, шу абсолютнинг курсатиши (xi) билан ўлчанаётган катталикнинг чинакам қиймати (xu) орасидаги фаркка айтилади: ∆х = xi- xu. бунда хатолар плюс ёки минус ишораси билан катталикнинг бирликларида ифодаланади. абсолют хатолик (∆хнис) деб аталади. нисбий хатолик оркали ўлчашнинг анкилик даражасини характерлаш жуда кулай: катталикнинг чинакам қийматини анкилаш учун ўлчов асбобининг курсатишига тузатиш киритилади. унинг сон қиймати тескари ишора билан олинган абсолют қийматга тенг: d = xu – xi ёки d = ∆x. бу ерда d-тузатма. асбобнинг хатолиги …
3
. ( хю + хк ) асбобнинг нормал шароитларда анкиланган фарклардан ифодаланган келтирилган хатолиги асосий хатолик дейилади. ушбу хатолик ўлчаш асбобларини лойиҳалашда бош меъзон ҳисобланади. ўлчаш аниқлигини ошириш йулларидан бири ўлчанадиган қийматни кўп марта такрорий ўлчашдир. бунда ўлчанадиган катталикнинг бир қатор қийматлари хосил қилинади. х1, х2, х3, …… , хn. ушбу қийматларнинг уртача арифметик микдори ўлчанади, катталик қиймати (х) энг яқин бўлади. шунинг учун абсолют ва нисбий хатоликларни узгаришига боғлиқ, шунинг учун хам абсолют хатолик икки ташкил этувчидан иборат деб каралади. масалан: абсолют хатоликнинг максимал қиймати қуйидагича ифодаланади (4-шакл) |∆ х | max=| a |+|bx| хатоликни биринчи ташкил этувчиси (а) ўлчанаётган катталикнинг қийматига боғлиқ булмайди ва у аддитив хатолик дейилади. иккинчи ташкил этувчиси эса ўлчанадиган катталикнинг қиймати (узагариши) га боғлиқ булиб, мультипликатив хатолик дейилади. масалан штангенцирқўллар, микрометрлар ва шуларга ухшаш асбобларнинг мультикликатив хатолиги ўлчанадиган деталнинг диаметрига боғлиқ булиб, у 0,001d тенг. 2. мунтазам, тасодифий ва қўпол хатоликлар мунтазам хатолик деб, …
4
я килувчи тенгламалардан фойдаланилган пайтда бўлади. ўлчаш усули хатолиги ўлчаш воситаси, хусусан, ўлчаш курилмаси, баъзида эса, ўлчаш натижаси хатоликларини баҳолашда эътиборга олиниши лозим. асбобий (инструментал) хатолик дейилганда қўлланилаётган ўлчов асбоблари хатоликларига боғлиқ бўлган ўлчаш хатоликлари тушунилади. бу хатоликларни тузат киритиш оркали йукотиш мумкин. субъектив хатоликлар кузатувчининг шахсий хусусиятларидан масалан, бирор синган берилган пайтни кайд қилишда кечиқиш ёки шошилишдан, шкала бир булими чегарасида курсатувни тўғри ёзиб олишдан, парраллесдан ва хоказодан келиб чиқади. параллексдан хосил бўлган хатолик деганда шкала сиртидан бирор бир масофада жойлашган стрелкани шу сиртга перпендикуляр булмаган йуналишда визирлаш (белгилаш) натижасида келиб чиқадиган хатолик тушунилади. тасодифий хатолик дейилганда фақат битта катталикни кайта –кайта ўлчаш мабойнида тасодифий узгарувчи ўлчаш хатолиги тушунилади. бу хатоликлар кутилмаган сабабалар (токнинг частотаси ва кучланишининг узгариши,датчинларнинг сезгир элементлари кисилиб колиши, асбоб вибрацияси , ўлчаш кучининг узгарувчанлиги ва х.) туфайли хосил бўлади.тасодифий хатоликларнинг пайдо бўлиши эхтимоли билан богловчи қонунлар мавжуд. улар тасодифий қийматларни таксимланиш қонунлари деб аталади. машинасозликда …
5
ловчи ишончли эхтимоллик ____ ўлчашлар шароитига караб қабул қилинади. масалан: тасодифий хатоликнинг нормал қонуни бўйича таксимланиши-да ишончни интервал -35 дан +3σ гача, ишончли эхтимоллик эса тасодифий хатоликдан биттаси узининг абсолют кимти бўйича 3σ дан катта булса ва уни кўпол хатолик деб ҳисоблаб ўлчаш натижаларини кайта ишлашда ҳисобга олинмайди. умуман ишончли интервал z харфи билан белгиланади ва z билан ишоняли эхтимоллик орасида боғлиқлик … жадвалда келтирилган. -жадвал p 0.683 0.90 0.95 0.98 0.99 0.997 z 1.0 645 1.96 2.33 2.58 3.00 5.ўлчаш натижаси аниқлигини баҳолаш ўлчаш аниқлигини баҳолашда эхтимолий хатоликдан фойдаланилади. бунинг учун қуйидаги формуладан фойдаланилади: мисол. ўлчаш аниқлигини ошириш учун ҳарорат бир неча марта такрор ўлчанган. ўлчаш натижалари қуйидагича бўлган № ҳарорат, 0с № харотар 1 31 6 31 2 32 7 32 3 34 8 33 4 33 9 35 5 31 10 34 ечиш. 1. ўлчаш натижаларининг уртача арифметик қиймати: ўртача квадратик хато: ҳароратнинг чинакам қиймати этиб ни …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "«ўлчаш хатоликлари»"

1404389219_53055.doc ± ± ± ± ± ± %, 100 х нис u х х d = d % 100 х нис × - = d xu xu хi %, 100 × d ± = n x х d %, 5 , 0 100 2 , 241 2 , 1 %, 100 = × - = × d ± = d xu х х нис % 4 , 0 100 300 2 , 1 % 100 = × = × d = n x х d å = - = + + + = к i n n xi n х х х х х 1 3 2 1 / ..... å = - - - - - - = - …

DOC format, 120.0 KB. To download "«ўлчаш хатоликлари»", click the Telegram button on the left.

Tags: «ўлчаш хатоликлари» DOC Free download Telegram