спортдаги ўлчаш хатоликлари. ўлчаш аниқлиги. асосий ва қўшимча хатоликлар

DOC 68.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1476297498_65472.doc d d %. 100 0 × d = d а а а хак %. 100 а а а макс кел × d = d кел а d дакика кадам 5 а а а 0 = - = d %. 5 , 2 % 100 а а а 0 хак = × d = d спортдаги ўлчаш хатоликлари. ўлчаш аниқлиги. асосий ва қўшимча хатоликлар режа: 1. абсолют ва нисбий хатоликлар. 2. тизимли ва тасодифий хатоликлар 3. спорт метрологияда ўлчаш объектлари тажрибада ҳеч бир ўлчашни абсолют аниқ, яъни хатолиги нолга тенг бўлган ҳолда амалга ошириб бўлмайди. ўлчаш натижаси хатоликка эга бўлиши муқаррар. ушбу хатоликнинг қиймати бевосита ўлчаш усули ва ўлчов асбобларининг аниқлигига боғлиқ бўлиб, мазкур аниқлик қанча юқори бўлса, хатолик шунча кам бўлади. масалан: миллиметрли, яъни ҳар бир бўлимининг қиймати 1 мм бўлган оддий линейка ёрдамида узунликни 0,01 мм аниқлик билан ўлчаб бўлмайди. асосий хатолик – бу ўлчаш усули ва ўлчов …
2
анади) деб ўлчанаётган катталик учун ўлчов асбоби кўрсатган (а) натижа билан катталикнинг ҳақиқий (а0) қиймати орасидаги фарққа тенг бўлган а = а – а0 (1) катталикка айтилади. абсолют хатолик ўлчанаётган катталик билан бир хил бирликларда ифодаланади. амалиётда, кўпгина ҳолларда, абсолют хатоликдан эмас, балки нисбий хатоликдан фойдаланиш анча қулай бўлади. ўлчашнинг нисбий хатолиги икки хил бўлади : · ҳақиқий нисбий хатолик · келтирилган нисбий хатолик. ҳақиқий нисбий хатолик деб абсолют хатоликни ўлчанаётган катталикнинг ҳақиқий қийматига нисбатига айтилади, яъни : (2) келтирилган нисбий хатолик – бу абсолют хатоликни ўлчанаётган катталикнинг имкон қадар максимал қийматига нисбатидир, яъни : (3) ўлчаш хатолиги эмас, ўлчов асбобининг хатолиги баҳоланаётган ҳолларда ўлчанаётган катталикнинг максимал қиймати сифатида қурилма шкаласининг чегаравий қиймати олинади. фоизларда ифодаланган энг катта мумкин бўлган тушунчаси ўлчов асбобининг нормал шароитдаги аниқлик синфини ифодалайди. масалан: аниқлик синфи 1,0 бўлган ва ючқни 200 зарба/дақиқа диапазонда ўлчашга мўлжалланган пульсотахометр нормал ишлаш шароитларида ўлчашга 200 зарба/дақиқа·0,01=2 зарба/мин хатоликка олиб …
3
ининг визуал аниқланган натижаси а0 = 200 қадам/дақиқа югуриш темпининг ҳақиқий қиймати у ҳолда абсолют хато га тенг бўлади. ҳақиқий нисбий хатолик шундай қилиб, югуриш темпининг визуал ўлчашидаги абсолют хатолик 5 қадам/дақиқага, ҳақиқий нисбий хатолик эса 2,5%. югуриш темпининг чегаравий қиймати масаланинг шартида берилмаганлиги сабабли келтирилган нисбий хатоликни аниқлашнинг иложи йўқ. тизимли ва тасодифий хатоликлар бирор ўлчашдан бошқасига ўтганда қиймати ўзгармайдиган хатолик тизимли хатолик дейилади. бундай хусусиятига асосланиб, тизимли хатолик кўп ҳолларда олдиндан айтиб берилади ёки охир оқибат сезиб қолинади ва ўлчаш жараёни тугагандан сўнг йўқотилади. тизимли хатоликни бартараф этиш усули, биринчи навбатда, унинг табиатига боғлиқ. ўлчашнинг тизимли хатоликларини қуйидаги уч гуруҳга бўлиш мумкин : 1) келиб чиқиши ва сон қиймати аниқ бўлган тизимли хатолик 2) келиб чиқиши аниқ, бироқ сон қиймати ноаниқ бўлган тизимли хатолик 3) келиб чиқиши ҳам ноаниқ, ва сон қиймати ҳам ноаниқ бўлган тизимли хатолик. энг кам зарарлиси – бу биринчи гуруҳ хатоликлар. улар ўлчаш натижаларига …
4
и – спортчининг хусусиятлари билан ҳам боғлиқ бўлади. ўлчашларнинг тизимли хатоликлари билан кураш турли усуллар билан олиб борилади. улардан ўлчов қурилмаларини тарировка қилиш ва калибровка қилиш, ҳамда рандомизация усулларига тўхталиш лозим. спорт метрологияда ўлчаш объектлари жисмоний тарбия ва спортда ўлчаш объектлари учта асосий гуруҳга бўлинади: спорт юкламаси кўрсаткичлари; жисмоний тайёргарлик даражаси кўрсаткичлари; техник–тактик кўрсаткичлар. 1. спорт юкламаси кўрсаткичлари. спорт юкламаси – бу спортчи организмига унинг жисмоний ва техник–тактик тайёргарлиги даражасини ошириш мақсадида таъсир кўрсатиш воситасидир. спортчининг организмига таъсир кўрсатувчи барча омиллар ўлчаш объектлари ҳисобланади ва улар баҳоланиши ёки ўлчаниши лозим. юкламани иккига бўлиш қабул қилинган: ташқи (таъсир қилишнинг барча усулларини тасвирлаган ҳолда) ва ички (ташқи юкламанинг таъсири остида организмдаги ўзгаришларни кўрсатган ҳолда). ташқи юкламалар интенсивлиги ва ҳажми бўйича ажратилади. юклама ҳажми – бу спортчи организмига таъсирларнинг умумий сони. юклама ҳажми ўтилган йўлга километрларда, спорт ишининг вақти бўйича, машқларни ёки алоҳида белгиларни қайтариш сонида, спортчи иштирок этган мусобақалар сони ва ҳ.к.ларда …
5
стикалари ҳам маънога эга. 2. жисмоний тайёргарлик даражаси кўрсаткичлари. жисмоний тайёргарлик даражаси жисмоний сифатларнинг (тезкорлик, куч, чидамлилик, эгилувчанлик ва чаққонлик) ривожланиши билан боғлиқ. жисмоний сифат интеграл кўрсаткичлари тестлаш орқали баҳоланади. етакчи параметрлар ўлчанади. уларни санаб ўтамиз. тезкорлик – бу спортчининг маълум бир ҳаракатни минимал вақт оралиғида бажариш қобилияти. бу қобилиятни қуйида келтирилган кўрсаткичлар орқали баҳолаш мумкин. ташқи таъсирга (масалан: ёруғлик, овоз ва бошқалар) организмнинг реакция вақти – ҳаракат тезлигининг асосий кўрсаткичларидан бири. жиҳозланган лабораториядан ташқарида, мактаб ёки олий таълим шароитида, инсоннинг реакциясини оддий мактаб линейкаси орқали ўлчаш мумкин. бу мақсадда кузатилаётган вертикал жойлашган линейкани унинг қуйи нуқтасидан кўрсаткич ва бош бармоқлар ўртасида сиқади. сўнгра, бармоқларни очиб, уни қўйиб юборади ва максимал тезликда шу бормоқлар билан тушаётган линейкани тутиб олади. линейканинг шкаласи бармоқлар неча сантиметрга юқорига ҳаракатланганлигини кўрсатади, яъни бу масофа кузатилаётганнинг пропорционал реакциясига мос келади. реакцияни ўлчашнинг бундай усули бир гуруҳ инсонларнинг кўрсаткичлари баҳоланаётганида ва кузатилаётганлардан қайси бири энг яхши …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "спортдаги ўлчаш хатоликлари. ўлчаш аниқлиги. асосий ва қўшимча хатоликлар"

1476297498_65472.doc d d %. 100 0 × d = d а а а хак %. 100 а а а макс кел × d = d кел а d дакика кадам 5 а а а 0 = - = d %. 5 , 2 % 100 а а а 0 хак = × d = d спортдаги ўлчаш хатоликлари. ўлчаш аниқлиги. асосий ва қўшимча хатоликлар режа: 1. абсолют ва нисбий хатоликлар. 2. тизимли ва тасодифий хатоликлар 3. спорт метрологияда ўлчаш объектлари тажрибада ҳеч бир ўлчашни абсолют аниқ, яъни хатолиги нолга тенг бўлган ҳолда амалга ошириб бўлмайди. ўлчаш натижаси хатоликка эга бўлиши муқаррар. ушбу хатоликнинг қиймати бевосита ўлчаш усули ва ўлчов асбобларининг аниқлигига боғлиқ бўлиб, мазкур аниқлик қанча юқори бўлса, хатолик шунча …

DOC format, 68.0 KB. To download "спортдаги ўлчаш хатоликлари. ўлчаш аниқлиги. асосий ва қўшимча хатоликлар", click the Telegram button on the left.