zahriddin muhammad bobur hayoti va ijodi

PDF 15 стр. 696,8 КБ Бесплатная загрузка

15 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 696,8 КБ

Тип файла PDF

Страницы 15

Обновлено Май 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 15

@davlat_tili_archives zahiriddin muhammad bobur (1483 - 1530) boburiylar davlati asoschisi, shoh va shoir. hayoti va ijodi boburning otasi — umarshayx mirzo fargʻona viloyati hokimi, onasi — qutlugʻ nigorxonim moʻgʻuliston xoni va toshkent hokimi yunusxonning qizi edi. bobur ota tomondan amir temurning uchinchi o‘g‘li mironshoh mirzo naslidan bo'lsa, ona tomonidan tug‘luq temurxonning o‘g‘li xizr xo‘jaxon naslidan edi uning yettinchi avlodi edi. otasi tomondan: 1. amir temur ko‘ragon (1336-1405) 2. mironshoh mirzo (1366-1408) 3. sulton muhammad mirzo (1398-1444) 4. sulton abu said ko‘ragon (1424-1469) 5. umarshayx mirzo ko‘ragon (1456-1494) 6. bobur (1483-1530) onasi tomondan: 1. tug‘luq temurxon (1329-1362) 2. xizr xo‘jaxon (1358-1399) 3. muhammadxon (? - 1416) 4. sharalixon (taxtga chiqmagan ) 5. uvaysxon (1418-1425-yillarda) 6. yunusxon (1468-1487) 7. yunusxonning qizi qutlug‘ nigorxonim (1457-1504) 8. bobur (1483-1530) boburning onasi oʻqimishli bo‘lgan va oqila ayol boʻlib, boburga hokimiyatni boshqarish ishlarida faol koʻmak bergan, harbiy yurishlarida unga hamrohlik qilgan. umarshayx mirzo xonadoni poytaxt andijonning …

2 / 15

s://uz.wikipedia.org/wiki/tug%ca%bbluq_temur https://uz.wikipedia.org/wiki/tug%ca%bbluq_temur https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=xizr_xo%e2%80%98jaxon&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/wiki/nasl https://uz.wikipedia.org/wiki/avlod https://uz.wikipedia.org/wiki/sulton_muhammad_(temuriyzoda) https://uz.wikipedia.org/wiki/abu_said_(temuriy) https://uz.wikipedia.org/wiki/umarshayx_mirzo_(temuriy) https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=muhammadxon&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/wiki/vaysxon https://uz.wikipedia.org/wiki/yunusxon https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=yurish&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/wiki/andijon_(shahar) https://uz.wikipedia.org/wiki/ark https://uz.wikipedia.org/wiki/hokim https://uz.wikipedia.org/wiki/yoz https://uz.wikipedia.org/wiki/sirdaryo https://uz.wikipedia.org/wiki/axsi_(shaharcha) https://uz.wikipedia.org/wiki/yil_fasllari @davlat_tili_archives oʻtkazardi. boburning yoshligi andijonda oʻtgan. bobur barcha temuriy shahzodalar kabi maxsus tarbiyachilar, yirik fozil-u ulamolar ustozligida harbiy taʼlim, fiqh ilmi, arab va fors tillarini oʻrganadi, koʻplab tarixiy va adabiy asarlar mutolaa qiladi, ilm-fanga, sheʼriyatga qiziqa boshlaydi. dovyurakligi va jasurligi uchun u yoshligidan „bobur“ („sher“) laqabini oladi. bobur otasi yoʻlidan borib, mashhur so‘fiy — xoja ahrorga ixlos qoʻyadi va uning tariqati ruhida voyaga yetadi, umrining oxiriga qadar shu eʼtiqodga sodiq qoladi. keyinchalik, „boburnoma“ asarida bobur xoja ahror ruhi bir necha bor uni muqarrar halokatdan, xastalik va chorasizlikdan xalos etganini, eng ogʻir sharoitlarda rahnamolik qilganligini taʼkidlaydi. otasi axsida bevaqt, 39 yoshida fojiali halok boʻlgach, oilaning katta farzandi, 12 yoshli bobur valiahd sifatida taxtga oʻtiradi (1494-yil iyun). movarounnahr taxti uchun kurash movarounnahr xv asr oxirida oʻzaro nizolashayotgan temuriy shahzodalar yoki mulkdor zodagonlar boshchilik …

3 / 15

b olgan koʻpdan koʻp viloyatlarga parchalanib ketgan edi. movarounnahr taxti uchun kurash avjga chiqqan, turli siyosiy fitnalar uyushtirilmoqda edi. buning ustiga umarshayx mirzoga tobe bir necha bek va hokimlar yosh hukmdorga (boburga) boʻysunishdan bosh tortadilar. ularning ayrimlari boburning ukalarini yoqlasa, baʼzilari mustaqillik daʼvosini qiladi, yana boshqa birlari boburga raqib, boshqalari amaki, togʻalariga qoʻshilib, uni jismonan yoʻqotish payiga tushadi. oʻz amakisi va togʻasi boʻlmish sulton ahmad mirzo bilan sulton mahmudxon xurujlarini daf qilgan bobur hukmronligining dastlabki 2—3-yilida mavqeini mustahkamlash, bek va amaldorlar bilan oʻzaro munosabatni yaxshilash, qoʻshinni tartibga keltirish, davlat ishlarida intizom oʻrnatish kabi muhim chora-tadbirlarni amalga oshiradi. boburning dastlabki siyosiy maqsadi amir temur davlatining poytaxti, strategik va geografik jihatdan muhim boʻlgan samarqandni egallash va movarounnahrda markazlashgan kuchli davlatni saqlash, mustahkamlash hamda amir temur saltanatini qayta tiklashdan iborat edi. https://uz.wikipedia.org/wiki/tarbiya https://uz.wikipedia.org/wiki/ulamo https://uz.wikipedia.org/wiki/harbiy_ta%ca%bclim https://uz.wikipedia.org/wiki/harbiy_ta%ca%bclim https://uz.wikipedia.org/wiki/fiqh https://uz.wikipedia.org/wiki/arab_tili https://uz.wikipedia.org/wiki/fors_tili https://uz.wikipedia.org/wiki/tarixiy_janr https://uz.wikipedia.org/wiki/asar https://uz.wikipedia.org/wiki/she%ca%bcriyat https://uz.wikipedia.org/wiki/arslon https://uz.wikipedia.org/wiki/xoja_ahror https://uz.wikipedia.org/wiki/tariqat https://uz.wikipedia.org/wiki/boburnoma https://uz.wikipedia.org/wiki/xastalik https://uz.wikipedia.org/wiki/valiahd https://uz.wikipedia.org/wiki/1494 https://uz.wikipedia.org/wiki/movarounnahr https://uz.wikipedia.org/wiki/shahzoda https://uz.wikipedia.org/wiki/mustaqillik https://uz.wikipedia.org/wiki/sulton_ahmad_mirzo https://uz.wikipedia.org/wiki/sulton_mahmudxon …

4 / 15

emur https://uz.wikipedia.org/wiki/samarqand @davlat_tili_archives boburning andijonni qayta egallashi bu paytda, qisqa muddat ichida samarqand taxtiga uchinchi hukmdor kelgan edi. sulton ahmad mirzo vafoti (1494-yil iyul) dan keyin taxtga oʻtirgan sulton mahmud mirzo samarqandda davlatni 5-6 oydan ortiq idora etmadi — qisqa muddatli kasallikdan soʻng 43 yoshida vafot etdi. uning oʻrniga buxoroda hokim boʻlgan oʻgʻli boysungʻur oʻtiradi. 1495—1496-yillarda bobur samarqandga ikki marta muvaffaqiyatsiz yurish qiladi. 1497-yil kuzida u samarqand atrofidagi bir qancha joylarni va 7 oylik qamaldan soʻng samarqandni egallaydi, boysungʻur qunduzga qochadi. shahar qamal tufayli nihoyatda ogʻir kunlarni boshidan kechirmoqda edi. hatto ekkulik don ham topish mushkul edi. bobur qoʻshinni taʼminlashda katta qiyinchiliklarga duch keldi. navkarlaridan ayrimlari andijon va axsi tomon qochib ketadilar. buning ustiga andijonda qolgan ayrim beklar boburdan yuz oʻgirib, uning ukasi jahongir mirzo tarafiga oʻtadilar. andijondan koʻngli notinch boʻlgan va iqtisodiy qiyinchiliklarga uchragan, ayni zamonda ogʻir xastalikni boshidan kechirgan bobur samarqandni yuz kun idora etgandan soʻng, uni tark …

5 / 15

arafi viloyatlarini…“ qoldiradi, andijon tarafi viloyatlarini oʻz tasarrufiga oladi. https://uz.wikipedia.org/wiki/samarqand https://uz.wikipedia.org/wiki/sulton_ahmad_mirzo https://uz.wikipedia.org/wiki/sulton_ahmad_mirzo https://uz.wikipedia.org/wiki/vafot https://uz.wikipedia.org/wiki/1494 https://uz.wikipedia.org/wiki/iyul https://uz.wikipedia.org/wiki/sulton_mahmud_mirzo https://uz.wikipedia.org/wiki/kasallik https://uz.wikipedia.org/wiki/buxoro_tarixi https://uz.wikipedia.org/wiki/boysung%ca%bbur_mirzo https://uz.wikipedia.org/wiki/1497 https://uz.wikipedia.org/wiki/kuz https://uz.wikipedia.org/wiki/boysung%ca%bbur https://uz.wikipedia.org/wiki/qunduz https://uz.wikipedia.org/wiki/shahar https://uz.wikipedia.org/wiki/qamal https://uz.wikipedia.org/wiki/don https://uz.wikipedia.org/wiki/qo%ca%bbshin https://uz.wikipedia.org/wiki/navkar https://uz.wikipedia.org/wiki/andijon https://uz.wikipedia.org/wiki/jahongir_mirzo https://uz.wikipedia.org/wiki/xo%ca%bbjand https://uz.wikipedia.org/wiki/muxolifat https://uz.wikipedia.org/wiki/toshkent https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=mahmudxon&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/wiki/bek https://uz.wikipedia.org/wiki/reja https://uz.wikipedia.org/wiki/marg%ca%bbilon https://uz.wikipedia.org/wiki/1498 https://uz.wikipedia.org/wiki/iyun https://uz.wikipedia.org/wiki/sulh @davlat_tili_archives samarqandni bosib olish uchun qilingan harakatlar temuriylarning oʻzaro urushlari kuchaygan kezlarda shayboniyxon movarounnahrni istilo qilishga kirishadi. u 1499-yil jizzax va samarqand orqali qarshi va shahrisabzgacha bosib boradi, katta oʻlja bilan dashti qipchoqqa qaytadi. oradan koʻp oʻtmay, katta kuch bilan movarounnahrga qaytgan shayboniyxon buxoro va qorakoʻlni egallaydi (1499), sulton ali mirzo kaltabinlik bilan samarqandni shayboniyxonga jangsiz topshiradi (1500), biroq shahar aholisi va zodagonlarining maʼlum qismi temuriylar hukmdorligini tiklash tarafdori edi. ular fargʻona hokimi boburga maktub yoʻllab, s

Хотите читать дальше?

Скачайте все 15 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "zahriddin muhammad bobur hayoti va ijodi"

@davlat_tili_archives zahiriddin muhammad bobur (1483 - 1530) boburiylar davlati asoschisi, shoh va shoir. hayoti va ijodi boburning otasi — umarshayx mirzo fargʻona viloyati hokimi, onasi — qutlugʻ nigorxonim moʻgʻuliston xoni va toshkent hokimi yunusxonning qizi edi. bobur ota tomondan amir temurning uchinchi o‘g‘li mironshoh mirzo naslidan bo'lsa, ona tomonidan tug‘luq temurxonning o‘g‘li xizr xo‘jaxon naslidan edi uning yettinchi avlodi edi. otasi tomondan: 1. amir temur ko‘ragon (1336-1405) 2. mironshoh mirzo (1366-1408) 3. sulton muhammad mirzo (1398-1444) 4. sulton abu said ko‘ragon (1424-1469) 5. umarshayx mirzo ko‘ragon (1456-1494) 6. bobur (1483-1530) onasi tomondan: 1. tug‘luq temurxon (1329-1362) 2. xizr xo‘jaxon (1358-1399) 3. muhammadxon (? - 1416) 4. sharalixon (taxtga chiqm...

Этот файл содержит 15 стр. в формате PDF (696,8 КБ). Чтобы скачать "zahriddin muhammad bobur hayoti va ijodi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: zahriddin muhammad bobur hayoti… PDF 15 стр. Бесплатная загрузка Telegram