zahiriddin muhammad bobur hayoti va ijodi

DOC 1 стр. 181,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 1
mavzu:bobur buyuk qomusshunos olim mavzu: zahiriddin muhammad bobur hayoti va ijodi. uning ruboiylari darsning maqsadi: — zahiriddin muhammad boburning — buyuk davlat arbobi, sarkarda, shoir va tarixchi sifatida vatanimiz tarixi va madaniyatida tutgan o'rnini ko'rsatish bilan uning hayoti, faoliyati misolida o'quvchilarda faxrlanish, jamiyat ravnaqi yo'lida fidoyilik hissini tarbiyalash. — boburning bunyodkorlik g'oyalarining insoniyat tarixiy taraqqiyotida muhim o'rin tutishi haqida o'quvchilar bilimi tushunchasini shakllantirish. material va jihozlar: 1.darslik, 4-§. 2.tarixiy xarita. 3.tarqatma materiallar: topshiriqlar yozilgan kartochkalar, lug'at ustida ishlash uchun kartochkalar. 4.doska, bo'r. darsning uslubi: o’yin, she’rlar, savol-javob i. tashkiliy qism. o'quvchilarni darsga tayyorlash. sinf davomatini aniqlash. sinfda ishchi muhitini vujudga keltirish. ii. o'rganilgan mavzuni alisher navoiy hayoti va dostonlarini mavzu bo'yicha kartochkadagi savollarga o'quvchilarning og’zaki javoblarini tinglash asosida o'tkaziladi. iii.yangi dars mavzusi zahiriddin muhammad bobur ham xalqimiz, ham madaniyatimiz tarixida yorqin iz qoldirgan buyuk shaxslardan. bugun uni katta-kichik biladi. u radio va televideniya, turli-tuman ilmiy-ommaviy, hujjatli-badiiy filmlar orqali kichik yoshdagi …
2 / 1
a millat manfaatlaridan kelib chiqqan holda. masalan, nega uning 500, 510 yillik yubileylari o'tkazildi? nega uning qobuldagi qabri tuprog'idan andijonga keltirilib, ramziy maqbara qilindi? nega uning hindistondagi avlodlari o'zbekistonga taklif etilib, ular bilan aloqa yo'lga qo'yildi? nega pirimqul qodirovning u haqdagi romanini o'quvchilar sevib o'qiydilar? nega u haqdagi videofilm teletomoshabinlar orasida bu qadar keng shuhrat topdi? boburning kimligini, biz uchun kimligini, albatta, belgilashda mana shunday savollar orqali bilish ham mumkin. uning madaniyatimiz tarixidagi o'rni haqida gap ketganida, birinchi navbatda, alisher navoiydan keyingi eng yirik adabiyot va madaniyat arbobi ekanligini ta'kidlash lozim bo'ladi. 400 dan ortiq biri-biridan go'zal she'rlar yozib qoldirgan, ikki devon tuzgan, «boburnoma»dek zamonasining ulkan qomusi hisoblangan obidani yaratgan, o'zbek adabiyotshunosligidagi uch aruzchining (ahmad taroziy, alisher navoiy, zahiriddin bobur) biri, «mubayyin» muallifi, «volidiya» tarjimoni... 20 yoshida o'zbek tilining o'z xususiyatlarini ko'zda tutuvchi tamom yangi bir alifboni — «xatti boburiy»ni kashf etgan, «harb ishi», «musiqa ilmi» kabi bugun biz nomlarinigina …
3 / 1
ga o'rnak bo'ldi. hamma vaqt nohaqlikning, har qanday nohaqlikning oldini oldi. ayb-dorni kim boimasin, jazolash, haqni qo'llash yo'lidan bordi. dini, tili, urf-udumi tamom boshqa bo'lgan hindistonda ma-halliy xalqning manfaatini hamisha ustuvor tutdi. uning tiliga ham, diniga ham, urf-udumiga ham daxl qilmadi. aksincha, ularga rag'bat berdi, qo'uab-quwatladi, muhtasham obidalar qurdirdi va oqibatda tubjoy xalqning mehr-u muhabbalini qo-zondi. bejizmaski, bobur saltanati uch asrdan ko'proq yashadi. xix asrning o'rtalarida hindiston xalqi boburiylar saltanatini inglizlardan himoya qilish uchun kurash olib borgan edilar. bejizmaski, javoharla'l neru bobur haqida fikr yuritar ekan, uni «...dilbar shaxs. ...uyg'onish davrining tipik hukmdori...» deb baholaydi. sharqni qo'ya turaylik. g'arbda-chi? uni yuliy sezar bilan qiyos etadilar va shaxsini jozibaliroq topadilar. «boburnoma»ni yuliy sezarning «kundaliklar»iga muqoyasa qiladilar va bobur asarini samimiyroq deb hisoblaydilar. bu — g'arbning fikri. agar bular yoniga bobur haqidagi g'arbda yaratilgan va yaratilayotgan xilda xukxemning «bobur — sher»iga o'xshagan bir qator romanlarni qo'shsak, olis yaponiyada eyji mano kabi muta-xassislar …
4 / 1
sarlaridan topish mumkin. yana qolgani haqida uning qizi gulbadanbegim «humoyunnoma»sida beradi. undan qolganini zamondoshlari xotiralaridan, tarixchilarning tarixga oid asarlaridan aniqlab olish u qadar qiyin emas. bu o'rinda bir narsani esdan chiqarmaslik kerak. bobur va boburiylar hokimiyati har jihatdan temuriylar saltanatining uzviy davomidir. boburning «dilbar shaxsi»(javoharla'l neru) temur va temuriylar davlatchiligining mevasidir. negaki, barcha temuriylar uchun o'rnak va timsol sohibqiron edi. uning tuzuklari, askariy va idora tartibi, uning ichki va tashqi siyosati deyarli barcha temuriyzodalar uchun uzoq payt qonun darajasida keldi. shu jumladan, bobur ham har gal samarqandga, buyuk bobosining muqaddas poytaxtiga kirib borarkan, ko'nglida ajib bir g'alayon his etadi. bobur ona tomonidan mo'g'ullar bilan chatishgan.uning onasi qutlug' nigorxonim kelib chiqishi mo'g'ul boigan tosh-kent hokimi yunusxonning qizi edi. bu yerda nozik bir nuqta bor. bu chingiz va mo'g'ullarga munosabat masalasidir. bu fikrni sinfga olib kirish-olib kirmaslik boshqa masala. lekin, o'ylay-mizki, bizning hamkasblarimiz, muhtaram muallimlar bundan xabardorbo'lib qo'yishlari kerak. gap shundaki, bobolarimiz …
5 / 1
qon uni har qancha so'kishga yetadi. lekin urushlar qonsiz bo'ladi, deb kim aytdi?! iskandar to'kmadimi bu qonni, temur to'kmadimi yo aleksandr i ning arzanda generali skoblev to'kmadimi?! urushlar hamisha minglab, yuz minglab begunoh qurbonlarga sabab bo'ladi. bu -haq gap. lekin bu yo'ldan borilsa, dunyoda oqlab olish mumkin bo'lgan birorta hukmdor qolmaydi. podshoh borki, qo'li qonga tegmagani yo'q. farq shundaki, birida u — ozroq, ikkinchisida — ko'proq. biri nari borsa, qo'shnisi bilan to'qnashgan, ikkinchisi dunyoning narigi chetigacha zabt etgan. hammasi - nisbiy. bu -masalaning bir tomoni. ikkinchi tomoni — yuqorida aytganimiz: nega buyuk bo¬bolarimiz unga ehtirom bildiradilar va o'zlarini unga avlod bilishdan faxr tuyadilar. masalan, amir temur ham, mirzo ulug'bek ham o'zlarining mo'g'ullarga kuyovliklarini ko'z-ko'z qilishga harakat qiladilar. murojaatda «ko'ragoniy» (kuyov) rutbasini qo'shib aytishni xush ko'radilar. ular chingiz va chin-giziylarning siz bilan biz bilgan qilmishlarini bilmasmidilar?! masalaning uchinchi tomoni ham bor. bugun istiqlol tufayli o'zligimizni tanib, tariximizni birinchi manbalar orqali o'z …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 1 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "zahiriddin muhammad bobur hayoti va ijodi"

mavzu:bobur buyuk qomusshunos olim mavzu: zahiriddin muhammad bobur hayoti va ijodi. uning ruboiylari darsning maqsadi: — zahiriddin muhammad boburning — buyuk davlat arbobi, sarkarda, shoir va tarixchi sifatida vatanimiz tarixi va madaniyatida tutgan o'rnini ko'rsatish bilan uning hayoti, faoliyati misolida o'quvchilarda faxrlanish, jamiyat ravnaqi yo'lida fidoyilik hissini tarbiyalash. — boburning bunyodkorlik g'oyalarining insoniyat tarixiy taraqqiyotida muhim o'rin tutishi haqida o'quvchilar bilimi tushunchasini shakllantirish. material va jihozlar: 1.darslik, 4-§. 2.tarixiy xarita. 3.tarqatma materiallar: topshiriqlar yozilgan kartochkalar, lug'at ustida ishlash uchun kartochkalar. 4.doska, bo'r. darsning uslubi: o’yin, she’rlar, savol-javob i. tashkiliy qism. o'quvchilarni darsga tay...

Этот файл содержит 1 стр. в формате DOC (181,0 КБ). Чтобы скачать "zahiriddin muhammad bobur hayoti va ijodi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: zahiriddin muhammad bobur hayot… DOC 1 стр. Бесплатная загрузка Telegram