zahiriddin muhammad bobur hayoti va ijodi

DOC 15 pages 49.0 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 49.0 KB

File type DOC

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

mavzu: zahiriddin muhammad bobur hayoti va ijodi maqsad: o’quvchilarga bobur hayoti va ijodining qirralarini o'rgatish, boburning g'azal ruboiylarida vatan sog'inchini tarannum etilganligini tushuntirish dars boshlanishida o'zbekiston respublikasi madhiyasi kuylanadi. i. tashkiliy qism. o'quvchilarning davomatini aniqlash va tayyorgarligini tekshirish. navbatchi davomatni aniqlab o'qituvchiga hisobot beradi. ii. o'tilgan mavzuni so'rab baholash. o’quvchilar 3-guruhga bo'linadi. 1-guruh- "she’riyat“ 2-guruh- bobur avlodlari 3-guruh- tojmaxal 1-guruh: savol. a. navoiy kim bo'lgan? 2-guruh: savol: a. navoiy qachon, qayerda tug'ilgan? 3-guruh savol: a. navoiy g'azallari va ruboiylari haqida nima bilasiz? uchchala guruh bergan javoblarni rag'bat yoki jarima kartochkasi bilan taqdirlanadi. 1-guruh: «xamsa» asari nechanchi yili yozilgan va necha dostondan iborat. 2-guruh: xamsachilik san'atini kim boshlab bergan? 3-guruh: navoiy ijodi haqida so'zlab bering. o'tilgan mavzuni takrorlab bo'lgach siyosiy daqiqa (5 minut) ommaviy axborot vositalaridagi adabiyotga oid xabar va yangiliklar haqida suhbat suhbat munozara asosida o'tkaziladi. iii. yangi mavzu: o'qituvchi: boburning hayoti va ijodi haqida so'zlab beradi. yangi mavzu savol-javob …

2 / 15

otasi toshkent hokimi yunusxon esa o'zbeklashgan mo'g'ul urug'idan bo'lib, 1 chingizxongatutashgan. bobur uni «chingizxonning ikkinchi o'g'li chig'atoyxon naslidandur» deb tanishtiradi. arabchadagi ma'nosi sherdir. keyinroq ulug'larga, shohu shahzodalarga qushilib aytiladigan ismi sharif sifatida «zahiriddin» ilova etildi. «zahir»ning ma'nosi kup, shulardan biri homiy yana biri esa sergul daraxt ekan. umarshayx mirzoning uch o'g'li (zahiriddin muhammad bobur, jahongir mirzo, nosir mirzo), besh qizi (xonzodabegim, mehrbonubegim, shahrbonubegim, yodgor sultonbegim, ruqiya sultonbegim) bo'lib, bobur o'g'illarining eng kattasi edi. opasi o'zidan besh yosh katta xonzodabegim bilan bir onadan edilar. umarshayx andijonning g'arbida joylashgan axsi (axsikat, deb ham aytilgan, sirdaryoning o'ng sohilida, hozirda namangan viloyati, shaxand qishlog'i hududida xarobalari saqlanadi) shahrini poytaxt qilgan edi. 1494 yilda toshkent hokimi sulton mahmudxon (boburning tog'asi), samarkand podshohi sulton ahmad mirzo (amakisi) ittifoq tuzib, biri sirdaryoning janubidan, ikkinchisi shimolidan axsi ustiga qo'shin tortadilar. shu orada falokat yuz beradi. 899 yil ramazon oyining to'rtida, dushanba kuni (1494 yil 9 iyun) axsi qo'rg'onida …

3 / 15

maydi. qaytib ketishga majbur bo'ladi. sharoitdan foydalanib qolmoqchi bo'lgan koshg'ar va xo'tan hokimi abobakr dug'latning ham o'zgand yaqinidagi harakatlariga chek qo'yiladi. qo'ldan chiqqan yerlarning kupi qaytib olinadi. dushman bartaraf qilingach, umarshayx mirzoning azasi barcha rasm-rusumi bilan o'tkaziladi. shu orada boburning ukasi jahongir mirzoni shoh qilish niyati bilan yurgan hasan ya'qub boshliq fitnachilar fot etiladi. akasi sulton ahmad o'lgach, unga tobe samarkand va buxoroni o'z qo'liga olgan sulton mahmud ham vafot etadi. 12 yoshli boburdastlab shayx mazidbek, so'ng boboquli boboalibek, qosim qavchin kabi beklar yordamida hokimiyatni idora qilishga kirishadi. 1495 yilda sulton mahmudning o'g'illari boburning amakivachchalari sulton mas'ud va boysung'ur mirzolar samarkand uchun qurash boshlaydilar. samarkand ukalari sulton ali qulida edi. bobur ham baxtini sinab ko'rgani samarqandga yo'l oladi. samarqand buyuk temurbekning poytaxti edi. uni egallash har bir temuriyzodaning eng ulug' orzusi edi. xullas, yosh bobur qo'shin tortib samarqandni qamal qiladi. biroq, sulton ali o'rtaga do'stlik, ittifoqlikni qo'yib, odam yuboradi. bobur …

4 / 15

ng elchilari xizmatida kurgan edi. navoiy bilan binoiy munosabatlari haqida xilma-xil latifalar to'qilgan. binoiy keyinroq bobur huzurida martaba ham toddi. biroq, muhammad solihni boshqa ko'rmadi. 15 yoshida buyuk poytaxtni egallagan boburning xursandchiligi uzoq davom etmadi. azim shahar bosqin va talonlardan nochor holga tushgan, elning sabru bardoshi tugagan edi. bobur askarlarining g'izo-ozig'i tamom bo'ldi. tanqislik uylarini sog'inish boshlandi. bitta-ikkita bo'lib qochishga tushdilar. bobur bilan birga borgan sulton ahmad tanbal ham qochdi. axsida qoldirilgan uzun hasan hiyonat qildi. ikki bek bir bo'lib, boburning ukasi jahongir mirzoni andijonga hokim qilmoqchi bo'ldilar. andijon qamal qilindi. bu xabar shu kunlarda betob bo'lib qolgan yosh hukmdorni qayg'uga soldi. «to'rt kungacha tilim tutildi, og'zimg'a paxta bila suv tomizurlar erdi», deb yozadi bobur. yuzinchi kun samarqandni tashlab chiqishga majbur bo'ladilar. rajab oyining bir shanbasi (1498 yil fevral, mart oylari) andijonga qarab yo'l oladilar. keyingi shanbada xo'jandga yetib keladilar. andijondan kelgan chopar esa, bir hafta burun, bobur samarqanddan chiqqan …

5 / 15

'oyining tavba-tazarrusini olib kelgan navkar paydo buladi. ali do'st tag'oyi bobur mirzo uning gunohini kechira olsa, ixtiyoridagi marg'ilonni topshirib, xizmatini qilish istagini bildirgan edi. shu tariqa, bobur 904 yilning zulqa'da (1499 yil iyun-iyul) oyida salkam ikki yildan keyin andijonga qaytib, qo'ldan chiqqan yurtini qayta egallashga muvaffaq bo'ldi. biroq ahmad tanbal bilan chakana janglar uzoq davom etdi. ahmad tanbal atrofiga odam to'plab, boburning ukasi jahongir mirzoni xon ko'tarish bahonasi bilan urushni davom ettiraverdi. oxir-oqibat sulhga kelishildi. sirdaryoning axsi taraf viloyatlari jahongir mirzoga, andijon tomoni boburga bo'ysunadigan bo'ldi. 1500 yilda oysha sultonbegim xo'jandga keladi. bobur uni to'y qilib, nikohiga oladi. shu yildan boburning she'r mashq qila boshlagani ma'lum. dastlabki she'rlari fors tilmda edi. boburni saltanat uchun kurash yana o'z bag'riga oladi. samarqandda sulton ali mirzo bilan muhammad mazid tarxon boshliq beklar orasida ixtilof chiqadi. turkistondagi o'zbeklar xoni shayboniyxon buxoro va uning atroflarini egallab, samarqandga tahdid solib kelar edi. sulton ali boburga murojaat …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zahiriddin muhammad bobur hayoti va ijodi"

mavzu: zahiriddin muhammad bobur hayoti va ijodi maqsad: o’quvchilarga bobur hayoti va ijodining qirralarini o'rgatish, boburning g'azal ruboiylarida vatan sog'inchini tarannum etilganligini tushuntirish dars boshlanishida o'zbekiston respublikasi madhiyasi kuylanadi. i. tashkiliy qism. o'quvchilarning davomatini aniqlash va tayyorgarligini tekshirish. navbatchi davomatni aniqlab o'qituvchiga hisobot beradi. ii. o'tilgan mavzuni so'rab baholash. o’quvchilar 3-guruhga bo'linadi. 1-guruh- "she’riyat“ 2-guruh- bobur avlodlari 3-guruh- tojmaxal 1-guruh: savol. a. navoiy kim bo'lgan? 2-guruh: savol: a. navoiy qachon, qayerda tug'ilgan? 3-guruh savol: a. navoiy g'azallari va ruboiylari haqida nima bilasiz? uchchala guruh bergan javoblarni rag'bat yoki jarima kartochkasi bilan taqdirlanadi. 1-gur...

This file contains 15 pages in DOC format (49.0 KB). To download "zahiriddin muhammad bobur hayoti va ijodi", click the Telegram button on the left.

Tags: zahiriddin muhammad bobur hayot… DOC 15 pages Free download Telegram