zahriddin muhammad boburning hayoti va ijodi.

DOC 8 pages 76.5 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 76.5 KB

File type DOC

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

zahriddin muhammad boburning hayoti va ijodi zahriddin muhammad boburning hayoti va ijodi. “boburnoma” asari reja: 1. z.m.boburning hayot yo`li. 2. bobur lirikasi, shoir devonlari. 3. “boburnoma” –badiiy-memuar asar. 4. bobur ijodining o`zbek adabiyotidagi o`rni. “biz bobur mirzoni ulkan davlat arbobi sifatidagina emas, qomusiy alloma, mumtoz shoir sifatida ham cheksiz qadrlaymiz. bobur o`zbek xalqining buyuk farzandi, milliy g`ururidir”. islom karimov. z.m.bobur o`rta asr sharq madaniyati, adabiyoti va she`riyatida o`ziga xos o`rin egallagan adib, shoir, olim bo`lishi bilan birga yirik davlat arbobi va sarkarda hamdir. u 1483-yil 14-fevralda andijonda farg`ona usuli hokimi umarshayx mirzo oilasida dunyoga kelgan. barcha temuriy shohzodalar singari otasi saroyida tahsil oladi. 12 yoshida shiddatli saroy kurashlari girdobida qolib, biron-bir madrasani ham tugatishga imkon va fursati bo`lmasa-da, adabiyot, nafis san`atining chinakam shaydosi bo`lib yetishadi. andijon taxti uchun ukasi jaxongir mirzo, amakasi sulton ahmad mirzo, tog`asi sulton mahmudxon va boshqa raqiblarga qarshi kurashadi. samarqand taxti uchun bir necha yil shiddatli …

2 / 8

kam davlat “buyuk mug`ul imperiyasi” nomini oladi va 300 yildan ortiq hukmronlik qiladi. 1526-yilning 21-dekabrida bobur zaharlanadi, tasodif tufayli omon qoladi. 1530-yilda agrada vafot etadi. keyinroq vasiyatiga ko`ra, farzandlari uning xokini qobulga olib kelib, dafn etadilar. bobur qisqa vaqt ichida hindistonda siyosiy muhitini barqarorlashtirish, hindiston yerlarini obodonlashtirib, birlashtirish, savdo-sotiq ishlarini to`g`ri yo`lga qo`yish, bog`-rog`lar yaratish ishlariga rahbarlik qildi. madaniy yodgorliklar qurish, karvonsaroylar barpo qilish, kutubxonalar qurish bobur va uning o`g`illari davrida keng miqyosda yoyildi. hindiston me`morchiligiga markaziy osiyo uslubi kirib kela boshladi. bobur va uning hukmron avlodlari huzurida o`sha davrning ilg`or va zehni o`tkir olimlari, shoirlari, musiqashunoslarini mujassam etgan mukammal bir ma`naviy-ruhiy muhit vujudga keldi. bobur hindistonda katta hajmdagi davlat ishlari bilan bir qatorda o`zining adabiy-badiiy faoliyatini ham davom ettirdi. 1503-yilda “xatti boburiy” ni yaratdi. 1521-yilda “mubayyin al-zakot”, 1523-25-yillarda “muxtasar”, “xarb ishi”, “musiqa ilmi” (topilma), “volidiyya” asarlarini, 1519-yilda 1-devon “qobul devoni” ni, 1528-29-yillarda 2-devon “hind devoni” ni yaratdi. “tuzuki boburiy”, …

3 / 8

o`sha joylar nomi bilan yuritiladi. qobul devoni topilmagan. hind devonidagi she`rlarining umumiy miqdori 400 dan ortiq. 119 tasi g`azal, 231 tasi ruboiy, boshqalari turli janrdagi she`rlardir. bobur she`rlarining ma`lum bir qismi hasbi hol xususiyatiga ega bo`lgan g`azaldir. bobur g`azallari orasida hayotga qaynoq mehr aks etgan, jo`shqin g`azallar, afsus-nadomat ohanglari bilan to`lgan g`azallarni ham uchratish mumkin. bobur –podshoh, shoir va olim. ammo boburning betimsol shaxsi shohlik, balki shoirlik va olimlikdan ham teranroqda turadi. shuning uchun uning latif ruhi va darveshvash ko`ngli andak-mundak narsalarni pisand qilmaydi, aniqrog`i arzitmaydi. shunday ekan, qaysi xon yoki sulton: qilmoq umidu biym ila xizmat shah olida darbonining so`kunchu tayoqig`a arzimas, - deydi. insonga xos qanaqa tabiiy fazilat va sof tuyg`ular bo`lsa, bobur hayotda ham, ijodda ham asosan ana shularga suyangan. u o`z davlati va saltanati manfaati yuzasidan she`riyatiga bir siyosiy rang, targ`ibot ohanglarini olib kirsa bo`lardi. yo`q bobur she`riyatida topolmaysiz bunday ohanglarni. mohiyatan toju taxt, hukmronlikka borib …

4 / 8

arveshvash, bobur bilan yuzma-yuz kelganday bo`lamiz: arzimas g`am yemakka bu dunyo, bal otin demakka bu dunyo. tama` uzgil bu eski dunyodin, xotiringdin chiqar bu dun yodin. davlat uchun o`zungni zor etma, izzat uchun o`zungni xor etma. bobur bir masnaviysida husni mutlaqqa murojaat etib shunday deydi: go`shu hushimni so`zing sori qil, jonu ko`nglimni o`zung sori qil. g`amlaring birla ovut ko`nglimni, ma`rifat birla yorut ko`nglimni. bobur ruboiylaridan birida “har ishniki ayladim xatolig` bo`ldi”, - deydi. aslida bobur qilgan ishlar xato bo`lmagan. birgina “boburnoma” asarini olib qaraydigan bo`lsak ham hali bu darajada har tomonlama yetuk asar yaratilmaganligining guvohi bo`lamiz. bu asar butun jahon ommasiga mashhur bo`lgan shoh asardir. “boburnoma” da bobur yashagan davrdagi movarounnahr, xuroson, eron va hindiston xalqlari tarixi yoritilgan. asar uch qismdan iborat bo`lib, 1-qismi- xv asrning ikkinchi yarmida markaziy osiyoda ro`y bergan voqealarga, 2-qismi xv asrning oxiri, xvi asrning birinchi yarmida qobulda ro`y bergan voqealarga, 3-qismi xvi asrning birinchi choragidagi …

5 / 8

k naqqosh, husayn udiy singari adabiyot va san`at arboblari haqida qimmatli ma`lumotlar va mulohazalarni keltiradi. bobur nima haqda va kim haqda yozmasin, g`oyat samimiydir. o`zining quvonchini ham, g`amini ham hech kimdan yashirmay, ro`y-rost aytadi. do`sti haqida ham, dushmani haqida ham ko`nglidagini so`zlaydi. bobur butun umri jangu jadallarda kechishiga qaramasdan tabiatan nihoyatda ziyrak va sinchkov, g`oyat fahmli va idrokli, hamma narsaga qiziquvchan bir zot edi. u qaerga bormasin, o`sha yerning geografik tuzilishi, joylashishi o`rindan tortib, o`simlik va hayvonot dunyosigacha, qishu yozining ob-havosidan, elining tili-yu, urf-odatlarigacha hamma-hammasi bilan qiziqadi va yozib qoldiradi. “boburnoma” da boburning ilk she`riy mashqlaridan tortib yirik asarlarigacha yozilish tarixi, ular bilan bog`liq voqealar haqida ma`lumot berilgan. alisher navoiy bilan xatlashgani, “boburiy xat” ni ixtiro etgani, musiqa bilan shug`ullangani, turkiy tilning sofligi va ravnaqi uchun kurashganlari haqida ham batafsil ma`lumot beradi. “boburnoma” bobur kezgan yurtlar haqida o`ziga xos qomusdir. lekin bu faqat sinchkov emas, badiiy zavqi ham baland bo`lgan …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zahriddin muhammad boburning hayoti va ijodi."

zahriddin muhammad boburning hayoti va ijodi zahriddin muhammad boburning hayoti va ijodi. “boburnoma” asari reja: 1. z.m.boburning hayot yo`li. 2. bobur lirikasi, shoir devonlari. 3. “boburnoma” –badiiy-memuar asar. 4. bobur ijodining o`zbek adabiyotidagi o`rni. “biz bobur mirzoni ulkan davlat arbobi sifatidagina emas, qomusiy alloma, mumtoz shoir sifatida ham cheksiz qadrlaymiz. bobur o`zbek xalqining buyuk farzandi, milliy g`ururidir”. islom karimov. z.m.bobur o`rta asr sharq madaniyati, adabiyoti va she`riyatida o`ziga xos o`rin egallagan adib, shoir, olim bo`lishi bilan birga yirik davlat arbobi va sarkarda hamdir. u 1483-yil 14-fevralda andijonda farg`ona usuli hokimi umarshayx mirzo oilasida dunyoga kelgan. barcha temuriy shohzodalar singari otasi saroyida tahsil oladi. 12 yoshida s...

This file contains 8 pages in DOC format (76.5 KB). To download "zahriddin muhammad boburning hayoti va ijodi.", click the Telegram button on the left.

Tags: zahriddin muhammad boburning ha… DOC 8 pages Free download Telegram