basketbol o’yinida to’pni boshqarish(to’pni uzatish) texnikasini o’rgatish

DOCX 31 pages 2.9 MB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.9 MB

File type DOCX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (8 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

o‘zbekiston respublikasi maktabgacha va ta’lim vazirligi abdulla qodiriy nomidagi jizzax davlat pedagogika universiteti sirtqi bo‘lim ___________________-guruh talabasi _________________________________________ _________________________________ fanidan kurs ishi mavzu: basketbol o’yinida to’pni boshqarish(to’pni uzatish) texnikasini o’rgatish. bajaruvchi: _________________________________________________________ ilmiy rahbar: _________________________________________________________ jizzax – 2025 reja: kirish……………………………………………………………………………..3 1. basketbolni vujudga kelishi va rivojlanish tarixi……………………….……..4 2. . o‘yin texnikasi va uning tasnefi ……………………………………………..9 3. basketbol o‘yinida to’pni boshqarish texnikasi ………………………………24 xulosa…………………………………………………………………………..30 adabiyotlar…………………………………………………………………….31. kirish bugungi kunda jismoniy tarbiya va sport millat genofondini shakllantirish va sog‘lom, barkamol avlodni tarbiyalash vositasi ekanligi isbot talab qilmaydi. lekin ko‘plab mutaxassis olimlarning fundamental tadqiqotlariga asosan ta’kidlash joizki, har qanday jismoniy tarbiya va sport vositalari (mashqlari) ham jismoniy va psixofimksional imkoniyatlarga ijobiy ta’sir etavermaydi. boshqacha qilib aytganda shug‘ullanuvchilaming yoshi, jinsi va psixojismoniy imkoniyatlariga muvofiq me’yorlangan hamda tabaqalashtirilgan katta hajmli va o‘ta shiddatli jismoniy yuklamalar organizmda zo‘riqish holatlarini yuzaga keltiradi, natijada sog'liqqa putur yetkazishi ehtimoldan holi emas. 1891-yilda amerikalik djeyms neysmit tomonidan ixtiro qilingan basketbol bugungi …

2 / 31

ini o‘ziga rom qilib, ularni mashg‘ulot maydonlariga yetaklamoqda. ushbu sport turi yurtimiz miqyosida son jihatdan ham geografik jihatdan ham juda keng ommalashgani isbot talab qilmaydi. shahar va qishloqlarda ko‘p qavatli binolar oraliqlarída, mahallalar “burchaklarida”, hatto dala va shiyponlarda maxsus yoki “qo‘lbola” shaklida yasalgan basketbol halqasini ko‘rish va shu joylarda bolakaylar o‘yin sirlaridan saboq olayotganini uchratish mumkin. bu juda quvonarli va ibratli hol, albatta. lekin, basketbol bilan jiddiy shug‘ullanish, undan sog'liqni mustahkamlovchi, jismoniy va ruhiy imkoniyatlami shakllantiruvchi vosita sifatida foydalanish ilmiy asoslangan pedagogik jarayonni talab qiladi. buning uchun shart- sharoitlar, moddiy-texnik imkoniyatlar mavjuddir. basketbolnivujudga kelishi va rivojlanish tarixi basketbolga o‘xshab ketadigan o‘yin to‘g‘risidagi dastlabki ma’lumotlar eramizdan awalgi vti asrga oiddir. meksikadagi ilk qabilasiga mansub bo'lgan indeeslar “pok-to-pok” deb atalgan o‘yinni qiziqib o'ynashgan. ushbu o‘yinnmg butun mohiyati o‘yin- chiiaming to‘pni halqa ichiga tushirishdan iborat boigan “to‘p” o‘mida kauchukdan tayyorlangan dumaloq shardan foydalanishgan, uni halqaga “tushurish” uchun faqat tirsaklar bilan yoki son bilan …

3 / 31

masalan, spartada shunga o‘xshagan “episkirus” deb atalgan o‘yin, qadimgi rimda - “harpastum” deb atalgan o‘yin, italyada - “halqaga tushirish” o‘yinlari o‘ynalgan. qadim-qadim zaraonlardan beri to‘p bilan o‘ynaladigan ko‘hna o‘yinlar yer sharidagi juda ko‘p xalqlar hayotida alohida o‘rin egallab turgan. ilk jamoa tizimi paydo bo‘lgan dastlabki davrlarda o‘yinlar zamonning og‘ir turmush sharoitiga chidash uchun odamlami jismoniy chiniqishiga yaxshi yordam bergan, ulaming mehnat faoliyatida ham va maishiy turmushida ham bunday o‘yinlar muhim ahamiyat kasb etgan. keyinehalik odamlar qabila-qabila bo‘lib yashaydigan davrlarga kelib, turli o‘yinlar, ayniqsa, koptok — to‘p bilan o‘ynaladigan o‘yinlar asta-sekin mehnat faoliyatidan ajralib chiqqan hamda turli ko‘ngilochar o‘yinlar, raqslar, bayram tantanalari artibutlari qatoridan o‘rin olib, marosim tadbirlaridan biriga aylanadi. turli o‘yinlar, shu jumladan, basketbol o‘yini ham umumiy xususiyatlari bilan ajralib turgan, lekin odamlar o‘rtasidagi turlicha qarashlar, cheklangan kritaktlik singan mahdudlik ko‘rinishlari salbiy ta’sir ko‘rsatib o‘yinlaming keng miqyosda rivojlanishiga imkon bermagan. hozirgi zamon basketbol o'yinining rivojlanish tarixi 1891- yilning dekabr oyidan …

4 / 31

asketbolning rivojlanishi i bosqich 1891-1918-yillami o‘z ichiga olib, basketbolning yangi o‘yin sifatida shakllanib borish bosqichi hisoblanadi. awaliga gimnastika darslarini biroz jonlantirish uchun yaratilgan basketbol asta-sekin sport o‘yiniga aylanib, uning o‘ziga xos barcha xusu- siyatlari shakllana boshlaydi. uning dastlabki rasmiy o‘yin qoidalari yaratiladi. uning o‘yin texnikasi va taktikasi shakllanadi. o'yinda ishtirok etayotgan jamoa a’zolarining har biri uchun muayyan iunksiya vazifalar belgilab beriladi. ii bosqich 1919—1931-yillardan iborat boiib, bu davr milliy basketbol federasiyalari tashkil etilganligi bilan ajralib turadi. bu esa basketbolning sport o‘yini sifatida rivojlanib borishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. xuddi shu davrda dastlabki basketbol bo‘yicha xalqaro tumir — musobaqalar o'tkaziladi. iii bosqich 1932—1947-yillami o‘z ichiga oladi. bu davr butun dunyo bo‘yicha basketbol o‘yini har tomonlama rivojlanganligi bilan harakterlidir. bu davrda basketbol o‘yini federatsiyasi (fiba) tashkil etiladi. bu hodisa unutilmas voqea bilan basketbolni sportning olimpiya turidagi o‘yinlar qatoriga kiritilishi bilan birga sodir boiadi. shu davrda sobiq sovet basketbolchilari ham xalqaro maydoniga chiqadilar. basketbol …

5 / 31

musobaqalar qoidasi va hakamlik metodikasi takomillashtiriladi. o‘zbekiston sportchilarini “basketbol” degan o‘yin bilan birinchi marta moskva instruktorlar va chaqirish yoshidagi yigitlami harbiy hizmatga tayyorlash maktabining bitiruvchisi turkiston o‘lkasiga xizmat safariga yuborilgan umumta’lim vakili l.barxash lunishtirgan. u 1920-yilning aprel oyida skobalev (hozirgi far- g‘ona) shahrida instruktorlardan va harbiy hizmatga chaqirish yoshiga yetayotgan o‘smirlardan iborat basketbol jamoasi tashkil ctiidi. ularga o‘yin qoidasini tushuntirib namunaviy o‘yinni o‘ziga o'tkazib ko‘rsatadi. 28x16 metrli maydonchada o‘rtasidan ikkita uzimasiga chiziq tortilgan chegara qo‘yib, har birida 9 nafardan o'yinchi bo‘lgan ikki jamoa uchrashadi. toshkent shahrida basketbol jamoasini tuzgan kishi harbiy hizmatga chaqirish yoshiga yetayotgan katta yoshli o‘smirlar harbiy31jangovar maktabining o‘qituvchisi s.stariy bo‘lgan edi. bu yerda umumta’lim hovlisida tashkil etilgan basketbol maydonchasida 1920-yilning sentyabr oyida birinchi o‘yin bo‘lib o‘tgan edi. o‘zbekiston o‘z mustaqilligiga erishgan kundan boshlab yurti- mizda eng ommalashgan sport turlaridan biri bo‘lgan basketbol o‘ziga xos mazmun va yo‘nalishda rivojlana boshladi. 0 ‘sha davrda soha bo‘yicha faoliyat ko‘rsatib kelayotgan …

6 / 31

ng bevosita rahbarligi ostida jismoniy tarbiya va sportni 1991- yildanoq davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlari doirasiga kiritilishi, hamdo‘stlik davlatlari ichida 1992-yildayoq “jismoniy tarbiya va sport to‘g‘risidagi” qonuni qabul qilinishi mamlaka- timizda ommaviy sportni, shu jumladan bolalar sportini ham, profesional sportni ham jadal rivojlanishiga turtki berdi. bu borada o‘zbek basketbolida ham keskin ijobiy burilishlar ro‘y berdi. chunonchi, 0 ‘zbekiston respublikasi mudofaa vazirligi tasar- rufídagi awalgi “sska” markaziy harbiy sport klubi deb nomlana boshlandi va ushbu klub qoshida basketbol jamoasi tuzildi. yurtimiz taraqqiyotini bozor iqtisodiyotiga asoslangan holda rivojlantirish tamoyili sport jamoalarini moliyaviy jihatdan ta’minlash, zaruriyatini tug‘dirdi. ushbu masalada ham mamlakatimiz rahbari tomonidan boshlab berilgan va bugungi kungacha bosqichma- bosqich amalga oshirilayotgan ijtimoiy iqtisodiy siyosat bolalar sportini ham professional sportni ham moddiy jihatdan qo'llab- quvatlash imkoniyatini yaratdi. basketbol o‘yini ham sport o‘yinlarining tarkibiy qismi hisoblanadi. shu tufayli u o‘zbekiston respublikasining yangi davlat ta’lim standarti va uning kollejlar uchun dasturidan munosib o‘rin egallagan. bu o‘yinni …

7 / 31

‘tkazib, to‘satdan uni sherigiga uzatib yuborishlar, o‘zi tezlik bilan bo‘sh joyga chiqib, yana o‘sha to‘pni ilib olib savatga otishlar yoki himoya to‘siqlariga uchrab, to‘pni qaytarib berishlar ungagina xosdir. son-sanoqsiz sakrashlar, shit tagida hujumda bo‘lib, undan chiqib savatga to‘p tashlashlar ungagina tegishli. basketbol bilan shug‘ullanish organizmning barcha muskullarini birdek, har tomonlama rivojlanishiga yordam beradi. tayanch-harakat apparati, ya’ni suyak-muskul hamda bo‘g‘inlarning harakatchanligini, qon aylanish va nafas olishni yaxshilashga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi hamda o‘sib kelayotgan yosh organizmning modda almashinuvini faollashtiradi. basketbol o‘yinida besh kishidan iborat ikkita jamoa ishtirok etadi. o‘zaro raqib hisoblangan har bir jamoaning asosiy vazifasi — bir-birlarining savatiga iloji boricha ko‘proq to‘p tashlash. o‘yin chog‘ida qaysi jamoa o‘yinchisining qo‘liga to‘p tushsa, o‘sha jamoa, o‘z o‘yinchilari bilan raqibiga qarshi hujumga o‘tishga haqli. bordi-yu, jamoa qo‘lidagi to‘pni yo‘qotib qo‘ysa, u barcha 5 o‘yinchisi bilan himoyaga o‘tadi. jamoaning g‘olibligi ular to‘plagan ochkolarning ko‘p-kamligi bilan aniqlanadi. o‘yinda jamoa savatiga tushgan har bir to‘p 2 yoki …

8 / 31

optok yerga tekkanda sakrashi lozim. mini-basketbol o‘yini uchun 12 yoshgacha bo‘lgan bolalarga ham kattalarga mo‘ljallangan (28 — 15 metrli) maydon ajratiladi, ammo jarima to‘pini tashlash uchun savatdan 4 metrli masofa belgilanadi. shitning o‘lchovi 90 · 120 sm bo‘lib, unga savat yerdan 2 metr 60 sm balandlikda o‘rnatiladi. to‘pning og‘irligi 450 — 500 gramm bo‘ladi. basketbol savati rasmiy maydonda temir halqali bo‘lib, halqaning aylanasi 45 sm bo‘ladi, unga savat ingichka arqonchadan to‘qiladi. halqaga o‘rnatilgan savatning pastki qismi tor bo‘lishi lozim, chunki tashlangan to‘p undan asta-sekinlik bilan o‘tib tushishi kerak. savatning halqasi poldan 3 metr 5 sm balandlikka o‘rnatiladi, toki bo‘yi eng uzun o‘yinchilar ham savatga o‘ziga yarasha mehnat qilib to‘p tushirsinlar. savat shitga mumkin qadar puxta o‘rnatiladi. temirdan yasalgan ikki tomoni qayirma mix bilan mustahkamlanadi. shit oddiy taxtalardan yasalishi yoki atrofi temirli oynasimon plastik materialdan ishlanishi mumkin. 05 , 1 m 1 ,80m 0 ,59 m 0 , 45 m agarda …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "basketbol o’yinida to’pni boshqarish(to’pni uzatish) texnikasini o’rgatish"

o‘zbekiston respublikasi maktabgacha va ta’lim vazirligi abdulla qodiriy nomidagi jizzax davlat pedagogika universiteti sirtqi bo‘lim ___________________-guruh talabasi _________________________________________ _________________________________ fanidan kurs ishi mavzu: basketbol o’yinida to’pni boshqarish(to’pni uzatish) texnikasini o’rgatish. bajaruvchi: _________________________________________________________ ilmiy rahbar: _________________________________________________________ jizzax – 2025 reja: kirish……………………………………………………………………………..3 1. basketbolni vujudga kelishi va rivojlanish tarixi……………………….……..4 2. . o‘yin texnikasi va uning tasnefi ……………………………………………..9 3. basketbol o‘yinida to’pni boshqarish texnikasi ………………………………24 xulosa…………………………………………………………………………..30 adabiyotlar……………………………...

This file contains 31 pages in DOCX format (2.9 MB). To download "basketbol o’yinida to’pni boshqarish(to’pni uzatish) texnikasini o’rgatish", click the Telegram button on the left.

Tags: basketbol o’yinida to’pni boshq… DOCX 31 pages Free download Telegram