тишли механизмларнинг классификацияси илашишнинг асосий қонуни тишли илашишнинг асосий элементлари илашишнинг сифат кўрсаткичлари

DOC 919.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1484164939_67496.doc 1 w 2 w 1 w w 2 1 w w 1 2 b b r r 1 w 2 w p p p p 1 2 1 1 2 2 o n n o o n = p p 1 2 1 2 b r o o r b = p 1 o p 2 o pp w p 1 w 2 w 1 2 2 1 2 1 12 r r n n u ± = = = w w 1 r 2 r 1 2 1 2 2 1 2 1 12 z z r r n n u ± = ± = = = w w w w 1 w r 2 w r 2 ; 2 2 1 1 1 mz r z mz r = = w w 1 w 1 w 1 1 r - w 1 2 1 2 2 1 …
2
ан тушунтириш мумкин. 2-шакл ингичка ип шаклидаги тасмадан иборат нисбий сирпаниш бўлмаган кесишиб утувчи идеал тасмали узатма берилган (2-шакл). шкивга нисбатан тасманинг нуқталари эвольвента траекторияларини ҳосил килади. 3-тасмада (2-шакл) к нуқтани танлаймиз ва унинг нисбий ҳаракатдаги траекториясини дастлаб биринчи шкивга, сунгра иккинчи шкивга нисбатан чизамиз. натижада э1 ва э2 дойра эвольвенталари ҳосил бўлади. э1 эвольвентани биринчи шкив билан, э2 эвольвентани иккинчи шкив билан каттик боғлаймиз. э1ва э2 эвольвенталарни металлдан тайёрланган ва бир-бирига тегиб турувчи тишларнинг ён томонлари деб фараз килайлик. агар 3- тасмани ташлаб юбориб, 1-тишли ғилдиракни ҳаракатлантирсак, э1 вольвентали тиш э2 эвольвентали тишга таъсир қилиб, иккинчи ғилдиракни айлантиради. ҳосил бўлган тишли узатма кинематик жихатдан кесишиб утувчи тасмали узатмага эквивалент бўлади. 2-шаклдан кўриниб турибдики тасманинг илгариланма ҳаракатида n1 ва n2 нуқталарнинг тезликлари бир-бирига тенг бўлади. vn, = vn2 vn1= rb vn2 = rb2 (1) назарга олинса, ифода қуйидагича бўлади: гв1 = 2 гв2 (2) ёки = (3) бу ерда vn1, …
3
турувчи нуқтасидан утган нормал доимо я нуқтадан утиб, а — марказлap оралигини ғилдираклар бурчак тезликлари нисбатига тескари пропорционал тарзда бўлиши керак. нуқта илашиш қутби, rв1 ва rв2 радиусли айланалар асосий айланалар деб аталади. илашишнинг асосий қонуни талабларини турли шаклдаги жуфт эгри чизиқлар кониктиради. 1764 йилда улуг математик олим л. эйлер таклиф килган эвольвентали илашиш амалда кўпрок кулланилмокда. шунингдек, циклоидали айлана бўйлаб винтли (новиков илашмаси) ва бошқа илашмалар хам кулланилмокда. илашишнинг асосий қонунига буйсинувчи ва u12 = const таъминловчи тишларнинг профили туташувчи профиллар деб аталади. 2-шаклда келтирилган тишларнинг э1 ва э2 эвольвентали профиллари туташувчи профиллар хисобланади. узатиш нисбатининг доимийлигини таъминлаш тишли узатмаларнинг асосий афзаллигидир. 2. тишли механизмларнинг турлари. бўғинларнинг нисбий ҳаракатига, тишли ғилдираклар ва тишларнинг шаклига, тишларни тегиб турувчи элементлари характерига, ғилдираклар нуқталарининг жоилашишига ва бошқа аломатларга караб тишли механизмларни гурухдарга ажратиш мумкин. (1-жадвал) бўғинлари бир текисликда ҳаракат қилувчи тишли узатмалар текис хисобланади. масалан, ўқлари иараллел цилиндрик узатмаларда ғилдираклар бир ёки …
4
ланилади. цилиндрсимон тишли узатмаларни кўрайлик. бундай узатмалар ғилдиракларнинг ўқлари параллел жойлашганда қўлланилади. улар ташқи, ички ва рейкали илашишли турларга булинади. тишларни жоилашишига караб туғри (за-шакл), эгри (зб-шакл), шевронли (зв-шакл) ғилдираклар қўлланилади. 3-шакл. 4-шакл. 4-шаклда цилиндрсимон ички илашишли узатма кўрсатилган. ташқи илашишли тишли узатмаларда ғилдираклар қарама-қарши томонга, ички илашишда эса бир томонга ҳаракатланади. 5-шаклда цилиндрсимон узатманинг хусусий холи - рейкали тишли механизм келтирилган. бу механизмда тишли ғилдирак айланма, рейка илгарилама ҳаракатланади. 5-шакл. конуссимон тишли узатмалар (6-шакл) фазовий механизм бўлиб, айланиш ўқлари тик ёки кдндайдир бурчак остида жойлашганда қўлланилади. ўқлари 90° да айкаш жойлашган тишли узатмалар (7-шакл) червякли механизмлар деб аталади. 1-червяк бурчак тезлиги билан о1 уз ўқи атрофида айланганда 2-червякли ғилдиракни бурчак тезлиги билан о 2 ўқи атрофида ҳаракатлантиради. агар червяк ғилдирак ўқига тик текислик билан кесилганда тишлар профили эвольвентали ғилдирак билан илашувчи рейка ҳосил бўлади. бу текислик бош кирким текислиги деб аталади. демак, червякли узатманинг бош киркимидаги илашишини рейкали илашиш …
5
онга айланганда қабул қилинади. узатиш нисбати билан бирга узатиш сони хам ишлатиладн. узатиш сони деганда катта ғилдирак тишлариниш сонини кичик ғилдиракни тишлар сони нисбатига айтилади. ташқи илашишда (3-шакл) ғилдиракларнинг бурчак тезликлари бир ҳил бўлиб, аксинча узатиш нисбати мусбатдир. рейкали илашишда (5-шакл) ва v2 тезликлар ўзаро боғланган: v2 = (о,р) = (8) конуссимон тишли узатмаларнинг (6-шакл) узатиш нисбати қуйидагича аниқланади. бу ерда: n1 ва n2 - 1 ва 2 ғилдиракларнинг айланиш частоталари, ва - бошланғич конуслар учининг бурчаклари, ва - бошланғич конуслар асосининг радиуслари. ўқлари 90° бурчакда айкаш жойлашган червякли узатмани (7-шакл) узатиш нисбати қуйидагича аниқланади. бу ерда: ва - червяк ва червякли ғилдиракнинг бурчак тезликлари, z2 - червякли ғилдирак тишларининг сони, zr - червяк кирими (червяк арикчасининг ўрамлари сони). тишли илашмалардан икки турдаги кўп бўғинли тишли механизмларни тўзиш мумкин: поғонали ва қаторли. 8-шаклда икки поғонали тишли механизм кўрсатилган. z, ва z2 илашма биринчи z3 ва z4 илашма иккинчи погона хисобланади. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "тишли механизмларнинг классификацияси илашишнинг асосий қонуни тишли илашишнинг асосий элементлари илашишнинг сифат кўрсаткичлари"

1484164939_67496.doc 1 w 2 w 1 w w 2 1 w w 1 2 b b r r 1 w 2 w p p p p 1 2 1 1 2 2 o n n o o n = p p 1 2 1 2 b r o o r b = p 1 o p 2 o pp w p 1 w 2 w 1 2 2 1 2 1 12 r r n n u ± = = = w w 1 r 2 r 1 2 1 2 2 1 2 1 12 z z r r n n u ± = ± = = = w w w w 1 w r 2 w r 2 …

DOC format, 919.0 KB. To download "тишли механизмларнинг классификацияси илашишнинг асосий қонуни тишли илашишнинг асосий элементлари илашишнинг сифат кўрсаткичлари", click the Telegram button on the left.