фетишистик диний эътиқодлар генезиси

DOC 89.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1547311911_73815.doc фетишистик диний эътиқодлар генезиси режа: 1. фетишистик диний эътиқодлар генезиси 2. файласуф кант, фетишизм атамасини ибтидоий дин назариясини тушунтириш учун қўллайди. 3. афсунгарлик қадим замонлардан буён барча халқларда мавжуд бўлиб келган. 4. ўлкамиз ибодатхоналаридан топилган қўнгироқчалар, уларнинг варахша девор тасвирларидаги ифодаси, фетишистик диний эътиқодлар генезиси "фетишизм" - нарсаларга сигиниш, бош чаноғининг ўзини бутга айлантиришган, бутпарастлик анимизм ва фетишизмдан кейинги поғона, аждодлар куч-қудратининг моддийлаштирилган эътиқоди. ибтидоий инсон айрим жонсиз нарсалар ҳам воқеаларга таъсир этиб, ўзига керакли натижага ёрдам беришига ишонган ва улардан ҳимоя сўраган. xviii аср мутафаккири де бросс, африкалик кабилаларнинг шу ният билан жонсиз нарсаларга топинишидан ҳайратланиб, бу ибтидоий эътиқодни "фетишизм" - нарсаларга сиғиниш, деб атайди. бу атаманинг инглиз тилидаги маънолари эътиқод моҳиятини тушунишга ёрдам беради: 1 - тумор; 2 - сажда қилинадиган нарса; 3 - бут. демак, бирон нарсани тумор сифатида куриб, ўз олдига қўйиб, ниятлари рўёбга ошиши учун унга сажда килиш - фетишизм, дегани. файласуф кант, фетишизм …

илик келтирувчи ва ёмонлик ташувчи бўлган. инсонлар яхшилик маъбудаларидан нажот истаб, уларга сиғинишган ва хайкалчаларини уйларига ва ибодатхоналарга қўйишган. хоразмнинг бозорқалъаси ёнидан қўлда ишланган аёл хайкалчасининг бошсиз танаси топилган. ғарб олимларининг фикрича, бутларнинг бошсиз топилиши илтимосни бажармагани учун жазо бўлган.507; 17 наршахий маълумотига кўра, бухорода ахоли олов уйидан муқаддас олов олиб, хар йили махсус маросим куни шох шахсан келадиган бозордан эса, янги бутларни харид қилган. мазкур, бутлар сотилган бозор мох (ой), деб аталишидан олимлар унинг ой илохи эътиқоди билан боғлиқлиги хақида хулоса чиқаради.48; 17 беруний маълумотларига биноан, фервердин-мох ёзнинг бошланиш байрами бўлган, тир-мох - куз бошланиши, михр-моҳ - қиш бошланиши ва дей-моҳ - бахор боши. рўзидей ба михр (у яна пайкан деб хам аталган) хамир ёки лойдан одам шаклидаги бут-хайкалча ясаб, дарвоза олдига қўйишган. наршахийнинг бухорода сопол ва ёғочдан кўплаб бутлар ясаш таомили хақидаги ахбороти шу орқали тушунилиши мумкин, деб ҳисоблайди олимлар. пировардида, фетишизм ёғоч, лой ва ўзга моддалардан бутлар …

чларга сажда қилиб, тақводор бўлиб яшашга интилган. жодугар ва афсунгар(шаман)лар эса, бут-туморлардан фойдаланиб, инсон онгига ўз таъсирини кучайтиради. кейинги поғонада катта бутхоналар қурилиб, турли илоҳ-маъбудаларнинг катта хайкаллари ўрнатилади ва уларга сажда қилиш маросимлари шаклланади. ўлкамизда қадим замонларда бутлар ўрнида бир бўлак тош шаклидан мархумнинг рухини билдирган қўғирчоқларгача ишлатилгани маълум. xx аср бошида зарафшон дарёбўйи ахолиси йигит ёки қиз қабри устига жинсига монанд қўгирчоқ қўйиб, мархум либосларидан тикилган кўйлакка ясантиришган. тошкентда xx аср бошида хам қабрларга қўғирчоқ қўйишган экан. яъни бу одат мархумга хамрох бериб, тирикларга тегмаслигини илтижо этишни билдирган. шунингдек, мархум рухи келиб, қабр тошида қўнишига ишонишган. фарғона водийси қирғизлари xx аср бошида ҳам мархумнинг тасвирини ясаб, унда руҳи яшайди, деб ишонишган ва номини "тул" дейишган. уни мархум кийимларига кийинтириб, ўтов бурчагидаги парда ортига қўйишган. бурчакда, 40 кунгача мархум "рухининг нури" деб, шамлар ёциц турган. меҳмонлар келганида, унинг олдида аёллар йиғи-сиғи қилиб, севикли хотини юзларини тимдалаган. бир йилгача уни сақлашган …

ларда мавжуд бўлиб келган. масалан, 10000 йил олдин австралияда болаларнинг бошини сиқиб, япалоқ қилишган. тарихчиларнинг фикрича, бу одат боланинг чиройини очишга қаратилган. аммо диний нуқтаи назардан, бошининг бундай шакли - шаманларнинг қиёфаси алохида тоифа сифатида яккалашганидан далолат беради. ибтидоий жамоада ғор ва қоя деворларига туширилган турли нуқтасимон расмлар афсун маросимларида ишлатилган. уларнинг кўпчилиги овга бағишланган бўлиб, уларда инсон ва хайвонлар, хайвон терисини кийган инсонлар ёки яриминсон-яримхайвон тасвирлари акс этган. инсонлар, шу тариқа, ов омадли бўлишини тилаб, аждодларнинг рухлари ва тотем хайвонлар мададига ишонган. яъни анимизм ва тотемизм афсун тасвирлари ва маро-симлари орқали ўз ифодасини топган. ҳар бир ибтидоий инсонлар гурухининг ов учун ўз худуди ва ўз "оқсоқоли" - қабилабоши бўлиб, унинг цўлида наслдан-наслга ўтувчи сиёсий ва диний раҳбарлик мужассамлашган. қабила топинган бут-худолар қаторида энг олийси унинг аждоди бўлиб, у турли диний маросимларга бошчилик қилган. аммо вақт ўтиши билан диний хукмронлик махсус тоифа одамлар қўлига ўтади. ўзига хос ихтисослашув юз беради. …

касалларни даволашган. эрамиздан олдинги мингйилликнинг иккинчи ярмида улар доира ва торли мусиқа асбобларидан фойдалангани ўрта осиёда топилган тош хайкал қўлида торли, елкасида эса зарбли мусиқа асбоблари билан тасвирланганидан хам маълум. афсунгарларнинг хосиятлари авлоддан-авлодга ўтиши ва улар хомий рухлари химоясида бўлгани ва улар ёрдамида даволашига ишонишган. туморлар эркаклар, аёллар, болалар, хайвонлар учун алохида бўлиб, яна сохасига қараб хам фарқ қилган. масалан, хумсонда топилган эрамиздан олдинги ii мингйилликка мансуб бўлган бронза гурзининг тепа қисмида тасвирланган сигир соғаётган аёл сиймоси сехрли тумор вазифасини ўтаган (27-расм). шунга ўхшаш асони месопотамияда иморат мустахкам бўлсин деб, уй пойдеворига кўмишган. ўрта осиёда муқаддас хайвонлар қаторига, авваламбор, қўй ва тоғ эчкиси кирган бўлиб, туморларда энг кўп улар тасвирланган. хоразмда қўй суяги бўлаклари - элештерик, турли нақшлар билан безатилиб, аёллар ва болаларнинг бош кийимига тикиб қўйилган. ошиқлари турли маржонларда ишлатилган, лавхлардала ўйилган. қорақалпоқларнинг анъанавий бош кийими - саукеледа хам қўй шохлари тасвирланган кумуш пластинкалар тикилиб, кўкрак хайкали хам қўй …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "фетишистик диний эътиқодлар генезиси"

1547311911_73815.doc фетишистик диний эътиқодлар генезиси режа: 1. фетишистик диний эътиқодлар генезиси 2. файласуф кант, фетишизм атамасини ибтидоий дин назариясини тушунтириш учун қўллайди. 3. афсунгарлик қадим замонлардан буён барча халқларда мавжуд бўлиб келган. 4. ўлкамиз ибодатхоналаридан топилган қўнгироқчалар, уларнинг варахша девор тасвирларидаги ифодаси, фетишистик диний эътиқодлар генезиси "фетишизм" - нарсаларга сигиниш, бош чаноғининг ўзини бутга айлантиришган, бутпарастлик анимизм ва фетишизмдан кейинги поғона, аждодлар куч-қудратининг моддийлаштирилган эътиқоди. ибтидоий инсон айрим жонсиз нарсалар ҳам воқеаларга таъсир этиб, ўзига керакли натижага ёрдам беришига ишонган ва улардан ҳимоя сўраган. xviii аср мутафаккири де бросс, африкалик кабилаларнинг шу ният билан жонсиз на...

DOC format, 89.5 KB. To download "фетишистик диний эътиқодлар генезиси", click the Telegram button on the left.

Tags: фетишистик диний эътиқодлар ген… DOC Free download Telegram