фетишизм

DOC 132,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1547311865_73814.doc фетишизм режа: 1. фетишизм 2. ўз табиатига кўра, бутлар яхшилик келтирувчи ва ёмонлик ташувчи бўлган. 3. афсунгарлик қадим замонлардан буён барча халқларда мавжуд бўлиб келган. 4. қадимдан ўлкамизда қимматбахо ва ярим қимматбахо тошлар сеқрли кучга эга, деб эътироф этилади фетишизм "фетишизм" - нарсаларга сигиниш, бош чаноғининг ўзини бутга айлантиришган, бутпарастлик анимизм ва фетишизмдан кейинги поғона, аждодлар куч-кудратининг моддийлаштирилган эътикоди, "балбал", "тул", марҳум "руҳининг нури", фаргона водийси қайрағоч ибодатхонасининг бутлари, дэ-си руҳига аталган ибодатхона, бутлар ўрнига олов ёкишди, пойкент бутхонасининг 400 мисцол огирлигидаги кумуш бути, ибн сино суратининг 40 нусхаси, "кўғирчокпараст"лар, фетиш каторидаги тумор билан боғлик сеҳр-жоду ва афсун (магия), кабила боши кўлида сиёсий ва диний раҳбарлик мужассамлашган, ёмон руҳларни "ҳайдаш" маросими, тумор шакллари, тумор сифатидаги остона эътикоди, "медицина" — "сино давоси", нариги дунёнинг бу дунёдан устунлиги эътикод даражасига кўтарилади. ибтидоий инсон айрим жонсиз нарсалар ҳам воқеаларга таъсир этиб, ўзига керакли натижага ёрдам беришига ишонган ва улардан ҳимоя сўраган. xviii …

измдир", дея таърифлаган. айнан фетишизм табиатни илоҳийлаштиришга келтирган бўлиб, кант фикрича, "қадимгиларнинг коинот руҳи ҳақидаги тушунчаси ва ер - бу катта жонли мавжудот, деган тасаввур - умумлаштирилган за системага келтирилган фетишизмдир". э. тайлор умуман руҳларга бўлган эътиқодни - "анимизм", нарсаларда мужассамлашган руҳларга эътиқодни эса "фетишизм", дея таърифлайди, ва бу эътиқод замирида бутпарастлик пайдо бўлган, дейди. дархақиқат, бутларда анимизм ва фетишизм эътиқодлари бирлашади, деб хисоблайди олимлар. бу борада, эрамиздан олдинги ii мингйилликка мансуб италия ва ўрта асрлардаги самарқанд хамда кавказ бутларига ягона битта рамз тепага қаратилган нимтухумсимон (п) шакл хослиги хамон сир бўлиб келмокда. ахамият беринг, махсус рамз хайкалчаларнинг бош қисмида чизилган бўлиб, хорижликларининг сиймоси схематик, яъни табиий холидан йироқ кўринишда ифодаланган бир пайтда, самарқандлик бутнинг юзи аслига яқинлиги ва махаллий қиёфага эгалиги билан диккатни тортади. турли халқларда фетиш сифатида мархум аждодларнинг бош чаноғи эъзозлангани эса, тарихдан маълумдир. масалан, қадим яхудийлар мархум бош чаноғининг этини лой ёрдамида тиклаб, унга сиғинишган. қадим …

ишланган аёл хайкалчасининг бошсиз танаси топилган. ғарб олимларининг фикрича, бутларнинг бошсиз топилиши илтимосни бажармагани учун жазо бўлган. наршахий маълумотига кўра, бухорода ахоли олов уйидан муқаддас олов олиб, хар йили махсус маросим куни шох шахсан келадиган бозордан эса, янги бутларни харид қилган. мазкур, бутлар сотилган бозор мох (ой), деб аталишидан олимлар унинг ой илохи эътиқоди билан боғлиқлиги хақида хулоса чиқаради. беруний маълумотларига биноан, фервердин-мох ёзнинг бошланиш байрами бўлган, тир-мох - куз бошланиши, михр-моҳ - қиш бошланиши ва дей-моқ - бахор боши. рўзидей ба михр (у яна пайкан деб хам аталган) хамир ёки лойдан одам шаклидаги бут-хайкалча ясаб, дарвоза олдига қўйишган. наршахийнинг бухорода сопол ва ёғочдан кўплаб бутлар ясаш таомили хақидаги ахбороти шу орқали тушунилиши мумкин, деб ҳисоблайди олимлар. пировардида, фетишизм ёғоч, лой ва ўзга моддалардан бутлар ва туморлар ясашга келтириб, руҳлар ва тотем аждодлар куч-кудратининг моддийлаштирилган эътикоди пайдо бўлади. илохларнинг темирдан ясалган тасвирлари хам бўлган. аммо улар асосан ёғочдан ишланганлигини, араблар …

удаларнинг катта хайкаллари ўрнатилади ва уларга сажда қилиш маросимлари шаклланади. эрамиз бошида фарғона ва хоразмда аждодлар эътиқоди билан боғлиқ бутлар алохида ўрин тутгани маълум бўлиб, улар ибодатхоналар ва мақбараларга қўйилган. қашқадарё воҳасининг ерқўрғон ибодатхонасида ҳам мархумларнинг хайкаллари мавжуд бўлиб, диний маросимларда қавм-гқариндошлари уларнинг атрофида хотирлашга тўпланиб, таомлар тортилган. сопол хайкалчалар уста ясаган қолипдан кулоллар томонидан бажарилиб, хоразм обидаларидан 1980-йилларга келиб, антик даврга оид 250 та аёл сопол хайкалчалари ва синиқлари, эркакларники - 115 та ва бир нечта болаларники топилган. ҳайвонларнинг ҳайкалчаларига эса, қолипда эмас, асосан, қўлда шакл берилган. бироқ сувдон (фляга)нинг биқини ва ўймакор рельефлардаги расмлар, хум бошига ёпиштирилган ҳайвонларнинг қуббача бошлари ва ўчоқ тагламасидаги от боши шакллари қолипда бажарилган. сопол буюмлар хоразмда эрамиздан олдинги iv асрда пайдо бўлиб, iv асргача ишланган. кейинчалик эса, ганчдан ясала бошлайди. шуниси диккатта сазоворки, вужудга келган заминдан четга тарқалган бут ва қайкалчалар баъзан асл қолини кўчирилган ерида сақлаб қолиб, яратилган заминида ўзга динлар билан …

кик турган. мехмонлар келганида, унинг олдида аёллар йиғи-сиғи қилиб, севикли хотини юзларини тимдалаган. бир йилгача уни сақлашган ва кейин беванинг мотам кийими билан бирга ёндиришган ҳамда яқин-қариндошларга хотирлаш зиёфати беришган. "манас" эпосининг қахрамони шундай насихат қилади: "ўлимимдан кейин севимли гулойим тасвирим олдида туну-кун ўтирмасин ва кўз ёшларини тўкмасин". қозоқларда хам шундай одат кузатилган. аслида, тул одати хақида дастлабки маълумотлар қадим туркий қабр тоши ёзувидан маълум: "61 ёшимда кўк самода қуёшни кўрмай қолганимда, бекам уйимда тул ясади". рус тилининг изоҳли луғатларидан в. радлов асарида бу сўз "бева " деб талқин этилгани ҳозирги туркий тиллардаги маъносига мос тушади. шу билан бирга, айрим олимларнинг фикрича, тул сўзи қадим туркий лаҳжаларда "рух" маъносини англатган, кейинчалик эса, унинг бирламчи моҳияти унутилиб, "бева" маъносида ишлатила бошлаган. .. афсунгарлик қадим замонлардан буён барча халқларда мавжуд бўлиб келган. масалан, 10000 йил олдин австралияда болаларнинг бошини сикиб, япалоқ қилишган. тарихчиларнинг фикрича, бу одат боланинг чиройини очишга қаратилган. аммо диний …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "фетишизм"

1547311865_73814.doc фетишизм режа: 1. фетишизм 2. ўз табиатига кўра, бутлар яхшилик келтирувчи ва ёмонлик ташувчи бўлган. 3. афсунгарлик қадим замонлардан буён барча халқларда мавжуд бўлиб келган. 4. қадимдан ўлкамизда қимматбахо ва ярим қимматбахо тошлар сеқрли кучга эга, деб эътироф этилади фетишизм "фетишизм" - нарсаларга сигиниш, бош чаноғининг ўзини бутга айлантиришган, бутпарастлик анимизм ва фетишизмдан кейинги поғона, аждодлар куч-кудратининг моддийлаштирилган эътикоди, "балбал", "тул", марҳум "руҳининг нури", фаргона водийси қайрағоч ибодатхонасининг бутлари, дэ-си руҳига аталган ибодатхона, бутлар ўрнига олов ёкишди, пойкент бутхонасининг 400 мисцол огирлигидаги кумуш бути, ибн сино суратининг 40 нусхаси, "кўғирчокпараст"лар, фетиш каторидаги тумор билан боғлик сеҳр-жоду ва афсу...

Формат DOC, 132,5 КБ. Чтобы скачать "фетишизм", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: фетишизм DOC Бесплатная загрузка Telegram