o‘zbekistonda mustaqillik g‘oyalarining tarixiy ahamiyati

DOCX 19 pages 70.6 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 70.6 KB

File type DOCX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

mavzu. o’zbekistonda mustaqillik g`oyalarining tarixiy ahamiyati. reja 1-§. ilk o`zbek davlatchiligi va uning tarixiy bosqichlari. 2-§. turkiston podsho rossiyasi va sovet mustamlakachiligi davrida. 3-§. jadidchilik harakati va uning mazmun-mohiyati. tayansh so’z va iboralar: davlatchilik, o’zbek davlatchiligi va uning tarixiy bosqichlar, shiroq, spitamen, jaloliddin manguberdi, amir temur – buyuk davlat arbobi va sarkarda, temuriylar hukmronligi, o’rta osiyoning xonliklarga bo’linib ketishi, turkiston rossiya imperiyasi mustamlakachiligi davrida. milliy ozodlik harakatlari. jadidchilik, sovet hukmronligi, qatag’on siyosati. 1-§. ilk o`zbek davlatchiligi va uning tarixiy bosqichlari. jahonning turli mintaqalarida ibtidoiy jamoa tuzumining yemirilishi jarayonida ilk davlat uyushmalarining yuzaga kela boshlanganligini kuzatish mumkin. dehqonchilikning va chorvachilikning paydo bo’lishi, hunarmandchilikning vujudga kelib taraqqiy etishi, mehnat qurollarining takomillashishi mehnat unumdorligining oshishiga olib keldi. ayni paytda urug’ jamoasi hududiy qo’shni jamoasiga aylana bordi. aholi joylashgan yerlarni, dehqonchilik bilan mashg’ul vohalarni dushmandan himoya qilish, jamoaning ichki va tashqi munosabatlarini huquqiy rivojlantirish va nazorat qilish zarurati ilk davlat birlashmalari rivojlanishining boshlanishiga sabab …

2 / 19

sto”dagi ma’lumotlar, gerodot va gekatey asrlari (qatta xorazm), shuningdek, ktesiyning qadimgi baqtriya podsholigi haqidagi ma’lumotlari markaziy osiyoda ilk davlat uyushmalarining uchun asos bo’lib xizmat qiladi. tadqiqotchilar bu davlatlarining shakllanish jarayonini ahmoniylargacha bo’lgan davrda deb hisoblaydilar va mil. av. ix-vii asrlar deb belgilaydilar. katta xorazm davlati tarkibiga amudaryoning quyi oqimidagi shimoliy yerlar, murg’ob vohasi va parfiya hududlari, baqtriya davlati tarkibiga esa hozirgi surxondaryo, tojikistonning amudaryoga yoki yerlar va shimoliy afgoniston hududlari, sug’diyona - zarafshon daryosidan suv ichgan yerlar va qashqa vohasi hududlari kirgan. markaziy osiyo xalqlari mil. avv. vi-iv asrlarda, ya’ni qariyb 200 yil mobaynida eron ahamoniylari hukmronligi ostida yashadilar. faqat mil.avv. iv asrlarga kelib ahamoniylarning markaziy hokimiyati kuchsizlana boshlagan, zulm asoratida bo’lgan xalqlar o’z mustaqilliklariga erishish imkoniyatiga ega bo’ldilar. markaziy osiyoda o’z mustaqilligiga birinchilar qatorida xorazm vohasi erishdi. aleksandr makedonskiy (iskandar zulqarnayn) eronning asosiy viloyatlarini bosib olgach, mil.avv.329 yilning bahorida hindiqush tog’idan oshib markaziy osiyo hududlariga kirib keladi. bosqinchilarga qarshi …

3 / 19

qdir. mil.avv.250 yilga kelib, markaziy osiyoda salavkiylar davlatidan ikkita-dastlab parfiya, keyin esa yunon-baqtriya davlatlari ajralib chiqadi. yunon-baqtriya davlatlarining asosi baqtriya bo’lib, ba’zi hokimlar davrida hindistonning shimoliy-g’arbiy qismi, amudaryo va sirdaryo o’rtasidagi katta erlar qo’shib olinadi. davlatning poytaxti shimoliy afganistondagi baqtra shahri edi. yunon-baqtriya m.a. ii asrning uchinchi choragiga kelib sharqiy turkiston orkali kirib kelgan yuechji va sak qabilalari xujumi natijasida butunlay inqirozga uchradi. xozirgi turkmaniston va eronning bir qismini o’z ichiga olgan qadimgi parfiya davlati mustaqil davlat va imperiya sifatida 500 yildan ziyodroq yashagan. mil. avv. ii-i asrlarda markaziy osiyoda mavjud bo’lgan davlatlarining yana biri bu parkana davlati bo’lib u xitoy manbalarida davon deb yuritiladi. xitoy ma’lumotlariga ko’ra mil. avv. ii asrda farg’onada 300 ming aholi yashagan. vahoda shaxarlar ko’p bo’lib, poytaxti ershi shahri (xozirgi marhamat) edi. davon qishloq xujaligi yuksak darajada rivojlangan mamlakat edi. mil. avv. iii asrning boshlarida payda bo’lgan yana bir davlat qang’ davlati edi. bu davlatning …

4 / 19

lat bo’lmaganidek, oliy xukmdor ham yo’q edi, har bir shahar o’z hokimi tomonidan boshqarilgan. xitoy manbalarida yuechji deb nomlangan qadimgi massagetlar xunnlar tomonidan markaziy osiyo ulariga surib chiqarildilar va mil avv 140-130 yillarda ular yunon-baqtriyaga kirib kelishdilar. ular bu beshta xokimlikka birlashib yashadilar. tez orada yuechji qabilalarining taz’yiki ostida yunon-baqtriya davlati parchalanib ketdi. mil avv 1-asr oxirida mil. 1 asr boshida bu erda ya’ni baqtriyada yuechji qabila birinchi xokimi kundzula kadfiz bo’lgan kushon davlati tashkil topdi. miloddiy 1 asrga kelib kushon davlati o’z axamiyatiga kura antik davr xitoydagi xan davlati, parfiya podsholigi, rim saltanati bilan raqobatlasha oladigan qadimgi dunyoning eng qudratli va zabardast davlatlaridan biri sifatida tashkil topdi. kundzula kadfizdan sung uning ug’li vima kadfiz davrida mamlakatda pul islohati o’tkazilib oltin tangalar zarb qilina boshladi. kushon podsholari ichiga eng malihuri kanishka xisoblanadi. uning xokimlik davrida kushonlar saltanati yanada izllab yashnadi. mamlakat poytaxti peshovar atrofida edi. mamlakatining xududi shimoniy xindiston, afganiston, …

5 / 19

o’ysindirgan. massagetlar avlodi - eftalitlar qushonlar siyosatini davom ettirib, o`rta osiyo, sharqiy eronning bir qismi, shimoliy hindiston va sharqiy turkistonni xalqlarini yagona davlatga birlashtirdilar. eftaliylar davlati markaziy osiyo halqlari tarixida muhim o’rin tutib, keyinchalik o’z o`rnini 563-567 yillardagi quralidan so’ng tarix maydanidagi yangi siyosiy kuch turk xoqonligiga bo’shatib berdi. turk xoqonligi tarkibiga sharqiy turkiston, shimoliy hindiston va kaspiy dengizigacha bo’lgan o’rta osiyo xududi kirar edi. erondagi sosoniylar davlati va turk xoqonligi lashkarlari orasida jang bo’lib, unda turklar mag’lubiyatga uchradilar. shundan so’ng turk xoqonligi sharqiy xamda g’arbiy qismga bulinib ketdi. vii asr urtalarida yirik arab xalifaligi davlati tashkil topdi. arab xalifaligi viii asr boshlarida butun mavarounnahrni bosib oldi. arab istilosi bilan birga bu yerga islom dini ham kirib keldi. viii asrning oxiri ix asr boshlarida arab xalifaligi chuqur siyosiy inqirozga uchradi. markaziy osiyoda yuzaga kelgan vaziyat xalifalikni sharqiy viloyatlarni va mavarounnahrni idora qilishni mahalliy zadag’onlar vakillari toxoriylar va somoniylarga berishga majbur …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekistonda mustaqillik g‘oyalarining tarixiy ahamiyati"

mavzu. o’zbekistonda mustaqillik g`oyalarining tarixiy ahamiyati. reja 1-§. ilk o`zbek davlatchiligi va uning tarixiy bosqichlari. 2-§. turkiston podsho rossiyasi va sovet mustamlakachiligi davrida. 3-§. jadidchilik harakati va uning mazmun-mohiyati. tayansh so’z va iboralar: davlatchilik, o’zbek davlatchiligi va uning tarixiy bosqichlar, shiroq, spitamen, jaloliddin manguberdi, amir temur – buyuk davlat arbobi va sarkarda, temuriylar hukmronligi, o’rta osiyoning xonliklarga bo’linib ketishi, turkiston rossiya imperiyasi mustamlakachiligi davrida. milliy ozodlik harakatlari. jadidchilik, sovet hukmronligi, qatag’on siyosati. 1-§. ilk o`zbek davlatchiligi va uning tarixiy bosqichlari. jahonning turli mintaqalarida ibtidoiy jamoa tuzumining yemirilishi jarayonida ilk davlat uyushmalarining y...

This file contains 19 pages in DOCX format (70.6 KB). To download "o‘zbekistonda mustaqillik g‘oyalarining tarixiy ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekistonda mustaqillik g‘oya… DOCX 19 pages Free download Telegram