махсус психология фанининг мақсад ва вазифалари

DOC 88,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1546876125_73655.doc махсус психология фанининг мақсад ва вазифалари режа: 1. махсус психологиянинг мақсад ва вазифалари 2.алохида ёрдамга мухтож болалар 3. махсус психологиянинг фанининг бошқа фанлар билан боғлиқлиги. махсус психологиянинг мақсад ва вазифалари “психология, деган эди л.с.виготский, – биринчидан, конкрет, амалий бўлиб – таълим ва тарбия, боланинг ривожланиши, меҳнат фаолияти ҳақидаги фан бўлмоғи лозим. фақат шу вазифагина психологияни тирик ва керакли фанга айлантириши мумкин”. психология умуман руҳиятнинг, хусусан инсон руҳиятининг намоён бўлиши, ривожланишини ўрганувчи соҳадир. психология онгли субект – инсоннинг ички дунёсини ўрганади. психология атамаси “психе” – қалб, “логос” – ўқиш, сўз маъносини билдиради. аммо бу қисқа жумла инсон руҳияти ҳақида етарли маълумот бермайди. психология фанининг мавзу баҳсини руҳиятни тўлароқ тасаввур қилиш учун руҳий жараёнларнинг кечиш моҳиятини, ички кечинмаларнинг (сезгилар, фикрлар, ҳиссиётлар) намоён бўлиш қонуниятларини тушуниш лозим. шу ўринда кишилик жамиятининг тарихий тараққиёти давомида психология соҳасида эришилган ютуқларни эслаб ўтиш жоиздир. шарқ мутафаккири абу али ибн сино биринчи бўлиб, психик функсиялар миядаги …

г асосий вазифаси мия билан турли хил сезги ва ҳаракат органлари ўртасида алоқани амалга оширишдан иборат эканини яхши тушунган. у сезги органлари билан асаблар воситасида ташқи муҳитнинг моддий реаллиги идрок қилинишини асабларнинг биологик ва физиологик функсияларини ажратиб кўрсатиб беради. асабларнинг фойдаси икки томонламадир. биринчиси бевосита фойда: масалан, мия асаблар воситасида ҳислар ва ҳаракатларни бошқа органларга етказади; иккинчиси билвосита фойда: масалан, этни маҳкамлаш ва танага куч бахш этиш. абу наср форобийнинг таъкидлашича, билиш назарияси, яъни инсоннинг билишини, руҳий қобилиятини мия бошқаради, юрак эса барча аъзоларни ҳаёт учун зарур бўлган қон билан таъминловчи марказдир. инсон барча билимларни ташқаридан олади. бунинг учун кўплаб восита ва имкониятларга эга: булар сезги, хотира, тасаввур, мантиқий фикрлаш, ақл ва нутқ - шу воситалар ёрдамида инсон илмларни ўзлаштиради. биз сўз юритмоқчи бўлган соҳа – ривожланишида нуқсони бўлган болалар психологияси, махсус психологиянинг бир тармоғи бўлиб, ақлий жиҳатдан турли даражада меёрдан четланган бола ва болаларнинг руҳий қонуниятларини ўрганади. махсус психология …

борат. ривожланишида нуқсони бўлган болалар таълим-тарбиясини коррекциясини тўғри ташкил қилиш учун бу болаларнинг хусусиятлари ҳақидаги билимлар жуда зарур. ривожланишида нуқсони бўлган болалар психологияси маълумотлари дефектологларда, дефектологларда обеъктив дунёқарашнинг шаклланишида жуда катта аҳамиятга эга. руҳий жараёнларни илмий жиҳатдан тўғри тушуниб етиш, шахснинг баркамол шаклланишида алоҳида аҳамиятга эга. ривожланишида нуқсони бўлган болаларнинг шахсий хусусиятлари, руҳий жараёнларининг ўзига хослиги, билим эгаллаш имкониятлари ҳақидаги дефектологлар учун зарур бўлган маълумотлар қуйидаги услублар орқали йиғилади. буларга кузатиш, тажриба, суҳбат, анкета, тест, болалар фаолият натижаларини таҳлил қилиш ва бошқа усуллар киради. кузатиш – энг асосий усуллардан бўлиб, у орқали жуда кўп ва сифатли психологик маълумотлар йиғилади. аммо, ҳар қандай кузатиш орқали керакли маълумотлар олинмайди. тегишли, зарур маълумотларни йиғиш, аниқ мақсад асосидаги, изчил кузатишни талаб қилади. бу усулнинг асосий ютуғи шундаки, кузатиш табиий шароитда, текширилувчи билмаган ҳолда амалга оширилади. бунинг оқибатида текширилувчи ҳеч нарсадан тортинмаган ҳолда ўзини намоён қилади. аммо бу усулнинг ҳам ўзига хос камчилиги бор. бу …

киритилади. бу усулнинг афзаллиги ҳам шунда. аммо, тажриба вақтида текширилувчи бола ҳар доим ҳам ўзини эркин тутмайди. бола ийманиб, уялиб, тортиниб туради. бунинг натижасида бола ўзини тўла намоён этмайди. бола ўзининг устида текшириш олиб борилаётганлигини билгани учун ҳам, текширувчи учун керакли руҳий жараёнлар ҳақидаги маълумотлар тўлиқ бўлмаслиги мумкин. тажриба усули ўз навбатида табиий ва лаборатория тажрибалари турларига бўлинади. психологик маълумотлар суҳбат усули орқали ҳам йиғилади. бола билан суҳбат қилиш жараёнида тажриба ўтказувчи учун керак бўлган маълумотлар йиғиб борилади. суҳбат маълум бир мақсадга қаратилган ва саволлар мавзуга оид тайёрланиши керак. дефектология муаммолари билан шуғулланувчи чет эл дефектологлари, ақли заифлик тўғрисида гапириб, бу тушунчани унга ақлий камчиликни қўшиш билан кенгайтирадилар, унинг юзага келиши эрта болалик вақтида бола ривожланишини ўта номувофиқ ижтимоий шароитлари билан боғлиқ бўлади. атрофдаги кишилар билан интеллектуал ва хиссий мулоқот етишмаслиги, доимий тўйиб овқатланмаслик ва хоказолар кўзда тутилади. (ф.галлақҳере, о.меҳер, сатденқеу.) сўнги йиллар махсус адабиётларида ҳам бош мия пўстлоғи шикастланиши …

зимларнинг шикастланиши, асосийси миянинг ўта мураккаб ва кеч шаклланувчи тузилишлари психиканинг бузилиши ва чала ривожланишига сабаб бўлиб, ривожланишнинг дастлабки босқичларида юзага келади; она қорнида, туғриқ пайтида ва бир, бир ярим ёшида, яъни нутқ шаклланмасдан аввал. бола ҳаётининг кечроқ даврида юзага келган ақли заифлик нисбатан кам учрайди. бу деменсия деб юритилади. деменсия миянинг органик касалликлари оқибатида бўлиши мумкин (масалан; менингоенсефалитлар, мия травмалари, силкиниши, лат ёйиши ва бошқалар). деменсияда болада ортиб борувчи дегредатсия (орқага кетиш) кузатилади. бироқ айрим ҳолатларда даволаш ёрдамида бу жараённи бирмунча секинлаштириш мумкин. алоҳида ҳолатларда боладаги ақлнинг суст ривожланиши кечаётган руҳий касаллик билан қўшилиб кетади – эпилепсия, шизофрения, бош мия захми ва бошқалар. ақлий ривожланишида нуқсони бўлган болаларнинг барча психик жараёнларининг орқада ривожланиши ва турғун бузилишлари билан тавсифланади, бу билиш фаолияти доираси (айниқса оғзаки мантиқий фикрлашда) ва шахсий доирада аниқ кўринади. бунда меёрдан ортда қолишгина эмас, балки ривожланишнинг ўзига хослиги намоён бўлади. ривожланишида нуқсони бўлган болаларни анча кичик ёшдаги …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "махсус психология фанининг мақсад ва вазифалари"

1546876125_73655.doc махсус психология фанининг мақсад ва вазифалари режа: 1. махсус психологиянинг мақсад ва вазифалари 2.алохида ёрдамга мухтож болалар 3. махсус психологиянинг фанининг бошқа фанлар билан боғлиқлиги. махсус психологиянинг мақсад ва вазифалари “психология, деган эди л.с.виготский, – биринчидан, конкрет, амалий бўлиб – таълим ва тарбия, боланинг ривожланиши, меҳнат фаолияти ҳақидаги фан бўлмоғи лозим. фақат шу вазифагина психологияни тирик ва керакли фанга айлантириши мумкин”. психология умуман руҳиятнинг, хусусан инсон руҳиятининг намоён бўлиши, ривожланишини ўрганувчи соҳадир. психология онгли субект – инсоннинг ички дунёсини ўрганади. психология атамаси “психе” – қалб, “логос” – ўқиш, сўз маъносини билдиради. аммо бу қисқа жумла инсон руҳияти ҳақида етарли маълумот берм...

Формат DOC, 88,5 КБ. Чтобы скачать "махсус психология фанининг мақсад ва вазифалари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: махсус психология фанининг мақс… DOC Бесплатная загрузка Telegram