tibbiy biologiya

PPTX 80 pages 13.0 MB Free download

80 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 13.0 MB

File type PPTX

Pages 80

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 80

slayd 1 mavzu: tibbiy biologiya, umumiy genetika moduliga kirish. xujayra biologiyasi. mavjudodlarning tiriklik darajasi. organoidlar, yadro. reja: 1. biologiyaning predmeti va tekshirish usullari 2. biologiyaning rivojlanish bosqichlari 3. tiriklikning xossalari va darajalari 4. xujayra biologiyasi 5. mavjudodlarning tiriklik darajasi 6. xujayra organoidlari, yadro. biologiya atamasi (bios – hayot, logos – fan) degan ma'noni anglatadi. bu atamani bir-biridan bexabar holda frantsuz olimi j. b lamark va g.treviranuslar tomonidan tirik tabiatning alohida bir holati bo'lgan hayot xaqidagi fan deyilib xix asrning boshida kiritildi. bu atama t.rooze (1797) va k.burdax (1800) asarlarida ham qayd qilingan. biologiyaning vazifalari: tiriklikning barcha qonuniyatlarini, mohiyatini va tirik mavjudotlarning sistematikasini o'rganishdan iborat. o'quv fani sifatida biologiyaning predmeti bo'lib tiriklikning har xil ko'rinishlari: tuzilishi, fiziologiyasi, organizmlarning individual va tarixiy rivojlanishi, ularning bir-biri bilan va tashqi muhit bilan o'zaro munosabatlari hisoblanadi. zamonaviy biologiya – fanlar majmui bo'lib, u quyidagi 3 ta yo'nalishlarga ega: klassik biologiya – bunda tabiatshunos olimlar tirik …

2 / 80

otgan yunalishi bo'lib, ham nazariy ham amaliy jihatdan ahamiyatlidir. biologiyaning rivojlanish bosqichlari zamonaviy biologiya ildizlari qadim – qadimlarga borib taqaladi, bu fanning rivojlanishiga hissa qo'shgan olimlar ham ko'p, ularning ayrimlari haqida to'xtalamiz. gippokrat (er. oldin 760 – 360 yillar) – birinchi bo'lib, hayvonlar va odamning tuzilishini tushintirdi va kasallik kelib chiqishida muhit omillari hamda irsiyatning o'rnini ko'rsatdi. gippokrat tibbiyotning asoschisi hisoblanadi. klavdiy galen – birinchi marta odam va maymunlarni anatomik jihatdan taqqoslab o'rgandi. u markaziy va periferik nerv sistemasini o'rgangan. leonardo da vinchi (1452–1519) – bo'g'imlarda suyaklarning bog'lanish uslublarini, yurak faoliyatini, ko'zning ko'rish funktsiyasini, odam va hayvonlar suyaklarining o'hshashligini o'rgangan. karl ber (1792–1876) – o'zining ishlarida gomologik organlar nazariyasi va homilalar o'xshashligi qonunlari haqida ko'p ma'lumotlar berdi uning bu ishlari embriologiya rivojlanishiga ilmiy asos bo'lib hizmat qiladi barcha tirik mavjudotlarning kelib chiqishi bir ekanligini tasdiqlovchi eng muhim ilmiy dalil t.shvann va m.shleyden (1839) tomonidan yaratilgan hujayra nazariyasi hisoblanadi. bu nazariya …

3 / 80

vojlanishiga xissa qo'shgan olimlar g.mendel (1865), g. de friz, k.korrens, k.chermaklar (1900), t.morgan (1910-1916). dj.uotson va f.krik (1953) lar tomonidan irsiyatning fundamental qonuniyatlarining ochilishi biologiyada juda katta yangilik bo'lib irsiy axborotlarning hujayradan hujayraga, hujayra orqali individdan individga uzatilishining umumiy mexanizmini tushuntirish imkonini berib, bu axborotlarni biologik tur chegarasida tarqalishini ham asoslab berdi. irsiyat qonuniyatlari haqidagi ma'lumotlar organik olam yagonaligi haqidagi fikrni asoslash uchun ham zarur, chunki bu qonuniyatlar hisobiga jinsiy ko'payish ontogenez va avlodlar almashinuvi kabi muhim biologik holatlarni tushunish imkoniyati to'g'ildi. v.i.sukachev – biotsenoz haqida, a.tensli – ekologik sistemalar haqida tushunchalar berib – tabiatda doimiy bo'lib turadigan tiriklik xossasi modda va energiya almashinuvini taminlovchi universal mexanizmini tushuntirdilar. biologiya tizimiga kiruvchi fanlar: biologiyaning tibbiyot fanlari bilan hamkorligi: 1.biologiya 7. immunologiya 2. gistologiya 8. biofizika 3. anatomiya 9. molekulyar biologiya 4. fiziologiya 10. genetika 5. biokimyo 11. molekulyar genetika 6. mikrobiologiya 12. morfologiya pat,fiziologiya biologiya doya-ginekologiya pat,anatomiya xirurgiya sud,tibbiyot immunologiya gigiena, …

4 / 80

tor og'ir somatik patologik holatlarga (astma, diabet) odamlarda irsiy moyillik bo'lishi mumkinligini tushintirishdi. odamlardagi kasalliklarni gen darajasida diagnostika qilishning o'sib borishi irsiy materialni genoterapiya va genoprofilaktika qilish imkoniyatlarini ochdi. fanning yuqorida keltirilgan yo'nalishlarining rivojlanishi va yutuqlari natijasida molekulyar biologiya va genetik injeneriya fani yutuqlari tibbiyot uchun ishlaydigan ishlab chiqarish – tibbiyot biotexnologiyasi paydo bo'lishiga olib keldi va bu yunalish xxi asrda istiqbolli yutuqlarga ega bo'lishi kutilmoqda. hayot evolyutsiyasi. moslashish. progress. energiya va axborotlar bilan ta'minlanish birinchi paydo bo'lgan organizmlarni zamonaviy fan prokariotlar deb nomladi. ular o'zining oddiy tuzilishi va funktsiyasi bilan boshqalardan ajralib turadi, ularga bakteriyalar va ko'k-yashil suvo'tlar kiradi. ularning sodda tuzilganligini irsiy axborotlarining hajmi juda kichkinaligi bilan tasdiqlasa bo'ladi. masalan, hozirgi va qadimgi bakteriyalarning irsiy axborotlarini taqqoslasak hozirgi paytdagi ichak bakteriyalari dnk sining uzunligi 4x106 juft nukleotidlarga teng bo'lib, qadimgi prokariotlarning dnksi ham shunday bo'lganligini ko'rsatadi. bu organizmlar er yuzida 2 mlrd yildan ortiq hukmronlik qilishgan. ularning evolyutsiyasi …

5 / 80

o'qima darajasi 5. organ darajasi 6. organizm darajasi 7. populyatsiya – tur darajasi 8. biogeotsenoz darajasi 9. biosfera darajasi serotonin molekulasini strukturasi subxujayraviy daraja xujayra darajasi to'qima darajasi tiriklikning xossalari: 1.modda va energiya almashinuvi, 2.o'z-o'zini tiklash, o'z-o'zini boshqarish va hosil qilish, 3.irsiyat va o'zgaruvchanlik, 4.o'sish va rivojlanish, 5.ta'sirchanlik 6. diskretlik shifokorlarni tayyorlashda biologiyaning o'rni va vazifalari hozirgi vaqtda odamlarda uchraydigan irsiy kasalliklarning 4000 dan ortiq xili ma'lum. shifokor genetika haqidagi bilimlarga ega bo'lmasdan odamlarda uchraydigan irsiy kasalliklarni aniqlash, davolash va tibbiy – genetik maslahat berish ishlarini olib borish imkoniyatiga ega bo'lmas edi. ko'pchilik tug'ma anomaliyalar muhit omillarining noqulay ta'siri natijasidir, ularning profilaktikasi bilan shug'ullanish uchun shifokor rivojlanish biologiyasi haqidagi bilimlarga ega bo'lmog'i zarur insonning salomatligi ko'p jihatdan atrof muhit holatiga bog'liq, shu sababli shifokor ekologiya, biosfera, ekologik sistemalarning rivojlanish qonuniyatlari haqida ma'lumotlarni bilmog'i zarur. ekologiya haqidagi bilimlar tabiatga ilmiy asoslangan holda yondashish, tabiiy boyliklardan oqilona foydalanish va ularni muhofaza qilishga …

Want to read more?

Download all 80 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tibbiy biologiya"

slayd 1 mavzu: tibbiy biologiya, umumiy genetika moduliga kirish. xujayra biologiyasi. mavjudodlarning tiriklik darajasi. organoidlar, yadro. reja: 1. biologiyaning predmeti va tekshirish usullari 2. biologiyaning rivojlanish bosqichlari 3. tiriklikning xossalari va darajalari 4. xujayra biologiyasi 5. mavjudodlarning tiriklik darajasi 6. xujayra organoidlari, yadro. biologiya atamasi (bios – hayot, logos – fan) degan ma'noni anglatadi. bu atamani bir-biridan bexabar holda frantsuz olimi j. b lamark va g.treviranuslar tomonidan tirik tabiatning alohida bir holati bo'lgan hayot xaqidagi fan deyilib xix asrning boshida kiritildi. bu atama t.rooze (1797) va k.burdax (1800) asarlarida ham qayd qilingan. biologiyaning vazifalari: tiriklikning barcha qonuniyatlarini, mohiyatini va tirik mavjudot...

This file contains 80 pages in PPTX format (13.0 MB). To download "tibbiy biologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: tibbiy biologiya PPTX 80 pages Free download Telegram