tibbiy biologiya vagenetika

PPT 39 pages 4.2 MB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.2 MB

File type PPT

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

prezentatsiya powerpoint «tibbiy biologiya va genetika» fanidan ma'ruza № 7 irsiyatning xromosoma nazariyasi ma'ruzachi: maksumova munira abduganievna toshkent “toshkent kimyo xalqaro universiteti” kimyo international university in tashkent ma'ruzaning maqsadi: irsiyatning xromosoma nazariyasini tushuntirish irsiy axborotning nasldan – naslga o'tishida genlarning xromosomalarda bir chiziq bo'lib joylashishi va har bir gen muayyan lokusni egallashini tushuntirish; genlarning o'zaro bog'lanishi, guruh bo'lib bog'lanishi, krocsingover mexanizmi va belgining jins bilan birikkan holda nasldan-naslga o'tishini tushuntirish; jinsga birikkan holda nasldan – naslga o'tishni va odamlarda jinsga bog'langan belgilarni aniqlash; jinslar nisbatini va ularning boshqarilishi mexanizmini tushuntirish. ma'ruzaning tarbiyaviy ahamiyati: hozirgi kunda jins genetikasi va jinsga birikkan holda irsiylanish yutuqlaridan foydalangan holda turli irsiy kasalliklarni aniqlash hamda genlarning xromosomada joylanishi, ular orasidagi masofa, genlarning soni, birikkan guruhlar, jins genetikasiga oid masalalarni keng yorita bilish. ma'ruzada o'rganiladigan savollar: 1. genlarning birikishi; 2. birikkan gen guruhlari va xromosomalar soni; 3. genlarning birikkan holatda bo'lishining buzilishi; 4. irsiyatning xromosoma nazariyasi. …

2 / 39

guruh-guruh bo'lib o'tar ekan. tomas gent morgan (1866-1945) erkak drozofila 6+xy urg'ochi drozofila 6+xx erkak va urg'ochi drozofila xromosoma kompleksi irsiyatning xromosoma nazariyasining yaratilishi... xromosomaning genetik xaritasini yaratish imkonini berdi. jins genetikasi va jins bilan birikkan holda irsiylanish mendelning 3 - qonuni har xil xromasomalarda genlarning mustaqil irsiylanishini tushuntiradi. bitta xromosomada joylashgan genlar qanday irsiylanadi degan savol tug'iladi. bu savolga morgan va uning shogirdlari javob berishdi. tadqiqotlarda genetikaning duragaylash metodi tsitogenetik usul bilan bog'lab ikki yo'nalishda olib borildi: jinsning genetik belgilanishi va belgilarning jins bilan birikkan holda irsiylanishi organizm belgilarining birikkan holda irsiylanishi va krossingover mendel bo'yicha tahliliy chatishtirish: f1 bbvv x bb vv gametalar: bv bv, bv, bv, bv f2 bb vv, bb vv, bb vv, bb vv kulrang tana uzun qanot 25% kulrang tana kalta qanot 25% qora tana uzun qanot 25% qora tana kalta qanot 25% ya'ni: ajralish 1 : 1 : 1 : 1 bo'lishi kerak …

3 / 39

mitotik krossingóver — genetik rekombinatsiya bo'lib organizm somatik hujayralarda mitoz bo'linishida sodir bo'ladi. mitotik rekombinatsiya geterozigotalarda retsessiv belgilarni mozaik ekspressiyasiga olib keladi. bunday ekspressiya onkogenezda, letal retsessiv mutatsiyalarni o'rganishda muhim ahamiyatga ega. mitotik rekombinatsiya interfazada ro'y beradi (4 ta xromatidali bosqich). a i ai allel bo'yicha geterozigota hujayrada somatik krossingover natijasida genotip aai bo'lgani holda quyidagi genotipli yangi aa i aiai gomozigota hujayralar paydo bo'ladi, drozofilada genlarning to'liq birikkan holdagi irsiylanishi b b v v b b v v b b v v b b v v b b v v b b v v p f1 fb bitta xromosomada joylashgan genlar o'zaro bog'liq va birga nasllanadi, lekin ayrim hollarda genlarni birikishi buziladi. birinchi meyoz bo'linishi paxitena davrida gomologik xromosomalar o'rtasida o'xshash qismlar bilan almashinish ro'y beradi. bu jarayon krossingover deyiladi. genlarni birikishini buzilishi krossingover bilan bog'liq. genlarning to'liq birikkan holda irsiylanishi morgan tajribasi asosida morgan kul rang uzun qanot …

4 / 39

shuv = 1 morganidaga teng odatda genlar o'rtasidagi masofani aniqlashda kuyidagi formuladan foydalaniladi: x=a-c/n x — morganida o'lchamidagi genlar orasidagi masofa a -xromosomalarida chalkashuv bo'lgan birinchi guruh duragaylari soni s- xromosomalarida chalkashuv bo'lgan ikkinchi guruh duragaylari soni n – shu tajribadagi duragaylarning soni genlar orasidagi masofani aniqlash 1,5% 3,5% 5,0% 10,0% chalkashuvni va genlarning bir-biriga nisbatan joylashishini o'rganish genlarning xromosomada bir chiziq bo'ylab joylashadi degan xulosaga olib keldi va maxsus genetik xarita tuzish imkoniyatini yaratdi. bitta xromosomadagi genlarning bir-biriga nisbatan qiyosiy joylashuvini tasvirlovchi chizmaga genetik xarita deyiladi. xozirgi paytda shajara usuli, somatik hujayralarni chatishtirish, tsitogenetik (xromosomalar shakli), biokimyoviy (oqsil molekulasida aminokislotalar ketma-ketligi) usuli yordamida odam xromosomalarining genetik xaritasini tuzish. somatik hujayralarni durugaylash: a hujayra + a hujayra = gomokarion a hujayra + v hujayra = geterokarion odamlarda rezus omilni va elliptotsitozni aniqlovchi genlar birinchi autosomada joylashgan (genlar orasidagi masofa 3 morganida), autosom dominant tipda irsiylanadi. odamlarda katarakta va polidaktiliyani aniqlovchi …

5 / 39

rsiy sindromlar barta sindromi, kerns-seyr sindromi, pirson sindromi, sindrom melas, sindrom merrf , ley sindromi (bosh miya degenerativ o'zgarishi), leber ko'rish nervining irsiy atrofiyasi va boshqalar. ikkilamchi mitoxondrial kasalliklar hujayrada energiya almashinuvi buzilishi sababli patogenez shakllanishida muhim o'rin tutadi: surunkali charchash sindromi, migren, mitoxondrial kardiomiopatiya, gipoparatireoz, raxit, diabet. demak, irsiy kasalliklarni o'rganishda genetik kartadan foydalaniladi. odam mitoxondrial dnk si tsitoplazmatik irsiylanish. organizm individual rivojlanishida, fenotipik belgilar shakllanishida xromosomadan tashqari genetik elementlar ishtirok etadi jins, bu belgi va xususiyatlar to'plami bo'lib, avlodlar va ulardagi irsiy belgilarni jinsiy hujayralar (gametalar) orqali yuzaga chiqaradi. har bir somatik hujayraning eng ahamiyatli belgilaridan biri undagi xromosomalarning juft sondaligidir. juft bo'lgan xromosomalar bir-birlariga juda o'xshash bo'ladi. faqat bir juft xromosoma bir-biriga o'xshamaydi va ayrim organizmlarda bitta xromosomaning jufti bo'lmasligi xam mumkin. ana shu o'xshamaydigan va jufti bo'lmagan xromosomalar jinsni belgilashga aloqasi borligi uchun bu xromosomalarni jinsiy xromosomalar deb ataladi. jinsni aniqlash usullari: somatik xujayralarida bir xil …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tibbiy biologiya vagenetika"

prezentatsiya powerpoint «tibbiy biologiya va genetika» fanidan ma'ruza № 7 irsiyatning xromosoma nazariyasi ma'ruzachi: maksumova munira abduganievna toshkent “toshkent kimyo xalqaro universiteti” kimyo international university in tashkent ma'ruzaning maqsadi: irsiyatning xromosoma nazariyasini tushuntirish irsiy axborotning nasldan – naslga o'tishida genlarning xromosomalarda bir chiziq bo'lib joylashishi va har bir gen muayyan lokusni egallashini tushuntirish; genlarning o'zaro bog'lanishi, guruh bo'lib bog'lanishi, krocsingover mexanizmi va belgining jins bilan birikkan holda nasldan-naslga o'tishini tushuntirish; jinsga birikkan holda nasldan – naslga o'tishni va odamlarda jinsga bog'langan belgilarni aniqlash; jinslar nisbatini va ularning boshqarilishi mexanizmini tushuntirish. ma'r...

This file contains 39 pages in PPT format (4.2 MB). To download "tibbiy biologiya vagenetika", click the Telegram button on the left.

Tags: tibbiy biologiya vagenetika PPT 39 pages Free download Telegram