tibbiy biologiya

DOCX 6 стр. 25,4 КБ Бесплатная загрузка

6 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 25,4 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 6

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 6

mavzu. tibbiy ta’lim tizimida biologiyaning tutgan o’rni. reja. 1. tibbiy biologiya .umumiy genetika haqida tushuncha. 2. fanning rivojlanish tarixi. 3.tibbiy biologiya.umumiy genetika bo’limlarini biologiya atamasi (bios – haѐt, logos – fan) degan ma’noni anglatadi. bu atamani bir-biridan bexabar holda fransuz olimi j. b lamark va g.treviranuslar tomonidan tirik tabiatning alohida bir holati bo‘lgan haѐt xaqidagi fan deyilib xix asrning boshida kiritildi. bu atama t.rooze (1797) va k.burdax (1800) asarlarida ham qayd qilingan. biologiyaning vazifalari: tiriklikning barcha qonuniyatlarini, mohiyatini va tirik mavjudotlarning sistematikasini o‘rganishdan iborat. biologiyaning predmeti vazifalari, ob’ekti va metodlari. biologiya bios – haѐt, logos – fan degan ma’noni anglatib, tirik tabiat haqidagi fanlar yig‘indisidir. biologiya atamasi 1802 yilda bir – biridan bexabar holda j. b. lamark va g. r. treviranuslar tomonidan taklif etilgan. bu atama t. rooze (1797) va k. buddax(1800) asarlarida ham qayd qilingan. biologiyaning vazifalari: tiriklikning barcha qonuniyatlarini, mohiyatini va tirik mavjudotlarning sistematikasini o‘rganishdan iborat. biologiyaning ob’ekti …

2 / 6

arning tabiiy kelib chiqishi va evolyusiyasi hamda yashash uchun kurash g‘oyalarini ilgari surib, dialektik nazariya asosida fikr yuritganlar. o‘quv fani sifatida biologiyaning predmeti bo‘lib tiriklikning har xil ko‘rinishlari: tuzilishi, fiziologiyasi, organizmlarning individual va tarixiy rivojlanishi, ularning bir-biri bilan va tashqi muhit bilan o‘zaro munosabatlari hisoblanadi. alohida biologik fanlar ѐki yo‘nalishlar tirik tabiatning nisbatan tor sohalarini o‘rganish hisobiga to‘plangan ma’lumotlarni umumlashtirib differensiatsiyalash jaraѐnida yuzaga kelgan. bu esa har bir yo‘nalish bo‘yicha kuzatuvlarni chuqur o‘rganishga va intensifikatsiyalashga olib keladi. masalan organik olamni o‘rganishda hayvonlar, o‘simliklar, sodda bir hujayrali organizmlar, mikroorganizmlar, viruslar va faglarni alohida o‘rganish asosida biologiyada bir nechta yirik sohalar zoologiya, botanika, mikrobiologiya, virusologiya, mikologiya fanlari paydo bo‘ldi. demak zamonaviy biologiya – fanlar majmui bo‘lib, u quyidagi uchta yo‘nalishlarga ega: 1. klassik biologiya – bunda tabiatshunos olimlar tirik tabiat xilma – xilliligini va tirik organizmlarni ob’ektiv kuzatadilar, tahlil qiladilar va ularni klassifikatsiyalaydilar. 1. evolyusion biologiya – uning asoschisi darvin bo‘lib, uning …

3 / 6

ni, jaraѐnlarini va qonuniyatlarini o‘rganish, irsiyat va o‘zgaruvchanlik, axborotlarni saqlash va uzatish hamda biologik axborotlarni qo‘llash, haѐtiy jaraѐnlarni energiya bilan ta’minlash haqidagi biologik ma’lumotlar embriologiya, rivojlanish biologiyasi, genetika, molekulyar biologiya va bioenergetika fanlari uchun asos hisoblanadi. organizmlarning tuzilishini, funksional holatlarini, hulq - atvorini, yashash muhiti bilan organizmlar o‘rtasidagi o‘zaro munosabatni va tarixiy rivojlanishni o‘rganish morfologiya, fiziologiya, etologiya, ekologiya, evolyusion ta’limot kabi fanlar paydo bo‘lishiga olib keldi. odamlarning o‘rtacha umr ko‘rishini uzaytirilishiga qaratilgan qiziqishlar qarilik muammolarini o‘rganish yo‘nalishini ochib gerontologiya fanini rivojlanishiga sabab bo‘ldi. xx asrning ikkinchi yarmi biologiya asri deb nomlanadi. insoniyat haѐtida biologiyaning o‘rniga bunday baho berish xxi asrda to‘liq o‘zining tasdig‘ini topmoqda. hozirgi vaqtda biologiya fan sifatida irsiyatni o‘rganishda, gormonlar sintezini o‘rganishda, haѐtiy jaraѐnlarni boshqarish mexanizmlarini o‘rganishda, genetik injeneriya va biotexnologiya yutuqlarini o‘rganishda muhim natijalarga erishdi. bu olingan natijalar asosida odamlarni oziq - ovqat mahsulotlari bilan ta’minlash, zaruriy tibbiy dori vositalari va biologik faol moddalar bilan ta’minlash va …

4 / 6

boshlangan, chunki tiriklik dunѐsi insoniyat uchun faqat yashash uchun muhitgina bo‘lib qolmasdan ularning haѐti va salomatligi uchun xavf soluvchi ham edi. tabiiyki bu holat insonlarga o‘simliklar va hayvonlar haqida boshlang‘ich ma’lumotlarni to‘plash, ularning foydali va zararli tomonlarini aniqlash, klassifikatsiyalashga harakat qilish, foydali va zararli, kasallik chaqiruvchi guruhlarga ajratish imkoniyatini berdi. ayrimlaridan esa oziqovqat sifatida foydalana boshladilar. organizmlarning xilma – xilligi haqida ma’lumotlarning yig‘ilishi, ularning kelib chiqishi bir degan fikrga olib keldi. bu fikr tibbiѐt uchun juda ahamiyatli edi, chunki tiriklikning kelib chiqishining bir ekanligi barcha organik olam uchun xos bo‘lgan universal biologik qonuniyatlar biologik ob’ekt bo‘lan inson uchun ham xos ekanligini ko‘rsatadi. zamonaviy biologiya ildizlari qadim – qadimlarga borib taqaladi, bu fanning rivojlanishiga hissa qo‘shgan olimlar ham ko‘p, ularning ayrimlari haqida to‘xtalamiz. gippokrat (er. oldin 760 – 360 yillar) – birinchi bo‘lib, hayvonlar va odamning tuzilishini tushintirdi va kasallik kelib chiqishida muhit omillari hamda irsiyatning o‘rnini ko‘rsatdi. gippokrat tibbiѐtning asoschisi …

5 / 6

iy asoslab berdi. hujayra tiriklikka xos asosiy xususiyatlarga o‘z – o‘zini yangilash, o‘z – o‘zini hosil qilish hamda o‘zini – o‘zi boshqarishga qodir. evolyusiya tizimining qaysi pog‘onasidan joy olishidan qat’iy nazar barcha organizmlarning hujayrasi deyarli o‘hshash bo‘lib, umumiy ko‘rinishga ega, hujayra organik olam evolyusiyasi yo‘sinida rivojlanib boradi. bu nazariya tirik mavjudotlar morfologiyasi, fiziologiyasi va individual rivojlanishi qonuniyatlarini o‘rganishga turtki bo‘ldi. evolyusiya tizimining qaysi pog‘onasidan olishidan qat’iy nazar barcha organizmlarning hujayrasi deyarli o‘hshash bo‘lib, umumiy ko‘rinishga ega, hujayra organik olam evolyusiyasi yo‘sinida rivojlanib boradi. bu nazariya tirik mavjudotlar morfologiyasi, fiziologiyasi va individual rivojlanishi qonuniyatlarini o‘rganishga turtki bo‘ldi. 4.tavsiya etiladigan adabiyotlar ro‘yxati prezident asarlari: 1. shavkat mirziyoev “yangi o`zbekiston strategiyasi ” “o‘zbekiston”-2021y 1. shavkat mirziyoev “milliy taraqqiyot yo‘limizni qat’iyat bilan davom ettirib,yangi bosqichga ko‘taramiz” toshkent – “o‘zbekiston”-2018. 1. .shavkat mirziyoev “xalqimizning roziligi bizning faoliyatimizga berilgan eng oliy baxodir” toshkent – “o‘zbekiston”-2018. 1. .shavkat mirziyoev “erkin va farovon, demokratik o‘zbekiston davlatini birgalikda barpo …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 6 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tibbiy biologiya"

mavzu. tibbiy ta’lim tizimida biologiyaning tutgan o’rni. reja. 1. tibbiy biologiya .umumiy genetika haqida tushuncha. 2. fanning rivojlanish tarixi. 3.tibbiy biologiya.umumiy genetika bo’limlarini biologiya atamasi (bios – haѐt, logos – fan) degan ma’noni anglatadi. bu atamani bir-biridan bexabar holda fransuz olimi j. b lamark va g.treviranuslar tomonidan tirik tabiatning alohida bir holati bo‘lgan haѐt xaqidagi fan deyilib xix asrning boshida kiritildi. bu atama t.rooze (1797) va k.burdax (1800) asarlarida ham qayd qilingan. biologiyaning vazifalari: tiriklikning barcha qonuniyatlarini, mohiyatini va tirik mavjudotlarning sistematikasini o‘rganishdan iborat. biologiyaning predmeti vazifalari, ob’ekti va metodlari. biologiya bios – haѐt, logos – fan degan ma’noni anglatib, tirik tabiat h...

Этот файл содержит 6 стр. в формате DOCX (25,4 КБ). Чтобы скачать "tibbiy biologiya", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tibbiy biologiya DOCX 6 стр. Бесплатная загрузка Telegram