нутқида камчилиги бўлган болаларнинг тавсифномаси

DOC 66.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1545057143_73346.doc нутқида камчилиги бўлган болаларнинг тавсифномаси режа: 1. нутқ бузилишининг классификацияси. 2. нутқнинг лингвистик тавсифи. 3. нутқнинг клиник тавсифи. 4. нутқида камчилиги бўлган болалар гуруҳининг педагогик тавсифи. нутқ бузилишининг классификацияси нутқ, фақатгина инсонга хос ноёб истеъдод бўлиб, у ёки бу тил орқали онг жараёнлари билан боғлиқ мулоқотни таъминлайди. нутқ функциясининг миядаги уюшиши хiх асрнинг ўрталаридан бошлаб клиницистларнинг, нейрофизиологларнинг ва психологларнинг ҳар томонлама ўрганадиган фани бўлиб қолди. нутқ механизми тўғрисидаги биринчи маълумотлар п.брок, к.верникенинг ишларида пайдо бўлди. нутқ фаолиятини таъминловчи пўстлоқ зонасининг турли қисмларини бундан кейинги ўрганишлар (брок марказининг) бош мия чап ярим шарининг (ўнг томон учун) орқа қисмидаги пешонанинг бурма-бурма бўлиб турган жойларининг мотор функцияларини олди олинди (локализация қилинди), сенсор тарафи эса (вернике маркази) чакка чап қисмининг бурма-бурма бўлиб турган жойларининг олди олиниши (локализация қилиниши) мумкин. а.р.луриянинг нейропсихология асосларида нутқни ташкил этиш функциялари ҳар томонлама ёритилган. эшитиш, кўриш, ҳаракат қилиш анализаторларининг устки ва марказий бўлимларини шикастланиши нутқ патологиясининг оқибати ҳисобланади. …

утқнинг лингвистик тавсифи нутқ турли кўриниш ва турлардаги мураккаб психик фаолиятдан иборат. у экспрессив ва импрессив нутққа ажратилади. экспрессив (эслаш) нутқ – бу тил ёрдамида ўз фикрини баён қилиш ташқарига йўналтирилган ва бир қанча босқичлардан ўтувчи: ғоя – ички нутқ – ташқи ўз фикрини айтиш. имрессив (идрок қилиш) нутқ – бу атрофдагилар нутқини тушуниш (оғзаки ёки ёзма) жараён, ҳамда бир қанча босқичлардан ўтади: нутқий хабарни идрок қилиш ахборот лаҳзаларини ажратиш – идрок қилинган умумий маънодаги схемада ички нутқни шакллантириш. нутқ фаолияти мустақил умумий тўртта турга ажратилади, улардан эксперссив нутқга оғзаки ва ёзма нутқ (хат каби), импрессив нутққа эса – оғзаки нутқни тушуниш ва ёзма нутқни тушуниш (ўқиш) киради. оғзаки нутқ – мураккаб, кўпқиррали жараённи ўзига қамраб олади: нутқнинг фонетик томони (нутқдан товушни маъноли ажралиши); лексик-грамматик (сўзлар, иборалар, маълумотлар); куй-интонацияли (интонация, овоз); темп-ритмик (нутқ темпи ва ритми). диалогик ва монологик нутқ бўлиши мумкин. мустақил ёки айтиб туриб ёзилган ва ўқиш бўлиши …

аяжонланиш жараёнларининг устун келишига боғлиқлиги (тахилалия); · секинлашган темп, тормозланиш жараёнларининг устунлик қилиши (брадилалия); · узиқ-юлиқ темп (асоссиз паузалар, тутилиш, сўз ва товушларда урғули бўғинни аниқ ўқиш тутилмасдан, тутқаноқсиз ва тутқаноқлик кўринишидаги (дудуқланиш). 5. ёзма нутқдаги бузилишлар: хатлар: · фонемани графемага нотўғри қайта шифрлаш; · чала ёзиш; · сўзда ҳарфларни тушириб қолдириш ва аралаштириб юбориш; · гапда сўзларни қайта жойлаштириш ва келишмаслик; · чизиқдан чиқиб кетиш ва бошқалар. ўқиш: · товушларни алмаштириш ва аралаштириш; · ҳарфлаб ўқиш; · сўз таркибида товуш-бўғинни бузиш; · ўқилган нарсани тушунишнинг бузилиши; · аграмматизмлар. нутқнинг клиник тавсифи нутқ ривожланиши жараёнларининг болалик даврида ўнг ярим шар аҳамиятли ўрин эгалалайди. ҳозирги пайтда айтилаётган нуқтаи назарлар шундан иборатки, бола нутқи пайдо бўлиишининг эрта даврида етарлича бўлмаган тушуниш ва эркинлик нутқ актини ташкил топиши учун, албатта ўнг ярим шарнинг фаол иштирокига боғлиқ. нутқ воситаларини онгли ва эркин шаклланишини қўллашда етакчи ролни нутқ бўйича доминантлик қилаётган мия ярим шарининг (одатда, …

ҳаракати); ринолалия – нутқнинг просодия томони ва товуш чиқаришдаги бузилишлар, биринчи навбатда – алвеоляр ўсимта, милк, қаттиқ ва юмшоқ танглай, лабдаги ёриқ (незаращения) кўринишидаги овозлар, артикуляция аппаратининг тузилиши бузилишини келтириб чиқаради. товуш чиқарганда ҳаво оқими фақат оғиз орқали эмас, балки бурун бўшлиғи орқали очиқ ўтиши ва ёпиқ, бурун бўшлиғидаги меъёрий ўтишнинг аденоидлар, ўсимталар, бурун суягининг қийшиқлиги, бурунда сурункали жараёнлар оқибатида бузилишларнинг кўриниши мумкин; ринофония – нутқ товушларининг меъёрий артикуляциясида овоз тембрининг бузилиши, фонация жараёнида оғиз ва бурун бўшлиғи иштирокининг мувофиқлашмаслигини ҳисобга олиниши; дисфония – овоз аппаратининг патологик ўзгаришлари оқибатида фонациянинг ишдан чиқиши. ёки фонациянинг (афония), йўқлиги ёки овознинг (дисфония) кучи, йўқлиги ёки тембрнинг бузилиши кўринади. марказий ва устки (периферик) характердаги овоз ташкил қилувчи механизмнинг органик ва функционал тартибсизликларини келтириб чиқаради; 2) марказий характердаги: дизартрия – марказий нерв системасининг органик шикастланиши оқибатида тилнинг товуш тизимини бузилиши (товуш чиқариш, просодия, овозлар). дизартрия, кўпинча талаффуз қилишнинг бузилиши билан чегараланмайди, лекин нутқни тушуниш ва …

алаффуз қилиш кўникмалари ёки бегона нутқни тушуниш имкониятлари йўқолади. ёш болаларда (5-7 ёш) нутқ бузилиши афазия туридаги мия шикастланишида бўлади ва кўпроқ нутқэшитиш хотирасига тегишли бўлади (л.с.цветкова); дисграфия, ёки аграфия – ёзув жараёнининг ўзига хос, қисман ёки бутунлай ишдан чиқиши. гап тузилмаси ва товуш-бўғинлар тизимининг бузилиб кўринишида, ҳарфларнинг оптик-фазовий образлари ноаниқ кўринади. бош мия ярим шари чап қисмининг қайси жойи шикастланмасин орқа пешона, чакка, гардан – ёзув бузилиши мумкин; дислексия – (алексия) – бош мияда гардан-чакка-тепа қисмларининг ривожланмаганлиги оқибатида ўқишнинг қисман ёки бутунлаб бузилиши. нутқида камчилиги бўлган болалар гуруҳининг педагогик тавсифи нутқида бир хил бузилиши бўлган болаларни бир гуруҳга бирлаштирилса коррекция ишларини олиб бориш қулай бўлади. одатда, гуруҳлар қуйидаги бузилишларга қараб ажратилади: 1) фонетик-фонематик бузилишлар (ффб, товуш талаффуз қилишдаги кўпгина камчиликлари бор болалар билан: функционал ва механик дислалия, ринолалия, дизартриянинг енгил кўриниши); 2) нутқнинг тўлиқ ривожланмаганлиги (нтр, турли даражадаги нутқнинг ривожланмаганлиги нутқида кўпгина лексик-грамматик камчиликлари бор болалар билан: дизартриянинг, алалиянинг, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "нутқида камчилиги бўлган болаларнинг тавсифномаси"

1545057143_73346.doc нутқида камчилиги бўлган болаларнинг тавсифномаси режа: 1. нутқ бузилишининг классификацияси. 2. нутқнинг лингвистик тавсифи. 3. нутқнинг клиник тавсифи. 4. нутқида камчилиги бўлган болалар гуруҳининг педагогик тавсифи. нутқ бузилишининг классификацияси нутқ, фақатгина инсонга хос ноёб истеъдод бўлиб, у ёки бу тил орқали онг жараёнлари билан боғлиқ мулоқотни таъминлайди. нутқ функциясининг миядаги уюшиши хiх асрнинг ўрталаридан бошлаб клиницистларнинг, нейрофизиологларнинг ва психологларнинг ҳар томонлама ўрганадиган фани бўлиб қолди. нутқ механизми тўғрисидаги биринчи маълумотлар п.брок, к.верникенинг ишларида пайдо бўлди. нутқ фаолиятини таъминловчи пўстлоқ зонасининг турли қисмларини бундан кейинги ўрганишлар (брок марказининг) бош мия чап ярим шарининг (ўнг томон у...

DOC format, 66.0 KB. To download "нутқида камчилиги бўлган болаларнинг тавсифномаси", click the Telegram button on the left.

Tags: нутқида камчилиги бўлган болала… DOC Free download Telegram