afaziyada nutqni tiklash metodikasi

DOCX 27.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1543904282_73054.docx afaziyada nutqni tiklash metodikasi reja: 1. afferent motor afaziyani bartaraf etishda korreksion-pedagogik ishlar 2. o‘qish va yozishni tiklash 3. tushunishni tiklash 4. hikoya qilish qobiliyatini tiklash afferent motor afaziyani bartaraf etishda korreksion-pedagogik afferent motor afaziya afaziyaning ogir shakllaridan hisoblanib, 3-5 yillar davomida muntazam olib borilgan logopedik ishlar orqaligina ijobiy natijalarga erishish mumkin. afiziyaning bu shaklida nafaqat chuqur artikulyator buzilishlar kuzatilibgina qolmay, balki agrafiya, turli darajadagi og‘irlikda aleksiya, impressiv agramatizmlar ham yaqqol ko‘zga tashlanadi. korreksion-pedagogik mashg‘ulotlarning maqsadi so‘zlashning artikulyatsion kinestetik bazasini tiklash, agrafiyani bartaraf etish, keng ko‘lamdagi og‘zaki va yozma bayon qilishning ko‘nikmalarini vujudga keltirishdir. korreksion-pedagogik mashg‘ulotlarning asosiy vazifasi - kinestetik gnozis va praksisni bartaraf etishdir. logopedik ishning aniq vazifalari va usullarini logoped nutq buzilishining og‘irlik darajasiga qarab aniqlaydi. yaqqol ko‘zga tashlanadigan afferent motor afaziyaning bartaraf etishning boshlang‘ich davrida korreksion pedagogik ishlar quyidagi reja bo‘yicha olib borildi: 1. nutqning talaffuz tomonini tiklash; 2. nutqning tushunishdagi buzilishini bartaraf etish; 3. o‘qish …

a korreksion-pedagogik ish usullarini tanlash nutq orqali muloqotning kodlaydigan paradigmatik bo‘limining buzilish darajasiga bog‘liq. bu darajani neyropsixologik tekshirish orqali aniqlanadi. masalan, impressiv agrammatizmning chuqur ko‘rinishida namoyon bo‘lishi bosh miya quyi kismida kattagina jarohatlar borligidan dalolat beradi va natijada logoped o‘z ishida bosh miya quyi qismining vazifalariga suyana olmaydi. agar logoped o‘z ishining buzilgan artikulyator qiyinchiliklarini tiklashda so‘z paydo qilish orqali emas, balki ko‘rish va eshitish nazorati orqali boshlasa maqsadga muvofiq bo‘ladi. kasallarda tiklanishning rezidual-davrida o‘qish va yozish buzilishlari kuzatiladi. shuning uchun bemorlarga tovushlarni eshitishga o‘rgatish, ma’lum tovushlarni so‘z boshida, o‘rtasida va oxirida aniqlash, eshitish asosida harflar yoki so‘zlarni yozdirish ahamiyat kasb etadi. bunday ishlarni olib borilmaslik bemorlarda o‘qish va yozishning tiklanishini kechiktiradi. logoped bemorlar bilan ishlash jarayonida ularda aniq nutq emboli «na-na-na», «ti-ti», «ana», «mana» mavjud bo‘lgandagina ko‘rish va eshitish imitatsiya usullaridan foydalanadi. bu usullar ko‘pincha xiqildoq va ovoz boylamlarini apraksiyasi, hamda artikulyatsion apparatning total apraksiyasida qo‘llaniladi. ushbu usullarni qo‘llash …

da ovozsiz nafas chiqaradilar, yoki til, lab bilan noaniq bo‘lgan tovushlar chiqaradilar. logoped bemorlarni ma’nosiz artikulyatsiyalardan ozod qilib o‘ynoqi va imitatsion mashqlarga jalb qilish maqsadida ulardan tish og‘rigandagidek ingrashni, guyoki sovuq qotgan qo‘llarga puflashni va shu kabi o‘yin tarzidagi mashqlarni bajarishni taklif etadi. bular o‘z o‘rnida bemorlarga qandaydir ma’noga ega bo‘lgan oral va artikulyatsion xarakatlarni bajarishga undaydi. artikulyatsion organlarda apraksiya turli darajada bo‘lishi mumkin. shuning uchun bemorlarda tovushlarni hosil qilish oson talaffuz etiladigan lab yoki til oldi tovushlaridan ish boshlash tavsiya etiladi. chunki ishning boshlang‘ich davrida literal parafaziya kuchli bo‘ladi. mashg‘ulot bir-biriga kontrast bo‘lgan a va u unli tovushlarni nutqqa qo‘yishdan boshlanadi. so‘ng m va v tovushlari ustida ish olib boriladi. jarangli tovushlar jarangsiz tovushlarga qaraganda sustroq hosil bo‘ladi. m va v tovushlar bu holatlarni yumshatishga yordam beradi. sof afferent motor afaziya juda kam uchraydi. bunday bemorlarda bir tovushdan ikkinchi tovushga o‘tishda qiyinchiliklar bo‘ladi. dastlabki 2-3 mashg‘ulotda a, u, m …

ti», bo‘g‘in va so‘zlar orqali mustahkamlanadi. so‘zlardan dastlab sodda, oddiy gaplar tuziladi. bemor so‘zlarni talaffuz qilishda qiynaladilar. bu vaqtda so‘zlarni bo‘g‘inlab talaffuz etish tavsiya etiladi. keyingi tovush «t» tovushga kontrast bo‘lgan «s» tovushi ustida ishlash. «s» tovushi nutqqa qo‘yilgandan so‘ng «sut», «suv», sust» kabi so‘zlar ustida ishlanadi. bu so‘zlarni talaffuz qilishda bemor artikulyatsion qiyinchiliklarni yengishi lozim. keyingi mashg‘ulotlarda bemor nutqiga yangi tovushlar bilan birgalikda shu tovushlar ishtirok etgan so‘zlar va so‘zlar yordamida tuzilgan gaplar kiritiladi. mashg‘ulotlarda imkoni boricha yopiq bo‘g‘inlar, yopiq bo‘g‘inli so‘zlarni talaffuziga e’tibor bermoq lozim. n,k,y,p,l,ye,sh,d tovushlarini nutqqa qo‘yish bilan quyidagi so‘zlarni talaffuzi ustida ishlashni tashkil etish lozim. bu so‘zlar: son, sut, sust, non, ko‘k, ko‘l, yo‘l, yilt, pok, ko‘p, lenta, laxm, tosh, mosh, qosh, darz, daraxt, stol, stul, somon, mashina... bemor yuqorida keltirilgan so‘zlar yordamida jumlalar tuzishlari va har bir so‘zni aniq to‘g‘ri talaffuz qilishlari lozim. so‘zlarni talaffuz qilishda qiynalsalar, so‘zlarni bo‘g‘inlab talaffuz qilishlari mumkin. ba’zi hollarda …

ushlarni hosil qilishda boshqa tartibga rioya qilsa ham bo‘ladi, ammo quyidagi ikki shartning bajarilishi lozimligini unutmaslik kerak: 1. bir vaqtning o‘zida bir artikulyatsion guruhga mansub tovushlarni hosil qilish mumkin emas. 2. tovushlar so‘zlarga kiritilayotganda va so‘zlardan gaplar hosil qilinayotganda, bosh kelishikdagi otlardan qochmoq lozim va bu so‘zlar bemorlarning atrofdagi kishilar bilan muloqotda bo‘lishida foydalanadigan kelishiklarda talaffuz qilinishi lozim. ko‘rish va eshitish imitatsiyasi uslubini tadbiq qilish ko‘p hollarda uzoqqa cho‘zilmaydi. artikulyatsion apparat aprapsiyasi yengilib borishi bilan kundalik hayotga oid so‘z va gaplarni talaffuz qilishga o‘rgatiladi. shuni aytib o‘tish kerakki, tovush talaffuzini tiklash jarayoni zudlik bilan olib borilsa, duduqlanishga o‘xshagan nutq buzilishi rivojlanishi mumkin. bunday bemorlar bilan ishlaganda boshlang‘ich mashg‘ulotlardanoq so‘z va bo‘g‘in ohangdorligini ularga his ettirish hamda nutq bilan hamohang nafas olish mashqlarini o‘tkazmoq lozim. ba’zi hollarda lab apraksiyasi chuqur sezilgan bemorlarda nisbatan o‘qish va yozish qobiliyati saqlanib qolgan bo‘ladi. bunday bemorlarda tovush hosil qilinganda ularga avval ichida o‘qitilib, so‘ngra shivirlab …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "afaziyada nutqni tiklash metodikasi"

1543904282_73054.docx afaziyada nutqni tiklash metodikasi reja: 1. afferent motor afaziyani bartaraf etishda korreksion-pedagogik ishlar 2. o‘qish va yozishni tiklash 3. tushunishni tiklash 4. hikoya qilish qobiliyatini tiklash afferent motor afaziyani bartaraf etishda korreksion-pedagogik afferent motor afaziya afaziyaning ogir shakllaridan hisoblanib, 3-5 yillar davomida muntazam olib borilgan logopedik ishlar orqaligina ijobiy natijalarga erishish mumkin. afiziyaning bu shaklida nafaqat chuqur artikulyator buzilishlar kuzatilibgina qolmay, balki agrafiya, turli darajadagi og‘irlikda aleksiya, impressiv agramatizmlar ham yaqqol ko‘zga tashlanadi. korreksion-pedagogik mashg‘ulotlarning maqsadi so‘zlashning artikulyatsion kinestetik bazasini tiklash, agrafiyani bartaraf etish, keng ko‘lamd...

DOCX format, 27.5 KB. To download "afaziyada nutqni tiklash metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: afaziyada nutqni tiklash metodi… DOCX Free download Telegram