yozma nutqni o`stirish metodikasi

DOC 36 pages 360,5 KB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 360,5 KB

Fayl turi DOC

Pages 36

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

$punktuatsiya tinish belgilarini yozuvda ti\ri =illash =oidalarini belgilab beruvchi soshadir o`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta'lim vazirligi zahiriddin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti yozma nutqni o`stirish metodikasi (ma'ruzalar matni) kafedra: qirg`iz-o`zbek filologiyasi va uni o`qitish metodikasi tuzuvchi: dotsent l.jalolova andijon - 2012 so`z boshi «kadrlar tayyorlash milliy dasturi» talablari asosida universitet tizimida tayyorlanayotgan kadrlar zimmasiga juda ulkan mas'uliyatlar yuklatilmoqda. xususan, bakalavr ixtisosligi bo`yicha tahsil olayotgan talabalardan «yozma nutqni o`stirish metodikasi» fani asoslarini qisqa muddatda to`la o`zlashtirish talab etiladi. nutq madaniyati, namunali nutq (og`zaki va yozma) tuzish malakasiga ega bo`lish har bir shaxs umummadaniyatining ajralmas va tarkibiy qismidir. o`qitish jarayonida asosiy diqqat-e'tibor o`zbek tili birliklarining barcha imkoniyatlarini ochib berish orqali tilimizning naqadar boy ekanligini namoyish etishga, ulardan maqsadga muvofiq foydalana olish malakasini hosil qilishga va ayniqsa, adabiy til me'yorlariga amal qilgan holda, namunali yozma nutq tuzishga qaratilishini ko`zda tutish darkor. bu narsa, ko`rinib turibdiki, nutq madaniyati til birliklarining uslubiy …$

2 / 36

qilinayotgan yangi original o`qitish uslublarini joriy qilish, o`quvchilarga grammatik, imlo, talaffuz qoidalarini puxta singdirish, ijodiy ishlarni, yozma nutqni mazmundor, rang- barang =ilish, fikrni asosli va izchil bera olish, ijodiy yozma ishlar (matn tuzish, insho, bayon, referat, ma=ola) yoza olishda kinikma shamda malakalarni singdirish i=uv dasturimizda kizda tutilgan asosiy vazifalarni tashkil etadi. yozma nutqning umumiy nazariy, nutq va uning turlari reja 1. kirish. 2. nutq va uning turlari. 3. yozma nutqning o`ziga xos xususiyatlari. 4. yozma nutqqa qo`yiladigan talablar. 5. yozma nutqni o`stirish yo`llari. adabiyotlar ro`yxati 1. turdiev b. yozma nutqni o`stirish yuzasidan praktikum. -t.: o`qituvchi, 1980 (o`quv qo`llanma). 2. nazarova s. o`zbek tili o`qitish metodikasi. -t.:o`qituvchi, 1992. 3. g`ulomov a. ona tili o`qitishning metod va printsiplari, -t.: o`qituvchi, 1992 (metodik qo`llanma). 4. g`ulomov a. ona tili ta'limi mazmuni. -t.: o`qituvchi, 1995 5. g`ulomov a. nutq o`stirish mashg`ulotlari. -t.: o`qituvchi, 1998. 6. to`xliev b.,shamsieva m., ziyadova t. o`zbek tili o`qitish metodikasi. …

3 / 36

so`z, birikma va gapni barcha qirralari bilan to`g`ri, o`rinli ishlata olishni o`rgatish, o`z nutqiga nisbatan ehtiyotkorlik tuyg`usini shakllantirish ona tili mashg`ulotlarining asosiy vazifasi sanaladi. biz-o`qituvchilar yangi iqtisodiy-ijtimoiy sharoitda bilimli va egallagan bilimini sharoitga mos ravishda qo`llay oladigan tadbirkor kishilarni etkazib bermog`imiz zarur. chunki bilimlining bilimi omborda yotgan sara urug` bo`lsa, tadbirkorning bilimi erga ekilgan dondir, deydilar . arab ijodkorlarning biri «ilmini amalda qo`llay olmagan olim yomg`irsiz bulut, u quyosh yuzini to`sishdan boshqa hech narsa bermaydi», deb ta'kidlaydi. tadbirkor o`z bilimini ishga solib, undan samara ola biladi. har bir sohaning tadbirkorlari bo`ladi. shuningdek, nutq tadbirkorligini singdirish ona tili mashg`ulotlarining bosh vazifasidir. nutq - fikr bayon qilish vositasi bo`lib, og`zaki va yozma shaklda ifodalanadi. nutq madaniyati to`g`ri so`zlash va yozish, fikrni qisqa va aniq, sodda va obrazli, uslub jihatdan ravon ifodalash demakdir. nutq madaniyatiga ega bo`lish uchun dastlab til qoidalarini puxta bilish lozim. tilning lug`at tarkibi va grammatik qurilishi haqida etarli bilimga …

4 / 36

tqining rivojlanishi, mazmundorligi, nutqning nechog`li mantiqiyligi, umuman, fikrlash qobiliyati uning badiiy adabiyotga munosabati bilan belgilanadi. nutq turli shaklga ega bo`lib, quyidagicha tasnif qilinadi: nutq ko`pincha ovoz chiqarmasdan, o`ylash jarayonida ham ifodalanadi. bunday nutq odam o`z ichida gapiradigan (professor p.i.ivanov ta'biricha), ya'ni passiv nutqdir. shuning uchun bu ichki nutq o`z-o`ziga qaratilgan bo`ladi va unda ikki kishining qatnashishi shart emas. ichki nutqning ahamiyati shundaki, u og`zaki va yozma nutqning asosi sifatida o`ziga xos o`rin tutadi. tashqi nutq aktiv fikrlashni talab qiladi. bunday nutq og`zaki va yozma shaklda amalga oshiriladi. odatdagi tovushli so`zlashuv jarayoniga og`zaki nutq deyilad. bundan tashqarii, kishilar paralingvistik, ekstralingvistik vositalar orqali ham o`z fikr – tuyg`ularini boshqalarga etkazadi. og`zaki nutq ikki shaklda bo`ladi: monolog va dialog. monologik nutq-bir kishining ko`pchilikka qaratilgan fikrlarining ifodasi. u ko`pincha hikoya qilish shaklida amalga oshiriladi. ba'zan ichki dialog xarakterida, ya'ni o`zi savol berib, javob berish shaklida ham uchraydi. dialogik nutq ikki va undan ortiq shaxs …

5 / 36

odali, uslub jihatdan sodda va ravon bayon etilishi kerak. 3. bildirilgan fikrlar asosida zarur xulosa chiqarishga alohida e'tibor berish zarur. yozma nutqning mohiyatli chiqishi uchun material yig`ilgandan so`ng ularni sistemalashtirish, reja tuzish, ishning xomaki nusxasini tayyorlash, matn ustida qayta ishlab, takomillashtirish va oqqa ko`chirish zarur. yozma nutqning sifati fikrning mustaqil ravishda bayon etilishi bilan belgilanadi. yozma nutq turli yozma ishlar orqali yuzaga chiqadi. (biz bu haqda keyinga ma'ruzalarda to`xtalamiz) nutqning ikkinchi turi, ya'ni yozma nutqni rivojlantirish og`zaki nutqqa qaraganda ancha murakkab jarayon hisoblanadi. chunki u o`quvchidan grammatik va mazmun jihatdan to`g`ri jumla qurishni, har bir so`zni o`z o`rnida qo`llashni, fikrni ixcham, izchil. ifodali, uslub jihatdan sodda va ravon ifodalashni, bayon qilingan fikrlar asosida xulosalar chiqarishni talab etadi. yozma nutqning murakkab tabiati yana shundaki, u imlo, tinish belgilari va uslub bilan bog`liq. so`zni to`g`ri yozish, tinish belgilarini o`rinli qo`llash, fikrni uslub talabiga muvofiq bayon qilish o`quvchidan katta mas'uliyatni talab etadi. ana …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "yozma nutqni o`stirish metodikasi"

punktuatsiya tinish belgilarini yozuvda ti\ri =illash =oidalarini belgilab beruvchi soshadir o`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta'lim vazirligi zahiriddin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti yozma nutqni o`stirish metodikasi (ma'ruzalar matni) kafedra: qirg`iz-o`zbek filologiyasi va uni o`qitish metodikasi tuzuvchi: dotsent l.jalolova andijon - 2012 so`z boshi «kadrlar tayyorlash milliy dasturi» talablari asosida universitet tizimida tayyorlanayotgan kadrlar zimmasiga juda ulkan mas'uliyatlar yuklatilmoqda. xususan, bakalavr ixtisosligi bo`yicha tahsil olayotgan talabalardan «yozma nutqni o`stirish metodikasi» fani asoslarini qisqa muddatda to`la o`zlashtirish talab etiladi. nutq madaniyati, namunali nutq (og`zaki va yozma) tuzish malakasiga ega bo`lish har bir ...

This file contains 36 pages in DOC format (360,5 KB). To download "yozma nutqni o`stirish metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: yozma nutqni o`stirish metodika… DOC 36 pages Free download Telegram