yozma nutqni tayyorlash tartibi

DOC 5 pages 43.5 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 43.5 KB

File type DOC

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

ilmiy maqolani tayerlash tartibi yozma nutqning o'ziga xos xususiyatlari yozma nutq uni qo'llash holatlarining turlichaligi bilan ajralib turadi. uning o'ziga xos xususiyatlari quyidagilar bilan belgilanadi: odatda, murojaat etayotgan tinglovchilar notiqdan yiroq (masofa)da bo'ladi, shuning uchun notiq ularga gaplarining qanday ta'sir qilishini bevosita kuzata olmaydi. shu sababdan yozma nutq mazmunan aniq, puxta o'ylangan va asosli (ishontira oladigan) bo'lishi kerak. yozma nutq vositasida ifodalanayotgan fikr-mulohazalarning mantiqiy va grammatik jihatdan to'g'ri (bexato)ligiga e'tibor qaratish zarur, aks holda, fikrlar g'aliz, mujmal bo'lib qolishi mumkin. bu muallif fikrlarining mazmun-mohiyatini to'la va to'g'ri anglab etishga imkon bermaydi. fikrlarni to'g'ri ifodalay olish uchun chuqur mulohaza yuritish, mavzuga oldindan yaxshi tayyorgarlik ko'rish lozim. odatda, bunday holatlarda nisbatan murakkab sintaktik konstruktsiyalar, gap tuzilmalaridan foydalaniladi. punktuatsiya qoidalari asosida ifodalanayotgan fikr-mulohazalarning semantik xususiyatlariga alohida urg'u beriladi. fikrning asosiy jihatlariga diqqatni jalb qilish hamda uni yanada ifodaliroq qilish uchun turli vositalar (tagiga chizish, ajratib ko'rsatish, shriftlarni o'zgartirish va h.k.)dan foydalanish mumkin. muxtasar …

2 / 5

halarini ishlab chiqish va amalga oshirish, aniq vazifa/muammolarning echimini izlab topishga yo'naltirilgan ilmiy izlanishlar tushuniladi. shuningdek, bu turdagi ilmiy tadqiqotlar: - aniq muammo/masala/vazifaning ilmiy echimini izlash, mavzu(lar)ning qay darajada istiqbolli ekanini o'rganish maqsadida olib boriladi; - aniq fundamental yoki amaliy ahamiyat kasb etuvchi ilmiy izlanishlar natijalarini amaliyotga tatbiq etish imkoniyatlarini aniqlashga yo'naltiriladi. ilmiy maqola qanday tayyorlanadi? oliy attestatsiya komissiyasi tomonidan ilm-fanning biron-bir sohasi bo'yicha doctor of philosophy (phd) yoki doctor of science ilmiy darajasini olish maqsadida izlanishlar olib boruvchi tadqiqotchilarning oldiga qo'yiladigan talablardan biri matbuotda ilmiy ish mavzuiga oid yozma shaklda materiallar e'lon qilish hisoblanadi. hozirda phd ilmiy darajasini olish uchun kamida uchta ilmiy maqola chop etilishi talab etiladi. oliy attestatsiya komissiyasining talablariga muvofiq, ilmiy izlanishlarning natijalari asosida tayyorlangan yozma materiallar soha mutaxassislaridan ilmiy taqriz olish tartibi joriy etilgan kamida bitta ilmiy davriy nashrlarda e'lon qilinishi shart. oliy attestatsiya komissiyasining shartlariga ko'ra, ilmiy maqolalarda dissertatsiyaning mazmuni etarli darajada yoritilishi lozim. …

3 / 5

zbek, rus va ingliz tillarida qisqa va lo'nda shakldagi annotatsiya (asarning qisqacha mazmuni) hamda asosiy tushunchalar keltirilishi zarur. ilmiy maqola, odatda, tuzilish jihatidan bir nechta qismga bo'linadi. maqolaning kirish qismida muhokama etilayotgan mavzuning dolzarbligi ta'riflanadi va asoslab beriladi, shuningdek, tadqiqot sohasi, ob'ekti va predmeti, tadqiqotning maqsadi, vazifalari muammo sifatida qo'yiladigan masalaning echimi, taklif etilayotgan echimning nazariy va amaliy ahamiyati haqida muxtasar fikr bildiriladi. maqolaning asosiy qismida olib borilgan ilmiy izlanish doirasida qo'llanilgan tadqiqot uslublari ta'riflanadi, tadqiqotning to'plangan va ilmiy jihatdan tahlil qilingan umumiy natijalari keltiriladi. odatda, bu qism hajm jihatdan maqolaning 80-90% ni tashkil etadi. asosiy qismda foydalanilgan har adabiyotga ilova berilib, muxtasar tarzda mavzu doirasida olib borilgan barcha (asosiy) tadqiqotlar natijasining tanqidiy sharhi, tadqiqot jarayonlarining mufassal (izchil tarzda) bayoni, shuningdek, oraliq davrlarda olingan natijalar haqida zarur ma'lumotlar beriladi. bundan tashqari, asosiy qismda olingan natijalarning ilmiy jihatdan yangiligi va amaliy jihatdan sinovdan o'tkazish natijalari haqida ma'lumotlar keltiriladi. maqolaning yakuniy qismida …

4 / 5

kattaligi 12 mm, havola (ssilka)lar maqolaning oxirida, kvadrat qavslarda berilishi kerak. ilmiy maqolaning kompozitsiyasi (tuzilishi)ga nisbatan qo'yiladigan talablar dastavval muallif(lar)ning ism-sharifi, tadqiqot olib borilgan oliy ta'lim muassasasi yoki ilmiy tashkilotning nomi, statusi (huquqiy holati) haqidagi ma'lumotlar keltiriladi. shundan keyin fan sohasi, bo'limi (oakning nomenklaturasi shifriga muvofiq nomi) ko'rsatiladi. maqolaning o'zbek, rus va ingliz tillaridagi nomidan so'ng 4-5 satrlik annotatsiya yoziladi. annotatsiyadan so'ng o'zbek, rus va ingliz tillarida tayanch tushunchalar beriladi. shundan keyin asosiy matn beriladi. oxirida foydalanilgan adabiyotlar ro'yxati keltiriladi. matn ichida havola (ssilka)lar kvadrat qavslar ichida beriladi. havolalarning tartib raqami matn oxiridagi foydalanilgan adabiyotlar ro'yxatidagi tegishli manbaga taalluqli bo'ladi. maqolaga qo'shimcha sifatida fan sohasida ilmiy unvonga ega bo'lgan mutaxassis tomonidan yozilgan bitta (kamida) taqriz ilova qilinadi. ta'kidlashimiz joizki, oak matbuotda chop etiladigan, ilmiy maqomga tenglashtiriladigan yozma manbalar jumlasiga biron-bir fan sohasida qilingan ilmiy yangiliklar haqidagi diplom, mualliflik guvohnomasi, patentlar, foydalanish mumkin bo'ladigan modellarga beriladigan guvohnoma, sanoat miqyosida ishlab chiqarilayotgan …

5 / 5

dmeti doirasida yozma shaklda, mantiqiy jihatdan izchillik bilan ifodalangan fikrlar tushuniladi. mavzu, garchi u to'g'ri tanlab olingan va ta'riflangan bo'lsa-da, fan sohasiga doir terminologiyani, mavzuning ta'rifi va tavsifi, fikr yuritish xususiyatini, turli xil informatsion materiallarni keltirish tartiblarini, eng muhimi, yozma nutqning uslubiyatini belgilaydi. agar bu ilmiy ma'ruzaning tezislari bo'lsa, 1-2 betlik matnda mavzuning tub mohiyatini ifodalovchi fikrlarnigina bayon qilish, bordi-yu, bu 15-20 betlik ilmiy maqola bo'lsa, fikrlarni batafsilroq ifodalash, qo'shimcha materiallarni ko'proq joylashtirish mumkin. maqolalarni ilmiy uslubda yozishni hech qaerda maxsus o'rgatishmaydi. lekin aksariyat ilmiy izlanuvchilar fikrlarini aynan shunday uslubda bayon qilishadi. demoqchimizki, ilmiy uslubda yozishni o'rganish uchun o'z sohangizga taalluqli bo'lgan biron-bir ilmiy jurnal yoki konferentsiya materiallarini mutolaa qilib boring. bu sizga fikrlaringizni ilmiy uslubda bayon qilishga yordam beradi va malakangizni oshiradi. ammo ungacha mazkur jarayonni bir qancha bosqichlarga ajratgan holda amalga oshiring. har safar tayyor materialni qayta-qayta o'qib chiqib, kamchiliklarini tuzatishga harakat qiling. asosiy e'tiborni bildirilgan fikrlarning aniqligi, …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yozma nutqni tayyorlash tartibi"

ilmiy maqolani tayerlash tartibi yozma nutqning o'ziga xos xususiyatlari yozma nutq uni qo'llash holatlarining turlichaligi bilan ajralib turadi. uning o'ziga xos xususiyatlari quyidagilar bilan belgilanadi: odatda, murojaat etayotgan tinglovchilar notiqdan yiroq (masofa)da bo'ladi, shuning uchun notiq ularga gaplarining qanday ta'sir qilishini bevosita kuzata olmaydi. shu sababdan yozma nutq mazmunan aniq, puxta o'ylangan va asosli (ishontira oladigan) bo'lishi kerak. yozma nutq vositasida ifodalanayotgan fikr-mulohazalarning mantiqiy va grammatik jihatdan to'g'ri (bexato)ligiga e'tibor qaratish zarur, aks holda, fikrlar g'aliz, mujmal bo'lib qolishi mumkin. bu muallif fikrlarining mazmun-mohiyatini to'la va to'g'ri anglab etishga imkon bermaydi. fikrlarni to'g'ri ifodalay olish uchun chu...

This file contains 5 pages in DOC format (43.5 KB). To download "yozma nutqni tayyorlash tartibi", click the Telegram button on the left.

Tags: yozma nutqni tayyorlash tartibi DOC 5 pages Free download Telegram