шарк уйгониш даврининг узига хос хусусиятлари

DOC 103.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403252009_43915.doc www.arxiv.uz шарқ уйғониш даврининг ўзига хос хусусиятлари режа: 1. қадимги шарқ маданиятининг вужудга келиши шарт-шароитлари. 2. қадимги шарқнинг дунёқараши ва тафаккурини ўзига хослиги. 3. қадимги шарқдаги йирик маданиятнинг (миср, месопатомия,) хинд, хитой ўзига хос қиёфаси. қадимги шарқ худудида мил. авв. х-vii минг йилликда инсоният цивилизацияси ва маданият ривожланишининг ибтидоси билан боғлиқ бўлган энг муҳим жараёнлар рўй беради. бу даврда шарқ маданий фаолиятининг турли шакллари ва соҳалари вужудга келади. ёзув, адабиёт, санъат, фан, биринчи жаҳон дини буддизм пайдо бўлади. бу бошланғич жараёнсиз инсоният маданиятининг кейинги барча тараққиётини тасаввур қилиш қийин. 1. қадимги шарқ тушунчаси, шарқ ҳақидаги ҳозирги тасаввурларга мос келмайди. негаки қадимги шарқ ер шарининг мисрдан то хитойгача кенг минтақасини ўз ичига олиб, бу ерда мил. авв. vii минг йилликдан бошлаб инсонияттарихида дастлабки цивилизация вужудга келади. маданиятнинг шаклланиши энг йирик дорёлар-нил, дажла, фрот, ганг, хуанхе ва янци водийсида, деҳқончилик ривожланиши учун қулай имкониятлар мавжуд бўлган жойларда рўй берди.-худди шу жойларда …

иятининг ўзига эса ибтидоийликнинг бир тарзда шаклланди. ибтидоий муҳитнинг таъсири учун кучли ва доимий бўлди. ибтидоий даврдан мерос бўлиб мифалогик фиклаш усули, нутқ ва ва фаолят ўтди. шуғ билан бирга қадимги шарқ маднияти намуналари ўз дунёсининг бошловчиси янгиликларни ўзига хос жиддий хис қилади. миср сесопатамия, хинд ва хитой мифларида нафақат дунёнинг яратилиши (осмон,ер, жониворлар, инсон) мавзуи балки, буривоятлар оламида ибтидоий дунёнинг кескин фарқловчи маданиятларинг яратилиши, мавзуи ҳам катта ўрин эгаллайди. “энклар ва коинот” (месопатамия), тангри птах ҳақида (миср), хитойнинг афсонавий хукмдори ҳақида мифларда худолар илк аждодар деҳқончилик вахунармандчилик кашфиётлари,илк шаҳарлар бунёдкори, давлатчилик ва динни рнатувчилар, қонун ва ёзув ижодкорлари сифатида яъни ибтидоийликдан фарқланувчи цивилизациянинг барча ютуқларини яратувчилар бўлиб тасвирланади. шунингдек мифларди бир-бирига мос келмайдиган,қарама-қарши ва бу икки дунёнинг удшманлиги мавзмуи ҳам тасвирланади. қадимги шарқ халқларнинг урф-одатлари ва эътиқодлари ҳақида маълумотлар турли манбаларда, адабиёт ва санъатёдгорликлари сақланиб қолганки, булар бизни тасаввур дунёмиздан кескин фарқ қилувчи оламга бошлайди. қадимги шарқ маданиятининг шаклланишида …

ианал алоқадорлик сифатида макон замондаги ҳар қандай ҳар қандай боғлиқлик сўзи билан мифалогик тафаккурнинг фикран боғликлиги ҳақида гапиришгга имкон туғилади. фикрий боғликлик билан ўхшаш тафакур ҳам алоқадор. қандайдир янги нарсаларни кўриб инсон ўзига дейди: “бу янги нарса нимага ўхшайди?”-ва унга ўхшаш нарсани ўзидан ва аждодларини тажрибасидан излайди. хусусан, асл намуна тамоийили кенг тарқалган бўлиб, унга кра ҳаётдаги барча муҳим нарсаларни (эҳтиром, подшохокимитяти, инсон) илоҳий қудратнинг асл қудратининг асл намунасига мувафиқ яратилган. оламни мифалогик тасаввур қилиш унинг ниҳоятда тартибли, қатъий иерархик ифодаланиб, унинг асоси турли хил оппозицсия лар тизими ҳисобланади. айнан шулар мифалогия рамзий тансифлашдаги дастлабки пойдевор хисоланибланади.(қарама-қарши типлар: юқори- куйи, ўнг-сўл,осмон-ер, мағриб-машриқ,кун-тун, биз-улар, катта-кичик, эрқ-хотин, ҳаёт-ўлим ва бошқалар). шунингдек, ўнг, юқори, катта, яқин, ўз, ёруғ тамоилга кўра қарама-қаршиликнинг муносабат-ижодий тамонини, сўл, куйи, узоқ, бегона, қоранғу эса салбий жиҳатини ташкил қилади. мифалогик тафаккурнинг мувофиқ ва ўхшаш жиҳатилари унинг анънанавийлиги билан бевосита боғлиқ. анъана бир-бирига боғлиқ ва яқин, бироқ моҳиятан бошқа бўлган …

лияти (ишлаб чиқариш, жамоатчилик,оилавий) муқаддас маросимларда қанчалик иштирок этиши билан мазмун касб этади. анъанавий жамиятда «қадимги» ва «яхши» сўзлари синоним бўлиб, қадимги эзгуликни кафолатлидир. шунинг учун уй ва анжом, кийим ва озуқа минг йиллар давомида кам ўзгарди, шунинг учун адабий жанрлар, санъат жанрлари ҳам барқарор бўлиб келган, янги эҳромлар, нафақат эскисини ўрнида қад ростлади, балки уларнинг «асл намунасининг» қайтадан тиклади. и.в. клочков ёзишича, янги замон кишилари дунёни харакатда, ривожланишида кўради, «эволюция», «тараққиёт» тараққиёт тушунчалари қиёфасини яратиш учун йўл очувчи таснифлар ҳисобланади. бундан барча янгиликка замонавий жамиятнинг очкўз қизиқиши бошланади. дунёнинг бошқача қиёфаси анънанавий жамитя кишиларидан ташкил топади: қадимги дунё яшайди, бироқ ўзгармай қолади. ривожланиш ғояси (тараққиёт ёки инқироз) кўринишидан унинг англаниши ши мутлоқо бегона. дунё жуда қадимдан худоларбелгилаган ўзгармас тартиб бўйича яшайди. мифалогик тафаккурнинг ўзига хос хусусиятлари шундаки, қадимги шарқ кишиси ўзини ҳар доим социумнинг бир қисми деб хис қилган, социум эса коинот кучига боғликликда, табиатга аралашган ҳолда кўринади. гарчи, …

изки, қадимги шарқда давлат оддий сиёсий хокимият сифатида ўзини намойиш қилмади, давлат дин билан уйғунликда сиёсий-диний бирлик мажмуида муқаддаслик хусусиятига эга бўлди.моҳиятан маънавий фаолият давлат манопологияси ҳисобланиб, у билан гўёки илоҳий ёки фидоийлик мартабасига эга бўлган задагонлар, кохинлар хукмдорнинг ўзи тамонидан амалга оширилган. шоҳ ер осмон ўртасидаги бош воситачи ёки неб худосининг ўғли бўлган, худоларнинг ўзидан бошқаришга «мандат» олган. вавилон шоҳи янги йил байрамида бош худо мардук ибодатхонасига борган. ибодатхонасига киришда кихин шоҳининг барча нарсаларини олиб қўйиб, (тожи хассаси, шоҳлик либоси), уни камситган ва урган, сўнг оёқ кийимсиз, оддий жулдир кийимда ибодатхонадан чиқишга рухсат берилган. яъни дастлаб шоҳ оддий одамга айланиши, ибодатхонада эса уни худо мардук яна кейинги йил учун хукмдор қилиб сайланган. фақат миср фиръавини унинг отаси-худо амон-рага, хитой императори «небнинг ўғли»-небга сажда қилиши билан боғлиқ асосий удумларни ўтказиш хуқуқига эга бўлган. шоҳнинг асосий мажбуриятлари фуқороларга боғлиқ-ишлар бўлган: мамлакатда тартиб ва осойишталик, моддий фаравонлик ва ижтимоий адолатни таъминлаш. қадимги …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "шарк уйгониш даврининг узига хос хусусиятлари"

1403252009_43915.doc www.arxiv.uz шарқ уйғониш даврининг ўзига хос хусусиятлари режа: 1. қадимги шарқ маданиятининг вужудга келиши шарт-шароитлари. 2. қадимги шарқнинг дунёқараши ва тафаккурини ўзига хослиги. 3. қадимги шарқдаги йирик маданиятнинг (миср, месопатомия,) хинд, хитой ўзига хос қиёфаси. қадимги шарқ худудида мил. авв. х-vii минг йилликда инсоният цивилизацияси ва маданият ривожланишининг ибтидоси билан боғлиқ бўлган энг муҳим жараёнлар рўй беради. бу даврда шарқ маданий фаолиятининг турли шакллари ва соҳалари вужудга келади. ёзув, адабиёт, санъат, фан, биринчи жаҳон дини буддизм пайдо бўлади. бу бошланғич жараёнсиз инсоният маданиятининг кейинги барча тараққиётини тасаввур қилиш қийин. 1. қадимги шарқ тушунчаси, шарқ ҳақидаги ҳозирги тасаввурларга мос келмайди. негаки қадимги ш...

DOC format, 103.5 KB. To download "шарк уйгониш даврининг узига хос хусусиятлари", click the Telegram button on the left.

Tags: шарк уйгониш даврининг узига хо… DOC Free download Telegram