tabiiy gazning iqtisodda tutgan o’rni

DOCX 28,3 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1699863067.docx tabiiy gazning iqtisodda tutgan o’rni reja: 1. neft va gaz sanoatining rivojlanish tarixi va xolati 2. rivojlanish istiqbollari, fan, texnika va texnologiyadagi yutuqlari. 1. neft va gaz sanoatining rivojlanish tarixi va xolati respublikamizda neft va gaz sanoatining rivojlanishi ancha katta tarixga ega. qadimiy yunon tarixchi va faylasufi plutarx iskandar zulqarnaynning o’rta osiyo orqali xindistonga qilgan yurish (eramizgacha 329-327 yillar) tarixini yozishda amudaryo daryosining oqimi bo’ylab bir necha joylarda moysimon qora suyuklikning yer yuzasiga chiqqan joylarini belgilab o’tgan. xviii asr oxirlarida moylisoy xududida neftning yer yuziga qalqib chiqqan joylari ma'lum boldi. umuman 1870-1872 yillarda farg’ona vodiysida 200 ga yaqin neft manba'lari ma'lum edi. 1880-1883 yillarda farg’ona vodiysidagi qamish-boshi tumani. lakkon qishlog’ida to’rtta qidiruv quduqlari burg’ilangan bo’lib, bu quduqlarning chuqurligi 36,2 m (17 sajen) va diametri 219 mm (8 dyuym) edi. 1880 yilda sho’r-suv maydonida burg’ilangan birinchi qidiruv qudug’idan sutkasiga 160 kg dan neft olina boshlandi. farg’ona vodiyidagi birinchi tadbirkorlaridan d.’. …

i, shimoliy o’rtabuloq, quruq, umid, ko’kdumaloq kabi neft konlari ochiladi. xozirgi kunda bu konlar res’ublikada qazib olinadigan neftning 80% dan ko’’rog’ini ta'minlaydi. g’arbiy o’zbekiston va ustyurt ‘latosida ochilgan gazli. shax’axta, uchqir, urga va shu kabi bir qator konlarning ham salmog’ini alohida ta'kidlash lozim. mustaqillikka erishilgandan beri res’ublikamizda neft va gaz sanoati rivojlanishiga alohida e'tibor berilib, yoqilg’i ta'minoti mustaqilligiga erishildi. ya'ni oxirgi yillarda chetdan na neft va na gaz im’ort qilinmaydi. mustaqilligimizning dastlabki besh yilida res’ublikamizda neft va gaz sanoatining rivojlanishini va uning sobiq ittifoqning boshqa res’ublikalari bilan taqqosini quyidagi jadvaldan ko’rish mumkin. res’ublikalar 1990 1991 1992 1993 1994 1995 o’zbekiston 100 18 143 96 267 100 ukraina 92 84 79 79 74 92 turkmaniston 94 90 86 71 70 94 rossiya 89 77 68 61 58 89 ko’rsatkichlar foizda berilgan. taqkoslash maqsadida 1990 yilgisi 100% deb olingan. hozirgi kunda neft va gaz konlarini qidirish va izlash quduqlarni burg’ilash, konlarni ishlatish, …

15-170 sm3 suyuq gaz kondensatlari olinadi. albatta, gaz kondensatlarinilarni deyarli qayta o’zgartirmagan holda qo’llash maqsadga muvofiq bo’ladi. gaz kondensatlarini qo’llash dvigatelning texnik-iqtisodiy ko’rsatkichlarini suyuq yonilg’ilarga nisbatan pasaytirmasligi lozim. gaz kondensatlarining muhim tomoni ishlab chiqarishning arzonligi, saqlaganda xossalarining o’zgarmasligi, xususiyatlari va tarkibining doimiyligidadir. o’rta osiyo mazkur yonilg’ilarni yeng ko’p yetkazib beradigan mintaqa bo’lib, nafaqat o’z talablarini, balki ural, qozoiston va markaziy hududlarni ham tahminlaydi. turli konlardan olinadigan gaz kondensatlarining tarkibida uchqun bilan yondiriladigan iyod talablariga javob beradigan yengil gaz kondensatlari va dizellarda qo’llash mumkin bo’lgan og’ir gaz kondensatlari mavjud bo’ladi. o’rta osiyo regioniga mansub bo’lgan bu ikki turkum gaz kondensatlarining bahzi bir xususiyatlarini ko’rib chiqamiz. har ikki turkum uchun umumiy jihatlar shuki, gaz kondensatlari tarkibida cheksiz birikmalar mavjud emas va ular aromatik, naften hamda parafinli uglevodorodlardan tarkib topgan. engil gaz kondensatlari muborak, gazli, uchqir va boshqa konlardan olinadi. ular benzinlarga nisbatan past haroratda alangalana boshlaydi, bu o’z navbatida ichki yonuv dvigatellarini …

darajagacha oshirish mumkin. bu holda gaz kondensatlaridan foydalanish sof benzinga bo’lgan talabni 50-60 % kamaytiradi. gaz kondensatlarining qovushoqligi benzinlarnikiga yaqin bo’lganligi uchun iyod taminlash tizimini konstruktiv jihatdan o’zgartirish talab qilinadi. maxsus tajribalar yengil gaz kondensatlarining yetarli darajada barqaror yekanligini hamda ularni saqlash paytida isroflar (bug’lanish tufayli) yuqori emasligini ko’rsatdi. jadvalda gaz kondensatlarining bahzi xossalari keltirilgan. gazokondensatning fizik-kimyoviy xossalari ko’rsatkichlar gaz kondensatlari gost 302-82 bo’yicha yozgi (yo) dizel yonilg’isi yonilg’isi i ii iii cetan soni 43 53 52 kamida 45 fraktsiya tarkibi,°c: boshlangich aynash harorati 103 111 140 — 50 %qaynash harorati 151 201 208 280 dan past oxirgi qaynash harorat 292 350 345 360 dan past 20°c dagi kinematik qovushqoqligi, mm2/s 1,2 1,7 2,1 3,0...6,0 oltingugurt miqdori, % : umumiy 0,02 0,02 0,02 ko’pi bilan 0,2 % merkaptanli 0,0001 0,0001 0,0001 ko’pi bilan 0,01% 2. rivojlanish istiqbollari, fan, texnika va texnologiyadagi yutuqlari og’ir gaz kondensatlari respublikamizning qator gaz konlaridan olinadi. …

a mo’ljallangan yonilg’i tizimidagi tsikl davomida beriladigan yonilg’i miqdorining biroz kamayishiga va purkash bosimining pasayishiga olib kelishi mumkin. agar dizel ko’rsatkichlari andoza yonilg’ilarda ishlagandagi ko’rsatkichlardan sezilarli darajada yomonlashadigan bo’lsa, gaz kondensatlarining qovushoqligini maxsus quyulashtirgichlar, masalan, poliizobutilen yoki dizel yonilg’isi qo’shib oshirish mumkin. natijada standart yonilg’iga bo’lgan talab 40-50 % kamayadi. qator gaz konlaridan olinadigan gaz kondensatlari tarkibida yeng zararli modda - oltingugurt bo’ladi. bahzi hollarda ularning miqdori 3 % gacha yetadi va bu gaz kondensatlarini (iyod) lari uchun yonilg’i sifatida ishlatishni cheklab qo’yadi. gaz kondensatlari tarkibidagi oltingugurtni kamaytirish uchun maxsus texnologiya qo’llash talab yetiladi, bu esa gaz kondensatlari ishlab chiqarishni qimmatlashtiradi. biroq, o’rta osiyo regionida ishlab chiqariladigan gaz kondensatlarining tannarxi iyod larida qo’llaniladigan standart yonilg’ilarnikidan bir necha marta arzonga tushadi. chunki gaz kondensatlaridan gaz konlari yainidagi tumanlarda foydalaniladi, shuning uchun tashib keltirishga sarflanadigan xarajatlar standart yonilg’ilarnikiga nisbatan kam bo’ladi. adabiyotlar 1. manovyan a.k. texnologiya pervichnoy pererabotki nefti i prirodnogo gaza. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tabiiy gazning iqtisodda tutgan o’rni"

1699863067.docx tabiiy gazning iqtisodda tutgan o’rni reja: 1. neft va gaz sanoatining rivojlanish tarixi va xolati 2. rivojlanish istiqbollari, fan, texnika va texnologiyadagi yutuqlari. 1. neft va gaz sanoatining rivojlanish tarixi va xolati respublikamizda neft va gaz sanoatining rivojlanishi ancha katta tarixga ega. qadimiy yunon tarixchi va faylasufi plutarx iskandar zulqarnaynning o’rta osiyo orqali xindistonga qilgan yurish (eramizgacha 329-327 yillar) tarixini yozishda amudaryo daryosining oqimi bo’ylab bir necha joylarda moysimon qora suyuklikning yer yuzasiga chiqqan joylarini belgilab o’tgan. xviii asr oxirlarida moylisoy xududida neftning yer yuziga qalqib chiqqan joylari ma'lum boldi. umuman 1870-1872 yillarda farg’ona vodiysida 200 ga yaqin neft manba'lari ma'lum edi. 1880-18...

Формат DOCX, 28,3 КБ. Чтобы скачать "tabiiy gazning iqtisodda tutgan o’rni", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tabiiy gazning iqtisodda tutgan… DOCX Бесплатная загрузка Telegram