lipidlarning organizmda tutgan o’rni.

PPTX 20 pages 2.4 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.4 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation lipidlarning organizmda tutgan o’rni. urazbayev diyorbek 01 lipidlerning tana tarkibida uchun ahamiyati 02 lipidlerning sog'liqqa ta'siri 03 lipidlerning turli xillari va ularning vazifalari reja: fosfolipidler va hujayra membranalari fosfolipidlar hujayra membranasining ikki qavatli strukturasini (lipid biqatlami) tashkil qilib, taxminan 50% ni tashkil etadi va shu orqali hujayra ichki muhitini tashqi muhitdan ajratadi, masalan, inson jigar hujayralarida. hujayra membranasidagi fosfolipidlarning gidrofob (suvdan qo'rqish) va gidrofil (suvni yaxshi ko'rish) qismlari tufayli selektiv o'tkazuvchanlik xususiyatiga ega bo'lib, 20 dan ortiq turdagi ion va molekulalarni tanlab o'tkazishi mumkin. lipidlerning asosiy turlari fosfolipidlar, hujayra membranalarining asosiy tarkibiy qismi bo'lib, ularning ikki qatlami hujayra ichki muhitini tashqi muhitdan ajratib turadi, bu jarayon hujayra ichidagi 37°s haroratni saqlashga yordam beradi. yog'larning asosiy turlari orasida 3 ta asosiy guruh mavjud: triglitseridlar, fosfolipidlar va sterollar, ularning har biri organizmda turli xil funksiyalarni bajaradi, masalan, 70% dan ortiq yog'lar triglitseridlar shaklida saqlanadi. xolesterinning roli yuqori zichlikli lipoproteinlar (hdl) …

2 / 20

higa olib keladi, bu esa 50 yoshdan oshgan aholi orasida yurak xuruji xavfini 2 baravar oshiradi. semirish va lipidlar yog' kislotalari hujayra membranalarining muhim tarkibiy qismi hisoblanadi va ularning to'g'ri nisbati (masalan, omega-3 va omega-6) immunitet tizimining 70% gacha faoliyatiga ta'sir qiladi, bu esa toshkentdagi olimlar tomonidan aniqlangan. semirish jarayonida jigarda 20% gacha yog' to'planishi mumkin, bu esa steatoz deb ataladigan holatga olib keladi va ko'pincha o'zbekistondagi shahar aholisida kuzatiladi. yog' kislotalari: to'yinmagan va to'yingan yog' kislotalarining to'yingan turlari, masalan, hayvon yog'larida (20-30%) ko'p uchrab, qon xolesterinining yuqori darajasiga olib kelishi mumkin, bu esa yurak-qon tomir kasalliklari xavfini, ayniqsa shimoliy amerikada, oshiradi. omega-3 yog' kislotalari (taxminan 15-25% baliq yog'ida) miya funksiyasi va yallig'lanishga qarshi ta'sirga ega bo'lib, alaska kabi sovuq suvli baliqlarda yuqori konsentratsiyada uchraydi. triglitseridlarning vazifasi triglitseridlar organizmda asosiy energiya manbai bo'lib, 1 gramm triglitserid 9 kilokaloriya energiya beradi, bu esa jigar va mushak to'qimalarida saqlanadi va kerak bo'lganda …

3 / 20

da to'planishi, masalan, yog' to'qimalarida, 10-15 kg gacha yetishi mumkin bo'lib, uzoq muddatli energiya ta'minoti uchun muhimdir. bu, ayniqsa, sovuq iqlim sharoitida yashovchi odamlar uchun muhim ahamiyatga ega. lipidler organizm uchun energiya manbai sifatida juda muhim bo'lib, 1 gramm lipid 9 kkal energiya beradi, bu esa uglevodlarga (4 kkal/g) nisbatan ikki barobar ko'pdir. bu energiya asosan jigar va mushak to'qimalarida saqlanadi. gormonlar ishlab chiqarishda ishtiroki lipidler, xususan xolesterol, steroid gormonlar, masalan, kortizol (buyrak usti bezlari), estrogen (tuxumdonlar) va testosteron (moyaklar) kabi 30 dan ortiq gormonlar sintezida muhim rol o'ynaydi. buyrak usti bezlarida ishlab chiqarilgan aldosteron gormoni nafaqat suv-tuz muvozanatini, balki qon bosimini ham tartibga soladi, uning sintezida esa 27-gidroksi-xolesterol kabi lipidlar ishtirok etadi. lipidler va jigar kasalliklari jigar hujayralarining lipidlarni qayta ishlash jarayonidagi buzilishlar, masalan, 50% dan ortiq triglitseridlarning to'planishi, jigar sirrozi va hatto jigar saratoniga olib kelishi mumkin. o'zbekistonda olib borilgan tadqiqotlar shuni ko'rsatdiki, yuqori lipidli dietaga ega bo'lgan …

4 / 20

ni sintezida muhim rol o'ynaydi. yog'da eriydigan vitaminlar d vitamini (xolekaltsiferol) kaltsiy va fosforning so'rilishini yaxshilaydi, suyaklarning mustahkamligi va mushaklarning faoliyatini ta'minlaydi. taxminan 200 iu d vitamini kunlik ehtiyojni qondirish uchun kifoya qiladi, bu esa quyosh nurlaridan ham olinishi mumkin. k vitamini (fillo- va mena-kinonlar) qonning ivish jarayonida muhim rol o'ynaydi. taxminan 1 mg k vitamini kunlik ehtiyojni qondiradi, ko'katlar, masalan, samarqand viloyatida yetishtiriladigan sholg'om barglari, yaxshi manba hisoblanadi. lipidler va hujayra signalizatsiyasi eikosanoidlar, 20 uglerodli yog' kislotalaridan hosil bo'ladigan lipid vositachilari, yallig'lanish jarayonlarida ishtirok etadi va 1-3 soniya ichida hujayra javobini tezlashtiradi, bu esa, masalan, og'riqni sezishni kuchaytiradi. steroid gormonlar, xolesterindan sintezlanadigan lipidlar, qon oqimida tarqalib, masalan, buyrak usti bezlari tomonidan ishlab chiqariladi va uchta asosiy turga bo'linadi: glyukokortikoidlar, mineralokortikoidlar va jinsiy gormonlar. lipidlerning issiqlik izolyatsiyasi yog' hujayralari sitoplazmasida saqlanadigan trigliseridlarning energiya zichligi suvga nisbatan 6 barobar yuqori bo'lib, bu tana uchun samarali issiqlik manbai hisoblanadi. yog'larning issiqlik izolatsiyasi …

5 / 20

e7.jpg image8.jpg image9.jpg image10.jpg image11.jpg image12.jpg image13.jpg image14.jpg image15.jpg image16.jpg image17.jpg image18.jpg image19.jpg image20.jpg image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "lipidlarning organizmda tutgan o’rni."

powerpoint presentation lipidlarning organizmda tutgan o’rni. urazbayev diyorbek 01 lipidlerning tana tarkibida uchun ahamiyati 02 lipidlerning sog'liqqa ta'siri 03 lipidlerning turli xillari va ularning vazifalari reja: fosfolipidler va hujayra membranalari fosfolipidlar hujayra membranasining ikki qavatli strukturasini (lipid biqatlami) tashkil qilib, taxminan 50% ni tashkil etadi va shu orqali hujayra ichki muhitini tashqi muhitdan ajratadi, masalan, inson jigar hujayralarida. hujayra membranasidagi fosfolipidlarning gidrofob (suvdan qo'rqish) va gidrofil (suvni yaxshi ko'rish) qismlari tufayli selektiv o'tkazuvchanlik xususiyatiga ega bo'lib, 20 dan ortiq turdagi ion va molekulalarni tanlab o'tkazishi mumkin. lipidlerning asosiy turlari fosfolipidlar, hujayra membranalarining asosiy ta...

This file contains 20 pages in PPTX format (2.4 MB). To download "lipidlarning organizmda tutgan o’rni.", click the Telegram button on the left.

Tags: lipidlarning organizmda tutgan … PPTX 20 pages Free download Telegram