lipidlarning biosintezi

DOCX 5 sahifa 18,9 KB Bepul yuklash

5 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 18,9 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 5

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 5

8-mavzu. yog‘ kislotalarini β-oksidlanishi. energiya balansi. lipidlarning biosintezi. reja: 1.yog‘ kislotalarining oksidlanlshi 2.yog‘larning so‘rilishi va ichak devorida resintezi 3.yog‘lar biosintezining boshqarilishi 1.lipidlar suvda erimaydigan, ammo organik erituvchilarda eruvchan, kimyoviy tuzilishi jihatidan xilma-xil bo‘lgan birikmalardir.lipidlar organizmda muhim vazifalarni bajaradi: 1.biomembranalarning asosiy tarkibiy qismini tashkil etadi. 2.biologik membranalar o‘tkazuvchanligini ta’minlaydi. 3.nerv impulslarini o‘tkazishda ishtirok etadi. 4.hujayralararo kontaktni ta’minlashda ishtirok etadi. 5.organizmda energetik zaxira vazifasini o‘taydi. 6.organizmga yog‘da eruvchi vitaminlarning tushishi va ularningo‘zlashtirilishini ta’minlaydi. eng ko‘p uchraydigan lipid neytral yog‘lar bo‘lib, ular asosan glitserin va yog‘ kislotalaridan tarkib topgan. odam organizmi lipidlari tarkibida uchraydigan yog‘ kislotalari jadvalda keltirilgan. lipidlarning asosiy sinflari neytral yog‘lar (yoki neytrel gliserollar);mumlar;sfingolipidlar: sfmgomieliplar, serebrozidlar, gangliozidlar.steroidlar;fosfoglitseridlar: fosfatidiletanolamidlar, fosfatidilserinlar, fosfatidilinozitollar, plazmalogenlar, kardiolipinlar.tabiatda uchraydigan yog‘ kislotalarni shartli ravishda to‘yingan, bitta qo‘shbog‘ tutuvchi va ko‘p qo‘shbog‘ tutuvchi guruhlarga bo‘lish mumkin. yuqorida ko‘rsatilganidek,ko‘pchilik yog‘ kislotalari tarkibida uglerod juft sonlarni tashkil etadi. hayvon va o‘simlik lipidlari taikibiga kiruvchi to‘yinmagan yog‘ kislotalar molekulasida qo‘shbog‘ ko‘pincha va …

2 / 5

siz ishqoriy tomonga siljitadi. shuning uchun go‘dak me’dasida lipaza fermenti ishlab chiqiladi va u sut tarkibidagi yog‘larni parchalaydi. katta yoshdagi odamlarda yog‘lar o‘n ikki barmoqli ichakda parchalanadi. me’da osti bezining shirasi o‘n ikki barmoqli ichakka quyiladi va uning tarkibida lipaza fermenti bordir. bu fermentning ta’sir etishi uchun quyidagi sharoitlar bo‘lishi zarur: ichak shirasidagi muhit kuchsiz ishqoriy bo‘lmoqligi; yog‘lar emulsiyalangan holatda bo‘lishi lozim. pankreatik shira tarkibidagi bikarbonatlar oshqozondan tushgan xlorid kislotani neytrallaydi. jigar o‘z navbatida kuchli emulgator safroni o‘n ikki barmoqli ichakka quyadi. yog‘larning so‘rilishi va ichak devorida resintezi yog‘lar so‘rilishi ichak devorida ro‘y beradi. bunda yog‘lar hazmlanishidan hosil bo‘lgan yog‘ kislota va glitserin o‘t kislotalar bilan mitsellalar hosil qilib pinotsitoz yo‘li yoki diffuz yoii bilan enterotsitlarga so‘riladi. ichak devorida so‘rilgan glitserin va yog‘ kislotalaridan qayta triglitseridlar sintezlanadi va bu reaksiya ketma-ketligi resintez deb nomlanadi. ichak epiteliy hujayralarida yog‘ning resintezi asosan quyidagicha bo‘ladi: dastlab yog‘ kislota faollashib atsilkoaga aylanadi, glitserin 3-fosfoglitseringa …

3 / 5

fa tomiri orqali yuqori kovak venaga quyiladi. qon tarkibidagi yog‘larning transport shakli murakkab oqsillar guruhiga kirib lipoproteinlar deb nomlanadi. lipoproteinlar ozaro zichligi va tarkibiga binoan farqlanadi: yog ‘ kislotalarining p-oksidlanishito‘g‘risidaginazariya 1904-yilda ғ.кnоор tomonidan yaratildi. yog‘ kislotalari mitoxondriyada oksidlanadi. bu jarayon yog‘kislotasi molekulasidagi (3 uglerod atomi oldidagi bog‘ning uzilishi va undan ikki uglerodli fragmentning atsetil- k'oa holida ajralib chiqishi bilan namoyon bo‘lgani uchun p- oksidlanish nomini olgan. yog‘kislotasi sitoplazmadan mitoxondriyaga kamitin vositasida tashib olinadi. dastlab yog‘kislotasi koenzim-a ishtirokida atf energiyasi evaziga faollashib atsil-koaga aylanadi. kamitin atsil-koa bilan hosil qilgan kompleksi mitoxondriya ichiga oson o‘tadi va u yerda yana atsil-koa hamda karnitinga parchalanadi. atsil-koa mitoxondriyada dastlab atsil-koa degidrogenaza (kofermenti fad) ta sirida oksidlanib yenoil-koa hosil bo‘ladi; yenoil-koa-gidrataza ta’sirida yenoil-koa suv bilan birikib p-oksiatsil-koa hosil qiladi. uning p-oksiatsil-koa degidrogenaza (kofermenti nad) ta’sirida degidrogenlanishi natijasida p-ketoatsil-koa hosil bo‘ladi. tiolaza ta- sirida p-ketoatsil-koa atsil-koa va atsetil-koaga parchalanadi. hosil bo‘lgan atsil-koa dastlabki atsil koadan ikkita uglerodi …

4 / 5

qilib, bir molekula palmitat kislota to‘liq parchalanganda 35+96=131 molekula atf sintezlanadi. yog‘ kislota faollanishi uchun sarflangan 1 mol atf hisobga olinsa, organizm uchun 130 molekula atf hosil bo‘ladi. toqimalarda triglitseridlar glitserin va yog‘ kislotalaridan sintezlanadi. dastlab glitserin kinaza ta’sirida glitserin atf evaziga fosforillanadi va glitserol-3-fosfat hosil bo‘ladi. keyingi bosqichda glitserol-3-fosfat ikki molekula faol yog‘ kislotasi (atsil-koa) bilan birikib fosfatid kislota hosil boiadi. undan fosfatidatfosfataza ta’sirida fosfat kislota qoldig‘i ajralishi natijasida hosil bo‘lgan diglitseridga yana bir molekula atsil-koa birikishi natijasida triglitserid hosil bo‘ladi. sintezda ishtirok etuvchi atsetil-koa karboksilazaning jigar va yog‘ to‘qimasida faolligi sitrat va izotsitrat miqdoriga bog‘liq. sitrat va izotsitrat ferment multikompleksini hosil qilishda ishtirok etib polimerlanish natijasida ipsimon shaklga kiradi va faollanadi. hujayrada sitrat kamayishi yog‘ kislotalar sintezini pasaytiradi. aksincha sitrat va izotsitrat ortib ketgan bo‘lsa yog‘ sintezini kuchaytiradi. izotsitratni parchalovchi ferment izotsitratdegidrogenaza o‘z navbatida faolligi atf miqdoriga bog‘liq. izotsitratdegidrogen allosterik ferment bo‘lib uning faolligi atf miqdoriga bog‘liq. atf …

5 / 5

ksiyaga kirishadi va fosfatidiletanolamin hosil bo‘ladi. sdf-etanolamin +1,2 diglitserid -> fosfatidiletanolamin + smf fosfatidiletanolamin fosfatidilxolin (letsitin)ning o‘tmishdoshi bo‘lib, uning metillanishi natijasida letsitin sintezlanadi. bu jarayonda s- adenozilmetionin metil guruhi donori vazifasini o‘taydi, metiltransferaza ishtirok etadi: fosfatidilxolin quyidagi yo‘l bilan ham sintezlanishi mumkin: yog‘larning to‘planishi (semizlik) organizmda yog‘larning me’yoridan ko‘p to‘planishi kuzatilsa, semizlik deb nomlanadi va bu quyidagi holatlarda kuzatiladi: · alimentar faktor: iste’mol qilingan ovqatning kaloriyasiga nisbatan sarflanayotgan energiya tengligi buzilgan holda. natijada yog‘lar to‘planib, semizlik vujudga keladi; · gipotalamus shikastlanganda: ma'lumki yog‘lar almashinuvi gormonal boshqaruvga ega va gipotalamus shikastlanganda ishtaha markazi boshqarishi buzilib ochofatlik holatlari kuzatiladi, ko‘p ovqat iste’mol qilish semirishga sabab bo‘ladi; · irsiy semizlik; ma’lumki ota-ona semizlikka moyil bo‘lsa, genetik axborotga ko‘ra farzandlari ham moyil bo‘ladi. bu irsiy axborot dominant xususiyatiga ega; · me’yoridan ko‘p uglevodlar iste’mol qilish energiya manbai sifatida asosan uglevodlar sarflanib, yog‘lar zaxirasi ortadi. shu bilan birga uglevodlar iste’mol qilish doimo insulin ishlab chiqarishga …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 5 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"lipidlarning biosintezi" haqida

8-mavzu. yog‘ kislotalarini β-oksidlanishi. energiya balansi. lipidlarning biosintezi. reja: 1.yog‘ kislotalarining oksidlanlshi 2.yog‘larning so‘rilishi va ichak devorida resintezi 3.yog‘lar biosintezining boshqarilishi 1.lipidlar suvda erimaydigan, ammo organik erituvchilarda eruvchan, kimyoviy tuzilishi jihatidan xilma-xil bo‘lgan birikmalardir.lipidlar organizmda muhim vazifalarni bajaradi: 1.biomembranalarning asosiy tarkibiy qismini tashkil etadi. 2.biologik membranalar o‘tkazuvchanligini ta’minlaydi. 3.nerv impulslarini o‘tkazishda ishtirok etadi. 4.hujayralararo kontaktni ta’minlashda ishtirok etadi. 5.organizmda energetik zaxira vazifasini o‘taydi. 6.organizmga yog‘da eruvchi vitaminlarning tushishi va ularningo‘zlashtirilishini ta’minlaydi. eng ko‘p uchraydigan lipid neytral yog‘...

Bu fayl DOCX formatida 5 sahifadan iborat (18,9 KB). "lipidlarning biosintezi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: lipidlarning biosintezi DOCX 5 sahifa Bepul yuklash Telegram