katabolizmning umumiyyo‘lari va ahamiyati

PPTX 31 pages 4.1 MB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.1 MB

File type PPTX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

katabolizmning umumiy yo‘llari va ahamiyati katabolizmning umumiy yo‘llari va ahamiyati ko’riladigan savollar katabolizmning bosqichlari katabolizmning umumiy yo’llari piruvatning oksidlanishli dekarboksillanish reaksiyasi; sitrat sikli (krebs sikli yoki uchkarbon kislotalar sikli); mitoxondriya membranasida elektronlar tashilib, atf sintezlanishi. to‘qima nafas olishida karbonat angidridning hosil bo‘lishi krebs siklining biokimyoviy ahamiyati jonli organizm modda va energiya almashinuvi xususiyati bilan jonsiz tabiatdan farq qiladi. ovqatlanish va nafas olish organizmni tashqi muhit bilan bog‘lovchi omil bo‘libgina qolmay, balki modda va energiya almashinuvining asosiy bosqichlaridan hisoblanadi. ovqatning asosiy komponentlari: oqsil, uglevod, yog‘lar, organizm uchun ham energetik manbai hamda plastik material hisoblanadi. organizmning kundalik energiyaga bo‘lgan ehtiyojining 5,5% uglevodlar hisobiga, 15% oqsil va 30% foizi yog‘lar parchalanishi (katabolizmi) hisobiga qoplanadi. katabolizm 3 bosqichdan iboratdir birinchi bosqichda uglevodlardan – geksozalar, glyukoza, fruktoza, galaktoza: oqsillardan – aminokislotalar; yog‘lardan glitserin va yog‘ kislotalari hosil bo‘ladi. bu jarayonlarda ajraladigan energiya miqdori deyarli ko‘p emas va ozuqa moddalar umumiy energiyasining taxminan 0,6-1% ini tashkil …

2 / 31

anasida elektronlar tashilib, atf sintezlanishi. pirouzum kislotasining oksidlanish yo‘li bilan dekarboksillanishi piruvatdegidrogenaza (pdg) kompleksining tuzilishi. pirouzum kislotasi sitoplazmadan mitoxondriyaga konsentratsiya gradiyenti har xilligi tufayli osongina o‘tadi. pirouzum kislota atsetil-koaga aylanishini piruvatdegidrogenaza ferment kompleksini tezlashtiradi. u poliferment bo‘lib, uchta har xil ferment va beshta kofermentdan tashkil topgan. bu ferment kompleksi pirouzum kislotani dekarboksillanish yo‘li bilan oksidlanish reaksiyasini tezlashtiradi. birinchi ferment dekarboksillovchi piruvatdegidrogenaza (e1 -tpf) (yoki piruvatlipoatoksidoreduktaza) tetramer bo‘lib, ikkita tpf tutuvchi massasi – 36 000 daltonga teng b-zanjirdan va c2 - birliklarini lipoat kislota qoldig‘iga tashuvchi ikkita a-zanjirdan iborat. ikkinchi ferment digidrolipoiltransatsetilaza yoki lipoatatsetiltransferaza (e2 ), massasi 52 000 ga teng bo‘lgan bitta zanjirdan iborat bu ferment lipoat kislota qoldig‘i bilan bog‘langan.qaytarilgan digidrolipoiltransatsetilaza uchinchi ferment digidrolipoatdegidrogenazaning (e3 ) ichki disulfidi bilan bog‘lanib oksidlanadi limon kislota siklining funksional tezligi hujayraning atf ga bo‘lgan ehtiyojiga moslashgandir: 1. pirouzum kislotasining atsetil-koaga aylanishi atf, atsetil-koa va nadh ta’sirida sekinlashadi. 2. boshqarishning birinchi reaksiyasi oksaloatsetat bilan …

3 / 31

chi mahsulotlar – suksinil-koa va nad.h ta’sirida susaytiriladi. 5. uchkarbon kislota sikliga ikki uglerodli fragmentlar (atsetil qoldig‘i) kirishi va siklning tezligi hujayradagi atf ning yuqori miqdori bilan susaytiriladi reaksiyalarning ketma-ketligi. i bosqich. pirouzum kislota tpf (tiaminopirofosfat) bilan birikib, uning faol shakliga aylanadi. ii bosqich. aktivlangan pirouzum kislota koferment lipoat kislota ishtirokida dekarboksillanadi. bu reaksiyani piruvat-lipoatoksidoreduktaza (yoki pdg) fermenti katalizlaydi. iii bosqich. atsetil-koaning hosil bo‘lishi. iv bosqich. digidrolipoat kislotaning elektron va protonlarni ajratish bilan oksidlanishi. bu reaksiyani digidrolipoatdegidrogenaza fermenti tezlashtiradi. shunday qilib lipoat kislota vodorod tashish vazifasini bajaradi. sut emizuvchilarning piruvatdegidrogenaza kompleksi ferment belgi monomerlar soni koferment vitaırıin piruvat- dekarboksilaza e. 120 (30 tetramer) tiamindifosfat (tdf) 4 digidrolipoil- transatsetilaza e, 180 (60 trimer) lipoamid, hs- koa lipoat kislotasi, pantoten kislotasi (b$) digidrolipoil- degidrogenaza e; 12 (6 dimer) fad, nad* b„ pp uch karbon kislota (limon kislota) sikli bu siklning limon kislotasi sikli deb atalishiga sabab, siklning birinchi mahsuloti limon kislotasidir. bu …

4 / 31

jiri (etz) bilan bog‘liq bo‘lib, energiyaning asosiy qismi shu sikldagi qaytarilgan kofermentlarning oksidlanishi natijasida hosil bo‘ladi. krebs siklining quyidagi reaksiyalari vodorod ajratish yo‘li bilan boradi, ajralib chiqqan vodorod atomlari etz ga beriladi limon kislotasi sikli bilan etz o‘zaro bog‘langan. limon kislotasi sikli yopiq metabolitik yo‘l bo‘lib, 8 ta alohida reaksiyalardan iborat. oksaloatsetat bu reaksiyada boshlang‘ich hamda oxirgi mahsulot bo‘lib hisoblanadi 1-reaksiya: 2-reaksiya: 3-reaksiya 4-reaksiya 5-reaksiya 6-reaksiya 7-reaksiya 8-reaksiya katabalizmning umumiy yo‘llari bilan elektronlar tashish zanjirining bog‘lanishi limon kislota sikli elektron tashish zanjiri (etz) bilan bog‘liq bo‘lib, energiyaning asosiy qismi shu sikldagi qaytarilgan kofermentlarning oksidlanishi natijasida hosil bo‘ladi. limon kislota siklining asosiy vazifasi – potensial kimyoviy energiyani metabolik energiyaga aylantirishdir: bu energiya atf shaklida zaxira holda to‘planadi. krebs siklida i mol atsetil-koa oksidlanishidan etz bog‘liq holda 11 molekula atf va 1 mol gtf hosil bo‘ladi, jami 12 molekula atf energiyasiga teng energiya to‘planadi.limon kislotasi sikli bilan etz o‘zaro bog‘langan. to‘qima nafas …

5 / 31

jaradi. a) katabolik – atsil qoldig‘ining parchalanishi, karbonat angidridi va suv ajralib chikishi. b) anabolik – atsetil koa va oksalatsetatdan birikish reaksiyasi natijasida murakkab modda sitrat hosil bo‘lishi, krebs siklining substratlaridan glyukoza, aminokislotalar yog‘ kislotalari va boshqalar sintezlanishi. 3. energetik funksiyasi – krebs sikli reaksiyalarining borishi natijasida 1 mol atsetil koa ning parchalanishidan 12 mol atf sintezlanadi. 4. vodorod donor (vodorod generator) funksiyasi – krebs sikli nafas zanjiri uchun vodorodning asosiy generatori hisoblanadi. bu siklda 4 juft vodorod atomlari hosil bo‘lib, ulardan 3 jufti nad bilan, bir jufti esa fad bilan birikadi. oshqozon fundal bezlarining hujayralirda vodorod protonlari elektron tashish zanjiriga emas, balki xlorid kislota sinteziga sarflanadi image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.png image6.png image7.jpeg image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png image16.png image17.png image18.png image19.png image20.png image21.png image22.png image23.png image24.png image25.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "katabolizmning umumiyyo‘lari va ahamiyati"

katabolizmning umumiy yo‘llari va ahamiyati katabolizmning umumiy yo‘llari va ahamiyati ko’riladigan savollar katabolizmning bosqichlari katabolizmning umumiy yo’llari piruvatning oksidlanishli dekarboksillanish reaksiyasi; sitrat sikli (krebs sikli yoki uchkarbon kislotalar sikli); mitoxondriya membranasida elektronlar tashilib, atf sintezlanishi. to‘qima nafas olishida karbonat angidridning hosil bo‘lishi krebs siklining biokimyoviy ahamiyati jonli organizm modda va energiya almashinuvi xususiyati bilan jonsiz tabiatdan farq qiladi. ovqatlanish va nafas olish organizmni tashqi muhit bilan bog‘lovchi omil bo‘libgina qolmay, balki modda va energiya almashinuvining asosiy bosqichlaridan hisoblanadi. ovqatning asosiy komponentlari: oqsil, uglevod, yog‘lar, organizm uchun ham energetik manbai...

This file contains 31 pages in PPTX format (4.1 MB). To download "katabolizmning umumiyyo‘lari va ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: katabolizmning umumiyyo‘lari va… PPTX 31 pages Free download Telegram