uslubiy qo‘llanma "katabolizmning umumiy yo‘llari"

DOC 26 pages 1.3 MB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type DOC

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

o‘zbekiston respublikasi sog‘liqni saqlash vazirligi toshkent tibbiyot akademiyasi «tasdiqlayman» o‘quv ishlari bo‘yicha prorektor professor _________ sh.a.boymurodov «____» ______________ 2021 y. kafedra: tibbiy va biologik kimyo fan: biokimyo mavzu: katabolizmning umumiy yo‘llari o‘quv uslubiy majmua (tibbiyot oliy ta’lim muassasalarining o‘qituvchi va talabalari uchun) o‘quv-uslubiy qo‘llanma toshkent – 2021 y. tuzuvchi: tta tibbiy va biologik kimyo kafedrasi assistenti hayitov m.s taqrizchilar: n.m. yuldashev – tashpti biorganik v biologik kimyo kafedrasining mudiri, professor. a.a. xojimetov – tta tibbiy-pedagogika va stomatologiya fakultetlarining bioorganik va biologik kimyo, biofizika va informatika kafedrasi mudiri, professor. uslubiy qÿllanma tta tibbiy biologik fanlari bo‘yicha muh yig‘ilishida 2019 yil _________da tasdiqlangan (bayonnoma №___). mavzu: katabolizmning umumiy yo‘llari 1. o‘quv mashg‘ulotida texnologik modeli mashg‘ulotning davomiyligi: 3 soat guruhda talabalar soni: 10-12 ta mashg‘ulot o‘tkazish joyi tibbiy va biologik kimyo kafedrasi, amaliy mashg‘ulot va laboratoriya xonasi. o‘quv mashg‘ulotining tuzilishi/ amaliy mashg‘ulot rejasi. 1. kirish. 2. nazariy qismi. 3. amaliy qismi. katabolizmning metabolik …

2 / 26

liqligini yoritib berish; · mavzuga oid bo‘lgan ma’lumotlarni to‘g‘ri to‘plashni o‘rgatish; · biologik oksidlanishni o‘rganishda algoritmni to‘g‘ri tanlashni bilish va amaliy ko’nikmani rivojlantirish. o‘quv mashg‘ulotining maqsadi: · katabolizmning umumiy yo’llari to’grisidagi ma’lumotni bilish kelajak umumiy amaliyot shifokor uchun muxum axamiyatga ega ekanligini yoritib berish. · piruvatdegidrogenaza kompleksning tuzilishi bilish. · organizmda gomeostazni ta’minlashda piruvatning oksidlanishli dekarboksillanish reaksiyalari axamiyatini bo‘lajak umumiy amaliyot shifokori uchun muximligini anglash. · krebs xalkasi reaksiyalari ketma-ketligini, boshqarilishini va nafas zanjiri bilan bog’liqligini bilish. · organizmda gomeostazni ta’minlashda krebs sikli reaksiyalari axamiyatini bo‘lajak umumiy amaliyot shifokori uchun muximligini anglash. · organik moddalarning umumiy katabolizm yullarida parchalanishini buzilishi patologik xolatlarga olib kelishini anglash. o‘rgatuvchi uslub o‘zaro muloqat, suhbat, vidotasma, o‘rgatuvchi-nazorat qiluvchi o‘yin “asalari uyasi” o‘quv faoliyatini tashkil qilish shakli alohida ishlash, gurux va jamoa bilan ishlash o‘rgatuvi manba o‘quv qo‘llanma, o‘quv materiallari, prezentatsiya slaydlari, tarqatma materiallar usul va manbaning qayta bog‘likligi nazorat, yaqindan savol javob, test sinovi, prezentatsiya, …

3 / 26

tda organizmda bo‘ladigan o‘zgarishlarni to‘g‘ri baholay olishda; terapiyada bemorlarga to‘g‘ri tashxis qo‘yishda va farmokalogiya, patologik fiziologiyada turli xil jarayonlarni to‘g‘ri anglay olishda yordam beradi. 4. mashg‘ulot mazmuni: katabolizmning ahamiyati jonli organizmning jonsiz tabiatdan asosiy farqi uning o’zini o’rab turgan tashqi muhit bilan modda va energiya almashinuvidir. ovqatlanish va nafas olish organizimi tashqi muhit bilan bog’lovchi omil bo’libgina qolmay balki modda va energiya almashinuvining asosiy bosqichlaridan hisoblanadi. ovqatning asosiy komponentlari: oqsil, uglevod, yog’lar, organizm uchun ham energetik manbai, hamda plastik material hisoblanadi. organizmning kundalik energiyaga bo’lgan ehtiyojining 55% uglevodlar hisobiga, 15% oqsil va 30% foizi yog’lar parchalanish (katabolizma) hisobiga qoplanadi. katabolizmning umumiy yo’llari 3 bosqichdan iboratdir: birinchi bosqichda uglevodlardan – geksozalar (glukoza, fruktoza, galaktoza); oqsillardan - aminokislotalar; yog’lardan - glitserin va yog’ kislotalari hosil bo’ladi. bu jarayonlarda ajraladigan energiya miqdori deyarli ko’p emas va ozuqa moddalar umumiy energiyasining taxminan 0,6-1% ni tashkil qiladi. ikkinchi bosqichda monosaharidlar va glitserin piruvatga aylanadi, yog’ …

4 / 26

4 molekula atf hosil bo’ladi. pirouzum kislotasining oksidlanish yo’li bilan dekarboksillanishi piruvatdegidrogenaza kompleksini tuzilishi pirouzum kislotasi sitoplazmadan mitoxondriyaga konsentratsiya gradienti har-xilligi tufayli osongina o’tadi. pirouzum kislota atsetil-koaga aylanishini piruvatdegidrogenaza ferment kompleksi tezlashtiradi. u poliferment bo’lib, uchta har-xil ferment va beshta kofermentdan tashkil topgan. bu ferment kompleksi pirouzum kislotani dekarboksillanish yo’li bilan oksidlanish reaksiyasini tezlashtiradi. birinchi ferment dekarboksillovchi piruvatdegidrogenaza (yoki piruvat-lipoatoksidoreduktaza) tetramer bo’lib, ikkita tpf tutuvchi massasi-36.000 daltonga teng (-zanjirdan va s2 - birliklarini lipoat kislota qoldig’iga tashuvchi ikkita (-zanjirdan iborat. ikkinchi ferment digidrolipoiltransatsetilaza yoki lipoatatsetiltransferaza, massasi 52.000 ga teng bo’lgan bitta zanjirdan iborat bu ferment lipoat kislota qoldig’i bilan boglangan. qaytarilgan digidrolipoiltransatsetilaza uchinchi ferment digidrolipoatdegidrogenazaning ichki disulfidi bilan bog’lanib oksidlanadi. digidrolipoatdegidrogenaza fermentining molekulyar massasi-100.000 ga teng. bu fermentning disulfid (hs-sh) gruppasi oqsil bilan birikkan fad molekulasini qaytaradi, u esa o’z navbatida nad ta’sirida oksidlanadi. pdg kompleksining tarkibiga quyidagi kofermentlar kiradi: tpf, lipoat kislota, koferment a, fad+, nad+. kompleks tarkibiga 30 …

5 / 26

tiaminopirofosfat) bilan birikib, uning aktiv shakliga aylanadi. ii-bosqich: aktivlangan pirouzum kislota koferment lipoat kislota ishtirokida dekarboksillanadi. bu reaksiyani piruvat-lipoat-oksidoreduktaza (yoki pdg) fermenti katalizlaydi. iii-chi bosqich: atsetil-koaning hosil bo’lishi. bu reaksiya lipoatatsetiltransferaza fermenti ta’sirida boshqariladi. iv-bosqich: digidrolipoat kislotaning elektron va protonlarni fad ga birikishi bilan oksidlanishi. bu reaksiyani digidrolipoatdegidrogenaza fermenti tezlashtiradi. v-bosqich: keyinchalik fadh2 dan proton va elektronlar nad ga undan esa electron tashish zanjiriga o’tkaziladi. shunday qilib lipoat kislota vodorod tashish vazifasini bajaradi. limon kislota sikli bu siklning limon kislotasi sikli deb atalishiga sabab, siklning birinchi mahsuloti limon kislotasidir. bu siklni trikarbon (uch karbon) kislotalari sikli xam deb ataladi, chunki siklning birinchi mahsuloti limon kislotasi uchkarbon kislotadir. ammo ko’pincha siklda reaksiyalarni gans krebs tomonidan aniqlanganligi uchun bu siklni muallif nomi bilan aytiladi. limon kislota sikli, elektron tashish zanjiri va modda almashinuvining oxirgi fazasi hisoblanadi va oksidlanuvchi moddadan 60-70% energiyani ajratib chiqaradi. krebsning limon kislota sikli uglevodlar, yoglar va aminokislotalar parchalanishidagi …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "uslubiy qo‘llanma "katabolizmning umumiy yo‘llari""

o‘zbekiston respublikasi sog‘liqni saqlash vazirligi toshkent tibbiyot akademiyasi «tasdiqlayman» o‘quv ishlari bo‘yicha prorektor professor _________ sh.a.boymurodov «____» ______________ 2021 y. kafedra: tibbiy va biologik kimyo fan: biokimyo mavzu: katabolizmning umumiy yo‘llari o‘quv uslubiy majmua (tibbiyot oliy ta’lim muassasalarining o‘qituvchi va talabalari uchun) o‘quv-uslubiy qo‘llanma toshkent – 2021 y. tuzuvchi: tta tibbiy va biologik kimyo kafedrasi assistenti hayitov m.s taqrizchilar: n.m. yuldashev – tashpti biorganik v biologik kimyo kafedrasining mudiri, professor. a.a. xojimetov – tta tibbiy-pedagogika va stomatologiya fakultetlarining bioorganik va biologik kimyo, biofizika va informatika kafedrasi mudiri, professor. uslubiy qÿllanma tta tibbiy biologik fanlari bo‘yicha ...

This file contains 26 pages in DOC format (1.3 MB). To download "uslubiy qo‘llanma "katabolizmning umumiy yo‘llari"", click the Telegram button on the left.

Tags: uslubiy qo‘llanma "katabolizmni… DOC 26 pages Free download Telegram