katabolizmning umumiyyo`llari

PPTX 24 pages 575.4 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 575.4 KB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

презентация powerpoint alfraganus university fakul`tet: tibbiyot kafedra: farmatsevtika va kimyo fan:biokimyo mashg`ulot shakli: amaliy mashg`ulot mavzu: katabolizmning umumiy yo`llari. tuzuvchi: b.f.f.d., phd – to`xtayeva f.sh -jonli organizm modda va energiya almashinuvi xususiyati bilan jonsiz tabiatdan farq qiladi. ovqatlanish va nafas olish organizmni tashqi muhit bilan bog‘lovchi omil bo‘libgina qolmay, balki modda va energiya almashinuvining asosiy bosqichlaridan hisoblanadi. ovqatning asosiy komponentlari: oqsil, uglevod, yog‘lar, organizm uchun ham energetik manbai hamda plastik material hisoblanadi. idg – izotsitratdegidrogenaza nad, nadh2 – piridinga bog‘liq bo‘lgan degidrogenazalar. nad va nadf ularning kofermenti hisoblanadi. bu kofermentlar tarkibiga vitamin pp hosilasi – nikotinamid kiradi. tuzilishi jihatdan nad va nadf dinukleotid hisoblanadi. ular nikotianamid va adenilat kislotadan tashkil topgan. nadf, naddan farqli ravishda adeninnukleotid ribozasining uchinchi uglerod atomida qo‘shimcha fosfat kislota qoldig‘ini oladi. fad yoki fmn - flavinga bog‘liq bo‘lgan degidrogenazalar prostetik gruppa sifatida fad yoki fmn tutishadi. ularning asosiy tarkibiy qismi bo‘lib vitamin b2 – riboflavin hisoblanadi. …

2 / 24

oratdir (53-rasm): birinchi bosqichda uglevodlardan – geksozalar, glyukoza, fruktoza, galaktoza: oqsillardan – aminokislotalar; yog‘lardan glitserin va yog‘ kislotalari hosil bo‘ladi. bu jarayonlarda ajraladigan energiya miqdori deyarli ko‘p emas va ozuqa moddalar umumiy energiyasining taxminan 0,6-1% ini tashkil qiladi. ikkinchi bosqichda monosaxaridlar va glitserin piruvatga aylanadi, yog‘ kislotalari esa – atsetil-koa ga, aminokislotalar – piruvatga, a ketoglutaratga, atsetoatsetat, suksinat va atsetil-koa ga aylanadi. bu bosqichda ozuqa moddalardagi taxminan 30% energiya ajralib chiqadi. 7 uchinchi bosqichda hosil bo‘lgan 4 ta oxirgi mahsulot: atsetil-koa, a-ketoglutarat, suksinat limon kislotasi siklida co2 va h2o gacha parchalanadi. natijada ozuqa moddalardan qolgan 60-70% energiya ajralib chiqadi. 1 molekula glyukozani parchalanishi misolida olib qaralsa, jami 38 molekula atf sintezlanadi, bundan 1-bosqichda – 2 molekula pirouzum kislotasi va 8 molekula atf sintezlanadi; 2-bosqichda – 2 molekula atsetil-koa, 2 molekula co2 va 6 molekula atf sintezlanadi; 3 bosqichda – 4 molekula co2 va 24 molekula atf hosil bo‘ladi. limon kislota …

3 / 24

lar almashinuvi natijasida odam tanasining har bir kg og‘irligiga 10 ga yaqin atsetat hosil bo‘ladi. agarda tana og‘irligi 70 kg ga teng bo‘lsa, unda 700 atsetat hosil bo‘ladi. bu miqdordagi atsetil-koa ning co2 va h2o gacha parchalanishi natijasida hosil bo‘lgan energiya organizm uchun asosiy energiya manbai hisoblanadi. aktivlangan atsetatning koenzim a shakli oksidlanishi krebs siklida boradi. bu sikl 1937-yilda krebs tomonidan taklif qilingan. gans adolf krebs (1904 yilda tug‘ilgan) o. varburgning shogirdi bo‘lib, u siydikchil hosil bo‘lish nazariyasini va limon kislotasi siklini kashf qilganligi uchun 1954-yil fiziologiya va meditsina sohasida nobel mukofotiga sazovor bo‘ldi. limon kislotasi sikli yopiq metabolitik yo‘l bo‘lib, 8 ta alohida reaksiyalardan iborat. oksaloatsetat bu reaksiyada boshlang‘ich hamda oxirgi mahsulot bo‘lib hisoblanadi (55-rasm): i reaksiya: atsetil-koaning oksaloatsetat bilan кondensatsiya reaksiyasi natijasida limon kislotasining hosil bo‘lishi. sitratsintetaza allosterik fermentdir. uning manfiy effektorlari atf va nad.h hisoblanadi. ii reaksiya. sitratning sis-akonitat orqali izotsitratga aylanishi. bu reaksiyani (aqonitaza) aqonitgidrataza fermenti …

4 / 24

kliga qaraganda ko‘proq faollikka egadir. iv reaksiya. bu reaksiyalarda a-ketoglutaratning suksinil-koa gacha oksidlanishi. a-ketoglutarat oksidlanish yo‘li bilan dekarboksillanib suksinil-koa va co2 ga aylanadi. bu reaksiya piruvatning oksidlanish yo‘li bilan dekarboksillanishiga o‘xshashdir. reaksiyada tpf, lipoat kislota, hs koa, fad+, nad+ va a-ketoglutaratdegidrogenaza qatnashadi. v reaksiya. bu suksinil-koaning makroergik bog‘i hisobiga substratli fosforlanishdan iboratdir. bu reaksiyani suksiniltiokinaza (suksinil-koa-sintaza) fermenti tezlashtiradi. vi reaksiya. bu reaksiyada suksinat fad tutuvchi suksinatdegidrogenaza fermenti (sdg) ta’sirida oksidlanib fumaratga aylanadi. sdg mitoxondriya membranasi bilan mustahkam birikkan. u murakkab strukturaga ega bo‘lib, kichik birliklardan tuzilgan. molekulyar massasi 175000 ga teng, uning tarkibida gem bo‘lmagan temir ioni bo‘lib, uning valentligi o‘zgarishi mumkin. sdg allosterik ferment bo‘lganligi uchun fosfat, suksinat, fumarat ta’sirida faollanadi, oksaloatsetat esa bu fermentning qonkurent ingibitori hisoblanadi. vii reaksiya. bu reaksiyada fumarat qaytar yo‘l bilan suv biriktirib malatga (olma kislotasiga) aylanadi. reaksiyani fumaraza fermenti tezlashtiradi. fumaraza kristallik holida olingan, uning molekulyar massasi 200000 ga teng bo‘lib, 4 ta …

5 / 24

glerodiga kislorod birikmasidan hosil bo‘ladi (qisman susbstratdagi kislorod hisobiga, qisman esa suvdagi kislorod hisobiga). bu reaksiyani liaza sinfiga kiruvchi maxsus fermentlar tezlatadi. hayvon to‘qimalarida moddalar maxsus fermentlar ta’sirida oksidlanishi yo‘li bilan dekarboksillanishi natijasida co2 hosil bo‘ladi. bu jarayonda maxsus degidrogenazalar muhim rol o‘ynaydi. bu degidrogenazalar multiferment komplekslar bo‘lib, bir nechta fermentlar va quyidagi 5 ta kofermentlardan tashkil topadi: tpf, lipoat kislota, koenzim-a, fad va nad. to‘qima nafas olishida karbonat angidridning hosil bo‘lishi bu degidrogenazalarga piruvatning oksidlanishi va a-ketoglutaratning dekarboskillanish reaksiyalarini tezlatuvchi piruvatdegidrogenaza va ketoglutaratdegidrogenaza komplekslari kiradi. bu reaksiyalarda dekarboksillanish bilan degidrogenlanish bir vaqtda sodir bo‘ladi. to‘qimalarda co2 ning bir qismi dikarbon kislotalarning to‘g‘ridan-to‘g‘ri emas, balki e-holatdagi dekarboksillanishi natijasida hosil bo‘ladi. bu reaksiyani tezlatuvchi e-dekarboksilaza fermenti dikarbon kislotalardan co2 ni ajratib chiqaradi. reaksiya mahsuloti co2 bilan ketokislotalar hisoblanadi. masalan, oksaloatsetatni dekarboksillanishidan pirouzum kislota va co2 hosil bo‘ladi. dekarboksillanish qaytar jarayon bo‘lib, hayvon to‘qimalarida co2 bir qismini biriktirib olish natijasida qayta dekarbon …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "katabolizmning umumiyyo`llari"

презентация powerpoint alfraganus university fakul`tet: tibbiyot kafedra: farmatsevtika va kimyo fan:biokimyo mashg`ulot shakli: amaliy mashg`ulot mavzu: katabolizmning umumiy yo`llari. tuzuvchi: b.f.f.d., phd – to`xtayeva f.sh -jonli organizm modda va energiya almashinuvi xususiyati bilan jonsiz tabiatdan farq qiladi. ovqatlanish va nafas olish organizmni tashqi muhit bilan bog‘lovchi omil bo‘libgina qolmay, balki modda va energiya almashinuvining asosiy bosqichlaridan hisoblanadi. ovqatning asosiy komponentlari: oqsil, uglevod, yog‘lar, organizm uchun ham energetik manbai hamda plastik material hisoblanadi. idg – izotsitratdegidrogenaza nad, nadh2 – piridinga bog‘liq bo‘lgan degidrogenazalar. nad va nadf ularning kofermenti hisoblanadi. bu kofermentlar tarkibiga vitamin pp hosilasi – nik...

This file contains 24 pages in PPTX format (575.4 KB). To download "katabolizmning umumiyyo`llari", click the Telegram button on the left.

Tags: katabolizmning umumiyyo`llari PPTX 24 pages Free download Telegram