umumiy virusologiya laboratoriyasi uchun qo‘llanma

DOCX 12 pages 3.3 MB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.3 MB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

o‘zbekiston respublikasi sog‘liqni saqlash vazirligi toshkent tibbiyot akademiyasi urganch filiali mikrobiologiya, virusologiya va immunologiya kafedrasi “tasdiqlayman” toshkent tibbiyot akademiyasi urganch filiali o‘quv ishlar bo‘yicha direktor o‘rinbosari m.i.ollaberganov ____________ “____” _______________2024 yil mikrobiologiya, virusologiya va immunologiya fanidan pediatriya yo‘nalishi 2-kurs talabalari uchun laboratoriya ishi № 9 mavzu: umumiy virusologiya: strukturasi, morfologiyasi, reproduksiyasi, kimyoviy tarkibi. bakteriofaglar. viruslarni ajratib olish usullari. viruslarni indikatsiya va identifikatsiya qilish usullari. viruslar keltirib chiqaruvchi yuqumli kasalliklarga tashxis qo‘yish usullari bo‘yicha uslubiy ko‘rsatma 2024-2025 o‘quv yili urganch – 2024 tuzuvchilar: samandarova b.s. - toshkent tibbiyot akademiyasi urganch filiali mikrobiologiya, virusologiya va immunologiya kafedrasi mudiri dotsent, b.f.n. karimova m.a. - toshkent tibbiyot akademiyasi urganch filiali mikrobiologiya, virusologiya va immunologiya kafedrasi v/b dotsenti, phd usmanov u.u. - toshkent tibbiyot akademiyasi urganch filiali mikrobiologiya, virusologiya va immunologiya kafedrasi, assistenti. taqrizchilar: 1. yusupov sh.r.- toshkent tibbiyot akademiyasi urganch filiali yuqumli kasalliklar, epidemiologiya va ftiziatriya kafedrasi mudiri, tibbiyot fanlari nomzodi, dotsent. 2. normetov …

2 / 12

lish usullari. viruslar keltirib chiqaruvchi yuqumli kasalliklarga tashxis qo‘yish usullari viruslarni tovuq embrioniga yuqtirish (2soat) amaliy mashg‘ulot 1 nomi: rivojlanayotgan tovuq embrioniga yuqtirish maksad: rivojlanayotgan tovuq embrioniga yuqtirishni o‘rganish. rivojlanayotgan tovuq embrioniga yuqtirish. tekshriladigan material tovuq embrionining allantois va amniotik bo‘shlig‘iga, xorionallantois qobig‘iga yoki sarig‘lik xaltachasiga (37-rasm) yuboriladi. materialni yuqtirishdan oldin tuxumning havoli kamera ustidagi po‘stlog‘i 70º li spirt bilan tozalanadi, alangada qizdiriladi, 2% li yod eritmasi surtiladi, ikkinchi marta spirt bilan artiladi va qizdiriladi. allantois bo‘shlig‘iga yuqtirish uchun havoli kamera (ovoskopda tuxumga yorug‘lik tushirilganda uning chegarasi oldindan kalam bilan chizib qo‘yiladi) ustidagi tuxum po‘chog‘i qaychi, skalpel yoki maxsus asbob yordamida extiyotlik bilan teshiladi. shpris bilan 0,1—0,2 ml virusli material ( antibiotik qo‘shilib ishlov berilgan) havo kamerasi chegarasidan 2 — 3 mmchuqurlikka yuboriladi. tuxum po‘chog‘idagi teshikka eritilgan parafin quyiladi. zararlangan embrion virus juda ko‘paygan vaqtda, ya’ni 48—72 soat 37ºc da termostatda saqlangandan so‘ng ochiladi. tuxum spirt bilan artiladi va unga …

3 / 12

spesifik) zararlanish borligi aniqlanadi. bakteriya viruslari (bakteriofaglar) bakteriofaglar ( “bakteriya va yunoncha so‘z phagos yeb yuboruvchi) –bakteriya hujayralariga maxsus kirishi va ularda parazitlik qilib, lizisga, o‘limga olib keluvchi bakteriya viruslari xisoblanadi. bakteriofaglar atrof-muhitda, suv havzalarida, tuproqda keng tarqalgan. shu bilan birgalikda ularni ko‘pchiligi bakteriyalarda va boshqa mikroorganizmlarda va zamburug‘larda topilgan. shuning uchun bakteriofaglar keng ma’noda umumiy so‘z bilan fag deb nomlanadi. faglarni nomlashda lotin, yunon va rus alfaviti hariflaridan, sifrlardan foydalaniladi va ularning oldida bakteriya avlodi va turi yoziladi ( e. coli t2 ). qarindosh avlod va tur vakillarini nomlashda, ularning ajratib olingan manbasi nomi beriladi: kolifaglar, stafilofaglar, aktinofaglar va bosh. faglarni asosan elektron mikroskopda ularning ultrastrukturasi o‘rganiladi (rasm 38). faglar shakli va struktura tuzilishi jihatdan bir nechta morfologik tiplarga bo‘linadi: ipsimon; mayda kubsimon (ba’zilarida o‘simtalar analogi bo‘lishi mumkin); spermatozoidsimon faglar, ya’niy kubsimon boshi va dum qismidan iborat bo‘lib, ustida qisqaruvchi va qisqarmaydigan yopqichlar mavjud bo‘ladi. faglarni o‘lcham 20 dan …

4 / 12

ususiyati bo‘yicha faglar serotiplarga bo‘linadi. rezistentligi (chidamliligi). viruslarga qaraganda tashqiy muhit faktorlariga ancha chidamli. temperatura tasirida 65-70ºs o‘ladi,bundan tashqari uf nurlari va radiatsiyaning yuqori dozalari, kislota, farmolinlarga chidamli. uzoq vaqt past temperaturada, quritganda saqlanib qoladi. faglarning yuqumliligi o‘ta maxsus bo‘lib, ma’lum bakteriyalarda ko‘payadi. ularni maxsus strukturasiga nisbatan sezgir bakteriyalarda retseptorlar mavjud. faglarni sezgir bakteriyalar bilan maxsus o‘zaro munosabatiga asosan faglar quyidagi ko‘rinishlarda bo‘ladi: polivalent – qarindosh bakteriyalarda ko‘payya oladi; monovalent- ma’lum tur bakteriyalarda ko‘payadi; tipovoy – bakteriya turlarining aloxida tiplarida ko‘paya oladi. faglarni bakteriya bilan o‘zaro munosabati viruslarga o‘xshab produktiv, abortiv va integrativ ko‘rinishda kuzatiladi. produktiv formada fag bakteriyani to‘liq lizisga uchratadi va fagning avlodlari hosil bo‘ladi. abortiv formada, bakteriya lizisga uchramaydi va fagning avlodlari ham hosil bo‘lmaydi. integrativ tipda esa fag bakteriyaning xromosomasiga kirib oladi va u bilan birga (profag) turadi. shuning uchun faglarni bakteriyalar bilan o‘zaro munosabati natijasida ular ikki xil ko‘rinishda, virulent va avirulent (mo‘tadil) bo‘ladi. virulent …

5 / 12

chunki bunday lizogenli bakteriyalarda har doim profag aktivlansa lizisga uchrash ehtimoli yuqori bo‘ladi. . bunday bakteriyalar profagni o‘z avlodlariga o‘tkazadi. lekin, fag replikatsiyaga uchramaydi va o‘z naslini qoldirmaydi. buning sababi bakteriya hujayrasida fagni transkripsiyasini to‘xtatib turuvchi past molekular oqsil repressor ishlab chiqiladi. repressorlar biotsentizini fag genlari boshqaradi. shuning uchun bunday lizogenli bakteriyalarda boshqa faglarga nisbatan immunitet xosil bo‘ladi, ya’ni boshqa yaqin qarindosh faglar bakteriyaga kira olmaydi. ammo, lizogen termini shu bakteriyalarni har doim lizisga uchrashi mumkinligini bildiradi. buning isboti sifatida, bakteriyalar tarkibidagi fag o‘z-o‘zidan spantan ravishda, yoki fizik, kimyoviy faktorlar ta’sirida vegitativ formaga o‘tishi va bakteriya hujayrasini lizisga uchratishi mumkin. bakteriya xromosomasidan ajrab chiqgan fag, bakteriyadan ma’lum informatsiya saqluvchi genlarni o‘ziga biriktirib olishi va bu ma’lumotlarni boshqa bakteriyalarga (transduksiya xodisasi) o‘tkazishi mumkin. bakteriyalar oldin o‘zlarida kuzatilmagan belgi va xususiyatlarni na’moyon qilishi mumkin. profag ta’sirida bakteriyalarni xususiyatlarini o‘zgarishi “ fagli konversiya” deb nomlangan ( lot. sonver-sio- o‘zgartirmoq). bakteriofaglar amaliyotda quyidagi maqsadlarda …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "umumiy virusologiya laboratoriyasi uchun qo‘llanma"

o‘zbekiston respublikasi sog‘liqni saqlash vazirligi toshkent tibbiyot akademiyasi urganch filiali mikrobiologiya, virusologiya va immunologiya kafedrasi “tasdiqlayman” toshkent tibbiyot akademiyasi urganch filiali o‘quv ishlar bo‘yicha direktor o‘rinbosari m.i.ollaberganov ____________ “____” _______________2024 yil mikrobiologiya, virusologiya va immunologiya fanidan pediatriya yo‘nalishi 2-kurs talabalari uchun laboratoriya ishi № 9 mavzu: umumiy virusologiya: strukturasi, morfologiyasi, reproduksiyasi, kimyoviy tarkibi. bakteriofaglar. viruslarni ajratib olish usullari. viruslarni indikatsiya va identifikatsiya qilish usullari. viruslar keltirib chiqaruvchi yuqumli kasalliklarga tashxis qo‘yish usullari bo‘yicha uslubiy ko‘rsatma 2024-2025 o‘quv yili urganch – 2024 tuzuvchilar: samanda...

This file contains 12 pages in DOCX format (3.3 MB). To download "umumiy virusologiya laboratoriyasi uchun qo‘llanma", click the Telegram button on the left.

Tags: umumiy virusologiya laboratoriy… DOCX 12 pages Free download Telegram

umumiy virusologiya laboratoriyasi uchun qo‘llanma

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "umumiy virusologiya laboratoriyasi uchun qo‘llanma"

Similar files