uslubiy qo‘llanma "kimyoviy texnologiya" kafedrasi

DOCX 61 стр. 829,7 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 61
o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi muhandislik iqtisodiyot instituti sanoat texnologiyasi fakulteti “kimyoviy texnologiya” kafedrasi asosiy texnologik jarayonlar va qurilmalar fanidan laboratoriya ishlarini bajarish uchun u s l u b i y q o‘ l l a n m a qarshi – 2022 y mazkur uslubiy qo‘llanma qarshi muhandislik-iqtisodiyot institutining 5320400- kimyoviy texnologiya (noorganik moddalar),bakalavriat ta’lim yo‘nalishi 3-kurs talabalari uchun tuzilgan. tuzuvchi: “kimyoviy texnologiya” kafedrasi dotsenti y.x.xidirova taqrizchilar: “kimyoviy texnologiya” kafedrasi dotsenti ro’ziyeva z.t. qdu dotsenti qodirov a. uslubiy qo‘llanma “kimyoviy texnologiya” kafedrasining ______ yil ____ _______ dagi _____-sonli, sanoat texnologiyasi fakulteti uslubiy komissiyasining _____yil ___ ______dagi ____ sonli, institut uslubiy kengashining ______ yil ____ ________ dagi _____ - sonli yig‘ilishlarida ko‘rib chiqilib tasdiqlangan. k i r i sh zamonaviy rivojlanish bilan bog'liq hayotimizda texnikaning mukammallashuvi kimyo mahsulotlari va jarayonlari bilan uzviy bog'liq. fan va texnikaning dolzarb yo'nalishlari bo'lgan biologiya, tibbiyot, fizika, elektrotexnika, energetika, radiotexnika, mashinasozlik, qurilish …
2 / 61
rni uncha katta bo‘lmagan ishlab chiqarish jarayonini tushuntirish yo‘li bilan o‘rgatiladi. ushbu uslubiy qo’llanmada suyuqliklar harakat rejimi, suyuqliklar harakatining tezligi va sarfini o’lchash, suyuqlikning idish tubidagi turli diametrli teshikchalardan oqib tushish vaqtini aniqlash markazdan qochma nasoslarning xarakteristikasini, donador zarrachalar qatlamining mavhum qaynash gidrodinamikasi, filtrlash doimiyligini aniqlash, “truba ichida truba” tipidagi issiqlik almashinish qurilmasida issiqlik berish va o’tkazish koeffitsientlarini, eritmalarning temperatura depressiyasini aniqlash, quritish qurilmasidagi materialning quritish va quritish tezligining egri chiziqlarini tasvirlash orqali aniqlash boyicha laboratoriya ishlari bayon qilingan. har bir laboratoriya ishida uni mukammal o’zlashtirish uchun ishning nazariy asoslari, hisoblash formulalari, ishni bajarish tartibi, nazorat savollari va adabiyotlar keltirilgan. uslubiy qo’llanmada tajriba natijalarini hisoblash uchun ilovada suyuqlik va gazlarning fizik, mexanik va diffuzion, issiqlik xossalari, mahalliy qarshilik turlarining koeffitsiyentlari berilgan. xavfsizlik texnikasi qoidalari laboratoriya ishini to’g’ri va mukammal bajarish uchun birinchi navbatda texnika xavfsizligiga katta e‘tibor beriladi. shuning uchun talabalar birinchi laboratoriya mashg’ulotida o’qituvchi tomonidan texnika xavfsizligi qoidasi bilan …
3 / 61
idan nazorat qilib turiladi. talabalarni bu qurilmalar vositasida ish bajarishlarida qurilmaning ish rejimini yuqori bosim va temperaturada olib borilishi to’g’risida ogohlantirish kerak. gaz uzatilayotgan trubalarning ulangan qismlaridan, kranlardan gaz chiqmasligi kerak. agar laboratoriya xonasida gazning xidi sezilsa, darhol xonani shamollatish va trubadan yoki krandan chiqayotgan gazni darhol to’xtatish chorasini ko’rish kerak. qurilmaning aylanuvchi va harakatlanuvchi qismlari mehnat muhofazasi va texnika xavfsizligi qoidasiga muvofiq maxsus materiallar bilan atrof-muhitdan ajralib to’siladi. to’siqlarning holati doimiy ravishda tekshirib turiladi va apparatning harakatlanuvchi qismlari to’silmagan bo’lsa, ishlatishga ruxsat berilmaydi. to’siqlar sifatida metallardan tayyorlangan reshyotkalar (to’rlar) ishlatiladi. laboratoriya sharoitida to’la xavfsizlikni ta‘minlash uchun harakatlanuvchi aylanuvchi qismlari bo’lgan qurilmalarda, yangi turdagi avtoblokirovkalar, fotorelelar keng miqyosda qo’llanilmoqda. talabalar laboratoriya tajribalarini o’tkazayotgan vaqtda, albatta maxsus kiyimlarda, ya‘ni, xalatda laboratoriya ishlarini bajarishlari kerak va uni nazorat qilib tekshirib turish kerak. laboratoriyada eng muhimi elektr xavfsizligiga ahamiyat berish kerak. hamma elektr qurilmalari, tok o’tkazuvchi qismlar, tok manbalari yerga ulangan (zazemlenie) bo’lishi …
4 / 61
afedrada texnika xavfsizligini ta‘minlab uni kontrol qilib turadi. kafedra laboratoriyalarida ishlayotgan har bir shaxs ishlatilayotgan kimyoviy moddalar, ulardan olingan mahsulotlarning xossalari, ya‘ni zaharlilik, yong’in va portlashdan xavflilik darajalari va aksincha ehtiyotsizlik natijasida zaharlanish, kuyish yoki tok urish hollari yuz beradigan bo’lsa, birinchi yordam ko’rsatish usullarini bilmog’i lozim. kimyoviy moddalarning xususiyatlarini va ulardan foydalanilayotganda qanday ehtiyot choralariga rioya qilish lozimligini bilmaslik, baxtsiz voqealarga va og’ir oqibatlarga olib kelishi mumkin. ayniqsa portlovchi, yengil alangalanadigan va oyuvchi, zaharli moddalar bilan muomila qilayotganda juda ehtiyot bo’lish kerak. birorta ishni boshlashdan avval uni bajarish tartibi bilan yaxshilab tanishish va ehtiyot choralarini ko’rib qoyish kerak. umumiy qoidalar 1. laboratoriya tajribalarini o’tkazayotganda ehtiyotsizlik, diqqatsizlik va ish qurollari hamda kimyoviy moddalarni yetarli darajada bilmaslik og’ir-oqibatlar keltirib chiqarishi mumkinligini hamisha esda tutish kerak. 2. berilgan vazifadagi laboratoriya ishlarini bajarayotganda boshqa ishlar bilan va gap-so’z bilan chalg’imaslik kerak. 3. tajribalarni bajarayotganda metodik qo’llanmada qanday ko’rsatilgan bo’lsa, aynan shunday idish, hajm …
5 / 61
vodorod sulfid, ammiak, organik eritmalar, uchuvchan kislotalar va boshqalar) bilan o’tkaziladigan ishlar germetik yopiq, yaxshi shamollatiladigan so’ruvchi shkaflarda bajarilishi kerak. 8. oyuvchi va kuydiruvchi moddalar bilan ish bajarilayotganda albatta xalat kiyilgan va tugmalari taqilgan bo’lishi kerak. 9. kimyoviy eritmalar birdan qaynab toshib ketmasligi uchun, ular qaynatilayotgan idishlarga bir necha shisha kapilyar (naycha) lar yoki chinni parchalari tashlab qoyilishi kerak. 10. reaktsiya ketayotganda idishlar ustiga, ayniqsa qizdirilayotganda, egilish mumkin emas. reaktorlarning chiqish teshiklarini ham teskari tomonga to’g’rilab qoyish kerak. 11. agar bajarilayotgan ish oyuvchi, zaharli, tez alangalanadigan, portlovchi moddalar bilan bog’liq bo’lsa va ular yuqori yoki past bosimda o’tkazilayotgan bo’lsa, hamda nihoyat ushbu reaktsiyalar natijasida yarador bo’lish, kuyish, ko’zga zarari tegishi mumkin bo’lsa, albatta ximoya ko’zoynaklari yoki organik oynadan, metall to’rdan qilingan niqoblar taqiladi. 12. hech qanday moddani etiketka yoki yozuvsiz qoldirish mumkin emas. biror moddadan foydalanilganda etiketka yoki yozuvlarini diqqat bilan o’qish kerak. agar shubhali bo’lsa, darhol tekshirib ko’rish kerak. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 61 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "uslubiy qo‘llanma "kimyoviy texnologiya" kafedrasi"

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi muhandislik iqtisodiyot instituti sanoat texnologiyasi fakulteti “kimyoviy texnologiya” kafedrasi asosiy texnologik jarayonlar va qurilmalar fanidan laboratoriya ishlarini bajarish uchun u s l u b i y q o‘ l l a n m a qarshi – 2022 y mazkur uslubiy qo‘llanma qarshi muhandislik-iqtisodiyot institutining 5320400- kimyoviy texnologiya (noorganik moddalar),bakalavriat ta’lim yo‘nalishi 3-kurs talabalari uchun tuzilgan. tuzuvchi: “kimyoviy texnologiya” kafedrasi dotsenti y.x.xidirova taqrizchilar: “kimyoviy texnologiya” kafedrasi dotsenti ro’ziyeva z.t. qdu dotsenti qodirov a. uslubiy qo‘llanma “kimyoviy texnologiya” kafedrasining ______ yil ____ _______ dagi _____-sonli, sanoat texnologiyasi fakulteti uslubiy komissiyasining...

Этот файл содержит 61 стр. в формате DOCX (829,7 КБ). Чтобы скачать "uslubiy qo‘llanma "kimyoviy texnologiya" kafedrasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: uslubiy qo‘llanma "kimyoviy tex… DOCX 61 стр. Бесплатная загрузка Telegram