kimyoviy texnologiya

PPTX 47 стр. 25,3 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 47
презентация powerpoint fan/modul: kimyoviy texnologiya fan/modul turi: majburiy fan/modul kodi: kt304 o‘quv yili: 2024-2025 semestr: 6 ta’lim shakli: kunduzgi mashg‘ulotlar shakli va semestrga ajratilgan soatlar: 120 jami auditoriyaga ajratilgan soatlar: 60 ma’ruza 30 amaliy mashg‘ulotlar - laboratoriya mashg‘ulotlari 30 mustaqil ta’lim 60 kredit miqdori: 4 nazorat shakli: yakuniy / yozma kurs tili: o‘zbek mavzu: kimyoviy texnologiya fanining predmeti va uning muhim tushunchalari. xom-ashyo va energiya. rеja: kimyoviy texnologiya fani predmeti va vazifasi. xom-ashyo manbalari va ularni boyitish, energiya resurislar. kimyo sanоatining yuzaga kelish tarixi, axamiyati va taraqqiyoti. ma’ruzachi: j.begimqulov istemolchi texnologiya kimyo fani texnologiya so‘zi yunoncha “texnos” -kasb, hunar, mahorat, “logos”-fan so‘zlaridan olingan bo'lib, kasb-hunar, mahorat haqidagi fan demakdir. ammo bunday ma’no hozirgi zamon texnologiyasining mazmuniga to‘liq mos kelmaydi. texnologiya tabiiy xomashyolarni qayta ishlab, iste’mol mahsulotlari va ishlab chiqarish vositalariga aylantirish usullari va jarayonlarini o‘rganadigan fandir. texnologiya atamasi fan bilan ishlab chiqarishni bog'lovchi ko‘prik ma’nosini ham anglatadi. texnologiyaga berilgan bu …
2 / 47
arish jarayonlarini o‘rganadi. kimyoviy texnologiya moddalar tarkibi, xossalari va tuzilishining o'zgarishi bilan boradigan jarayonlarni hamda bu jarayonlarni amalga oshirish uchun zarur bo'lgan apparatlarni o‘rganadi. texnologiyaning bunday bo'lishi nisbatan shartlidir, chunki ba’zan, moddalarga mexanik ishlov berilganda ularda kimyoviy reaksiyalar ham boradi. masalan, cho‘yan yoki po‘latni suyuqlantirib, suyuqlanmalarini quyish jarayoni mexanik texnologiyaga kiradi, ammo unda kimyoviy reaksiyalar ham boradi, kimyoviy jarayonlar esa o‘z navbatida mexanik jarayonlar bilan birgalikda sodir bo‘ladi. kimyoviy texnologiyaning muhim vazifasi kimyoviy mahsulotlarni ishlab chiqarishda u yoki bu kimyoviy reaksiyalarning borishi uchun qulay, optimal iqtisodiy samarali usullar va sharoitlrni qidirib topishdir. choʻyan va poʻlat ishlab chiqarish domna pechining tuzilishi: 1-toʻkuvchi apparat, 2-havo, 3-choʻyan c + o2 = co2 co2 + c = 2co 3fe2o3 + co = 2fe3o4 + co2 kimyo sanoati xalq xo‘jaligining qadimdan ma’lum tarmog‘i bo‘lib, iqtisodiy taraqqiyotga hal qiluvchi ta’sir ko‘rsatadi. kimyo sanoati xomashyosi bitmas-tuganmas arzon moddalar: tuproq, suv, havo; tabiiy qazilmalar: neft, gaz, toshko'mir, torf, …
3 / 47
ustun turadi. faqat rezinadan 30 ming nomda, plastmassadan esa 50 ming nomda buyumlar ishlab chiqarilmoqda. kimyo sanoatida ishlab chiqariladigan qurilish materiallari (tuproq, qum, shag'al, qurilish toshlari, g'isht, keramika va boshqalar); kimyo sanoatida ishlab chiqariladigan mineral o’gitlar mamlakatimiz kimyo sanoati korxonalari kimyo sanoati hozirgi paytda 50 mingdan ortiqroq nomdagi kimyoviy mahsulot ishlab chiqarmoqda. sayyoramiz aholisi sonining keskin ravishda o‘sib borishi, ekin maydonlarining cheklanganligi, oziq-ovqat mahsulotlarining yetishmasligi sababli avvalo hayvonlar uchun (cahpo4 va co(nh2)2)lar mol ozuqasiga qo'shib beriladi), keyinchalik esa odamlaming bevosita iste’moli uchun sun’iy va sintetik oziq-ovqat mahsulotlari, ayniqsa, oqsil moddalami mikrobiologik sintez yo‘li bilan ishlab chiqarish ehtiyoji tug‘ildi. keyingi yillarda oqsilli preparatlami yirik sanoat korxonalarida mikrobiologik sintez yo‘li bilan ishlab chiqarish yo‘lga qo‘yildi. bunda xomashyo sifatida parafinlar, spirtlar va organik kislotalar, katalizator sifatida esa fermentlardan foydalaniladi. dunyo bo’yicha ishlab chiqarilayotgan neftning (har yili dunyoda taxminan 2,5 mlrd. t. neft qazib olinmoqda) atigi 4 foizi mikrobiologik sintez yo‘li bilan qayta ishlansa, …
4 / 47
arim fabrikat paydo boʻladi. xom ashyoning jami xilma-xil koʻrinishlari kelib chiqishiga koʻra sanoat va qishloq xoʻjaligi xom ashyosiga boʻlinadi. sanoat xom ashyosi, oʻz navbatida, mineral va sunʼiy xom ashyoga boʻlinadi. ishlatilishiga koʻra, mineral xom ashyo yoqilgʻi energetika (neft, tabiiy gaz, kumir, uran, yonuvchi slanetslar), metallurgiya (qora, rangli, nodir va asl metallar rudalari), konkimyo (agronomiya rudalari, bariy, kaltsiy ftorid, oltingugurt), texnika (olmos, grafit, slyuda), qurilish materiallari (sement, keramika) xom ashyolari va boshqalarga boʻlinadi. sunʼiy xom ashyoga sintetik smolalar, plastmassalar, sintetik kauchuk, sunʼiy teri, sintetik yuvish vositalari va boshqa kiradi. qishloq xoʻjaligi xom ashyosi va oʻrmon xoʻjaligi, baliq ovlash va tayyorlov tarmogʻining ishlov berilmagan (xom) mahsulotlari oʻsimlik xom ashyosi (don va texnika ekinlari, yogʻoch, yovvoyi va shifobaxsh oʻsimliklar) va hayvonot xom ashyosi (goʻsht, baliq, sut, teri, jun)ga boʻlinadi. ayrim sanoat tarmoqlarida xom ashyoni birlamchi (metallurgiyada rudalar, qogʻoz sanoatida sellyuloza) va ikkilamchi (metall parchalari, makulatura) turlarga boʻlish muhim amaliy ahamiyatga ega. ikkilamchi xom …
5 / 47
i. tabiiy gazlar. tabiiy gazlarning asosiy tarkibini (92 – 96% gacha) metan tashkil etadi. ularning tarkibida 6% gacha boshqa ugleovdorodlar (etan, propan, butan va oltingugurt birkmalari hamda uglerod-(iv)-oksidi) bo’ladi. sanoatda metandan atsetilen, vodorod, qorakuya, xlorli erituvchilar va boshqalar olinadi. metan asosida yuzlab organik birikmalarni hosil qilish mumkin. tabiiy gazlarni qazib olish vaqtida gaz kondensati ham ajralib chiqadi. gaz kondensat suyuq uglevodorodlarning aralashmasi bo’lib, undan juda ko’p alohida uglevodorodlarni ajratib olish mumkin. o’zbekistonda tabiiy gazlarning katta miqdori, sho’rtan, surxondaryo viloyati, muborak va boshqa hududlardan qazib olinmoqda. o’zbekistonda har yili 55 mlrd kubometrdan ortiq tabiiy gaz, 3,5 mln. tonnagacha gaz kondensati qazib olinadi. neft. neft uglevodorodlarning aralashmasidan tashkil topgan bo’lib, nihoyatda murakkab tarkibga ega. uning tarkibi o’zgaruvchan bo’lib, unga uglevodorodlardan tashqari, azotli, kislorodli, oltingugurtli va boshqa birikmalar ham kiradi. neftni kelib chiqishi to’g’risida hozirgi kunda ikki xil qarash mavjud. ko’pchilik olimlarning fikriga ko’ra, neft o’tmishda mavjud bo’lgan hayvonot va o’simlik olamining geokimyoviy …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 47 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "kimyoviy texnologiya"

презентация powerpoint fan/modul: kimyoviy texnologiya fan/modul turi: majburiy fan/modul kodi: kt304 o‘quv yili: 2024-2025 semestr: 6 ta’lim shakli: kunduzgi mashg‘ulotlar shakli va semestrga ajratilgan soatlar: 120 jami auditoriyaga ajratilgan soatlar: 60 ma’ruza 30 amaliy mashg‘ulotlar - laboratoriya mashg‘ulotlari 30 mustaqil ta’lim 60 kredit miqdori: 4 nazorat shakli: yakuniy / yozma kurs tili: o‘zbek mavzu: kimyoviy texnologiya fanining predmeti va uning muhim tushunchalari. xom-ashyo va energiya. rеja: kimyoviy texnologiya fani predmeti va vazifasi. xom-ashyo manbalari va ularni boyitish, energiya resurislar. kimyo sanоatining yuzaga kelish tarixi, axamiyati va taraqqiyoti. ma’ruzachi: j.begimqulov istemolchi texnologiya kimyo fani texnologiya so‘zi yunoncha “texnos” -kasb, hunar, m...

Этот файл содержит 47 стр. в формате PPTX (25,3 МБ). Чтобы скачать "kimyoviy texnologiya", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: kimyoviy texnologiya PPTX 47 стр. Бесплатная загрузка Telegram