azotning o’simliklar hayotida tutgan o’rni

PPTX 608.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1460114418_62074.pptx /docprops/thumbnail.jpeg слайд 1 azotning o’simliklar hayotida tutgan o’rni www.arxiv.uz reja: kirish asosiy qism 1 azot haqida umumiy ma’lumot 2 azotni o’simliklar hayotidagi ahamiyati 3 mineral elementlarning o’simliklar tanasidagi miqdori 4 azotli o’gitlarning o’simliklarga tasiri xulosa foydalangan adabiyotlar www.arxiv.uz azot — bu, rangsiz, ta'msiz va hidsiz gazdir. u suvda biroz eriydi. juda past darajadagi haroratda yoki yuqori bosimda azot suyuqlikka aylanadi. odatdagi atmosfera bosimi sharoitida 210 selsiy darajasida azot suyuq holatga o’tadi. havoning tarkibida bu qadar ko’p azot bor ekan, tirik mavjudotlar uchun azot olish muammosi bo’lishi mumkin emasdek tuyuladi. aslida esa tabiatda faqat dukkaklilar oilasiga mansub o’simliklargina havodagi azotni bevosita yutish qobiliyatiga ega. barcha qolgan tirik organizmlar, shu jumladan, odamlar ham sof azotni o’zlashtira olmaydi. kerakli azotni olish uchun odamlar o’simliklarning ayrim turlaridan yoki o’txo’r hayvonlarning go’shtidan tayyorlangan oqsilli ozuqalarni iste'mol qiladilar. www.arxiv.uz azot — bu, rangsiz, ta'msiz va hidsiz gazdir. u suvda biroz eriydi. juda past darajadagi haroratda …
2
nafas yo’li orqali orqaga qaytaramiz. biroq atmosferada azotning mavjudligi sababli biz kislorodni haddan ziyod qabul qilmaymiz. kislorodning ozligi inson uchun qanchalik xavfli bo’lsa, uning me'yordan ortiqchaligi ham shu qadar xavflidir. boshqa jonzotlar to’grisida gapiradigan bo’lsak, ular ham azotni turli boshqa elementlar bilan birikmalar holida qabul qiladi: o’simliklar — tuproqdan, hayvonlar — o’simliklardan, yoki boshqa hayvonlardan o’zlashtiradi. azot boshqa elementlar bilan katta qiyinchiliklarga uchrab o’zaro ta'sirga kirishadi. masalan, tabiatdagi kislorod bilan biz nafas olar ekanmiz, havo tarkibida mavjud azotni ham qabul qilamiz. biroq azot, kisloroddan farqli ularoq, bizning o’pkamiz tomonidan o’zlashtirilmaydi va shu boisdan uni shunchaki nafas yo’li orqali orqaga qaytaramiz. biroq atmosferada azotning mavjudligi sababli biz kislorodni haddan ziyod qabul qilmaymiz. kislorodning ozligi inson uchun qanchalik xavfli bo’lsa, uning me'yordan ortiqchaligi ham shu qadar xavflidir. boshqa jonzotlar to’grisida gapiradigan bo’lsak, ular ham azotni turli boshqa elementlar bilan birikmalar holida qabul qiladi: o’simliklar — tuproqdan, hayvonlar — o’simliklardan, yoki boshqa hayvonlardan …
3
q cho‘l iqlimida ko‘p miqdorda selitra to‘planadi. azot oqsillar, nuklein kislotalar,xlorofill va fermentlarning ajralmas tarkibiy qismi bo‘lganligidan o‘simliklar hayot faoliyatida asosiy ahamiyatga ega. o‘simliklar tuproqdagi azotli moddalarni o‘zlashtirib, ulardan oqsil hosil qiladi. havodagi erkin azotni azot birik-malariga aylantiruvchi mikroorganizmlar tufayli tuproqda ancha miqdorda azot to‘planadi. u tuproqda asosan to‘rt xil birikma holida: chirindi (gumus) azoti, ammoniy tuzlari, nitratlar (no3), oqsil organik azoti (to‘liq parchalanmagan o‘simlik qoldiqlari) va ularning o‘zgarish mahsulotlari —aminokislotalar, peptidlar, amidlar va aminlar holida mavjud bo‘ladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz azot miqdori ko’p bo’lishi o’simlikning yer usti qismlarining o’sishini juda tezlashtirib yuboradi, bu esa vegetatsiya davrining cho’zilishiga va urug’lar pishishining kechikishiga olib keladi. azotning yuqori konsentratsiyasi hujayralarning deffereansatsiya fazasini kechiktiradi va natijada gullarning hosil bo’lishi ham ancha kech boshlanadi. shuning uchun ham o’g’itlardan foydalanish jaraynida vegetativ azolarning bir yoqlama o’sib ketishiga yo’l qo’ymaslik zarur www.arxiv.uz www.arxiv.uz mineral elementlar o’simliklar tanasidagi miqdoriga qarab 3 guruhga bo’linadi: makroelementlar mikroelementlar ultramikroelementlar makroelementlarga – …
4
ar tanasidagi elementlarning 95 % zini 4 ta element tashkil etadi: vodorod kislarod va azot tashkil etadi. bu elementlar organogenlar ham deyiladi. chunki ular o’simlik tanasidagi organik moddalarning ( oqsillar , yog’lar, uglevodlar) asosini tashkil etadi. o’simliklar tanasidagi har bir mineral element ma’lum fiziologik funksiyalarni bajaradi www.arxiv.uz www.arxiv.uz barcha azotli o’g’itlar to’rtta guruhga bo’linadi: nitratli 2) ammoniyli 3) ammoniyli- nitratli 4) mochevina nitratli o’g’itlar tarkibida azot nitrati anioni ( no3-) shakllida bo’ladi. eng muhim tuzlari - na no3, ca (no3)2 fiziologik ishqoriy reaksiyaga , nordon tuproqlarda yuqori samaradorlikka ega . nitrat shakllidagi azotli o’g’itlar tuproq qatlami bo’ylab tez tarqaladi. www.arxiv.uz shuning ham ko’p ishlatiladigan sellitra ammoniy nitrat o’g’itini ko’zgi shudgor qilishda tuproqqa solish tavsiya qilinadi. chunki tez yuvilib ketadi . kuzgi shudgorlashda solish uchun azotning suvda sekin eriydigan kalsiy sianimid kabi shakllaridan foydalanish mumkin. azot o’g’itlaridan foydalanishda ularning isrof bo’lishini ham hisobga olish, ayniqsa, muhimdir. azotning tez eriydigan nitrat tuzlari …
5
ibida 34 % azot bo’ladi. bu o’g’it neytral yoki kam ishqoriy reaksiyaga ega tuproqlarda yaxshi natija beradi. o’zbekiston sharoitida azotli o’g’itlardan eng ko’p ishlatilgani ammoniy selitradir ( nh4 no3). lekin bu o’g’itni ham shudgorlashdan oldin solish tavsiya etilmaydi. chunki judda tez eriydi. www.arxiv.uz azotli o’g’itlar tuproqda o’z ta’sirini uzoq saqlamaydi va ko’p tuplamaydi. chunki ular tez eruvchan bo\lganligi uchun tuproqning chuqur qatlamlariga tushadi yoki yuvilib ketadi. bundan tashqari ularning ma’lum miqdori denitrifikatsiyaga uchraydi, ya’ni tuproq mikroorganimzlari tomonidan molekulayar azotga aylanib , havoga uchib ketadi. shuning uchun ham ularga netrifikatsiya ingibitprlarini qo’shganda azot o’g’itlarining samaradorligi oshadi. www.arxiv.uz xulosa azot o’simliklar hayoti uchun eng kerakli elementdir . u hayotiy muhim birikmalar oqsillar fermentlar , nuklein kislotalar va boshqa bir qator birikmalar tarkibiga kiradi. azot o’simliklar quruq og’irligining 1—3 % zini tashkil etadi , tabiatdagi asosiy azot manbai atmosfera tarkibida bo’lib uning umumiy miqdori 75.6% ni tashkil etadi. bir kvadrat metr yer ustida …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "azotning o’simliklar hayotida tutgan o’rni"

1460114418_62074.pptx /docprops/thumbnail.jpeg слайд 1 azotning o’simliklar hayotida tutgan o’rni www.arxiv.uz reja: kirish asosiy qism 1 azot haqida umumiy ma’lumot 2 azotni o’simliklar hayotidagi ahamiyati 3 mineral elementlarning o’simliklar tanasidagi miqdori 4 azotli o’gitlarning o’simliklarga tasiri xulosa foydalangan adabiyotlar www.arxiv.uz azot — bu, rangsiz, ta'msiz va hidsiz gazdir. u suvda biroz eriydi. juda past darajadagi haroratda yoki yuqori bosimda azot suyuqlikka aylanadi. odatdagi atmosfera bosimi sharoitida 210 selsiy darajasida azot suyuq holatga o’tadi. havoning tarkibida bu qadar ko’p azot bor ekan, tirik mavjudotlar uchun azot olish muammosi bo’lishi mumkin emasdek tuyuladi. aslida esa tabiatda faqat dukkaklilar oilasiga mansub o’simliklargina havodagi azotni bevosi...

PPTX format, 608.4 KB. To download "azotning o’simliklar hayotida tutgan o’rni", click the Telegram button on the left.

Tags: azotning o’simliklar hayotida t… PPTX Free download Telegram