jadid ma’rifatparvarlarining o’lka ijtimoiy-ma’naviy hayotida tutgan o’rni

PPTX 14 pages 603.5 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 603.5 KB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

презентация powerpoint jadid ma’rifatparvarlarining o’lka ijtimoiy-ma’naviy hayotida tutgan o’rni reja: 1.jadidchilik harakatlari namoyondalari. 2.abdurauf fitrat faoliyati. abdulla avloniy. maqsadi:jadidchilik harakatlarining paydo bo’lishi,rivojlanishi,jadidchilik namoyondalari,ularning faoliyatlari.sho’ro hukumatining qilgan qarshiliklari. jadidchilik harakatlari namoyondalari xx asr boshlariga kelib toshkent,samarqand,buxoro,farg’ona vodiysi shaharlarida o’nlab jaded usulidagi maktablar ochildi.jadidlar maktablarda yoshlarni bilimli va ma’rifatli qilib tarbiyalab,ular orqali turkustonda mustaqil davlat barpo etish uchun milliy davlatchilik g’oyalarini ilgari surganlar.xxasr boshiga kelib turkustonda jaded ziyolilarining butun bir avlodi,o’lka ma’naviy-ma’rifiy sohataraqqiyotiga,milliy madaniyatning rivojlanishiga katta hissa qo’shgan namoyondalari vujudga keldi.bular samarqandda mahmudxo’ja behbudiy,abduqori shakuriy,saidahmad siddiqiy-ajziy,toshkentda munavvarqori abdurashidxonov,abdulla avloniy,ubaydullaxo’ja asadullaxo’jayev,buxoroda abdurauf fitrat sadriddin ayniy,fayzullz xo’jayev,farg’ona vodiysida hamza hakimzoda niyoziy,obidjon mahmudov va shu kabilar. turkuston jadidlarini birlashtirishda “o’rta osiyo jadidlarining otasi”deb m.behbudiy tan olingan.uning sharofati bilan “behbudiy kutubxonasi”nomli kutubxona tashkil etilgan. munavvarqori maktablar uchun “adibi avval”,”adibi soniy”,”yer yuzi” kabi darsliklar yaratgan. jadidlar mafkurasiga ko’ra islom dini shaxsning ma’naviy kamoloti va jamiyat rivojida muhim o’rin tutgan.ular ushbu muammoni hal etmay turib boshqa muammolarni bartaraf …

2 / 14

qiyotparvarlar islom dini har bir musulmon erkak va ayollarning bilimga ega bo’lishini ularning zimmasiga burch qilib qo’yganligini keng targ’ib qildilar. ular islomga putur yetkazadigan urf-odatlarga,jamiyat rivojiga va taraqqiyotiga xalal beradigan salbiy ko’rinishdagi holatlarga qarshi chiqdilar.jadidlar johillikni tugatishga,omma orasida taraqqiyparvar g’oyalar uyg’otishga intildilar.jadidlar ko’plab yoshlarni rivojlangan xorijiy davlatlarga,jumladan,germaniyaga o’qishga yuborish,u yerda ular tahsil olib kelib,yurt va millat uchun xizmat qilishi g’oyalarini ilgari surdi.o’lkada va xorijda savdo-sotiq,sanoat va qishloq xo’jaligi rivojining qiyosiy tahliliga bag’ishlangan ko’plab maqolalar e’lon qilindi.turkiston taraqqiyotparvarlaridan biri asadullaxo’ja ubaydullaxo’ja rossiyada huquqshunoslik sohasi bo’yicha ta’lim olib birinchi oliy ma’lumotli o’zbek advokati bo’lgan. 1917-yildagi rosiya fevral voqealari arafasida turkiston jadidchiligi kuchli siyosiy harakatga aylandi.birinchi jahon urushidan keyin jadidlar parlamentar monarxiya uchun kurashgan bo’lsalar fevral voqealaridan keyin ancha keng qamrovli bir qator siyosiy talablarni ilgari surdilar.jumladan,mahalliy aholi huquqlarini kengaytirish,o’lkani boshqarish yuzasidan islohotlar o’tkazish,davlat dumasidan o’lka aholisi sonidan kelib chiqib o’rin ajratish,milliy matbuot erkinligini ta’minlash kabilar.ayni vaqtda milliy siyosiy partiyalar va tashkilotlar masalan …

3 / 14

sida tug’ilgan. abdurauf fitrat –o’zbek tarixchisi,filolog,tarjimon,yozuvchi,dramaturg va adabiyot asoschilaridan biri,o’rta osiyo jadidchiligining taniqli vakili,birinchi o’zbek professori.jadidchilik milliy ma’rifatparvarlik harakatining tarafdori.turkiyada ta’lim olgan.inqilobga qadar o’rta osiyoni rossiyadan ozod qilinishi harakatlarida faol qatnashgan,politsiya nazorati ostida bo’lgan.turkiyadagi “yosh turklar” harakatidan ilhomlanib,buxoroda “yosh buxoroliklar”partiyasini tuzgan,uning ma’naviy rahnomasiga aylangan.do’sti va maslakdoshi munzim bilan hamkorlikda buxorolik 70 nafar yosh turkistonliklarni germaniyaning bir qator oliy ta’lim muassalariga yuborgan. abdurauf fitrat faoliyati. bunday bo’linishlarning asosiy sabablari: -turkiston o’lkasi,shu jumladan buxoro amirligidagi ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy vaziyatning og’irligi,rus podshosi va amirlikning ikki yoqlama zulmkorlik siyosati; -bolsheviklarning mahalliy xalq o’rtasida yurgizgan tashviqot va targ’ibotlari ta’siriga ishonuvchanlik; -mahalliy xalq vakillarining siyosiy vakuumdqa saqlanganligi ,ularning siyosat borasidagi g’oyaviy-nazariy saviyasining yetarli darajada rivojlanmaganligi. xususan,u buxoroning turli tumanlarida o’qituvchilik qilib,jadidchilik g’oyalarini keng targ’ib etdi.1916-yilga qadar buxorolik jadidlar yakdil harakat qilib keldilar,keyinchalik ular ikkiga bo’linib ketdilar .abdulvohid burhonov boshchiligidagi jadidlarning bir qismi eski tarzda faqat ma’rifat-madaniyat tarqatish yo’lini tutgan bo’lsa,ularning boshqa bo’lagi fitrat,fayzulla xo’jayev kabi chet …

4 / 14

chiligining darg’asi,muftiy mahmudxo’ja behbudiyni taklif etadi.ayrim ma’lumotlarga qaraganda fitrat shu yillarda “ittihodi taraqqiy” tashkiloti eski buxoro bo’limining raisi ham bo’lgan. 1918-yil martdagi kolesov voqeasidan keyin u toshkentga keldi.dastlab xadradagi maktabda,may-iyun oylaridan boshlab turkiston musulmon dorilfunini qoshida tashkil topgan dorulmualliminda til va adabiyotdan dars berdi.1919-1920-yillarda afg’oniston amirligining toshkentdagi vakolatxonasida tarjimonlik qildi.u bir qator darsliklar tuzdi,1920-yil 9-aprelda “tong” jurnalini tashkil etib,yosh ziyolilar avlodini millatparvarlik va vatanparvarlik ruhida tarbiyalashga kirishdi. abdulla avloniy (1878-yil 12-iyul,toshkent-1934-yil 25-avgust,toshkent)-xix asr oxiri xx asr boshidagi o’zbek milliy madaniyatining mashhur vakillaridan biri,ma’rifatparvar shoir, davlat va jamoat arbobi.avloniy xx asr boshida jadidchilik harakatiga qo’shildi.1906-yildan she’rlari bilan matbuotda qatnasha boshlagan.arab,fors,rus tillarini o’rganib,bu tillarda ijod qilgan mutafakkirlarning asarlarini o’qigan,ba’zilarini o’zbek tiliga tarjima qilgan.1906-yilda “taraqqiy”,1907-yilda o’z uyida “shuhrat gazetalarini chiqargan.bu gazetalar yopilib qo’yilgach 1908-yilda yashirin ravishda “osiyo”gazetasini nashr etdi.6-sonidan keyin hukumat bu gazetani ham taqiqlab qo’ydi. avloniy birinchi bo’lib kimyo,geografiya,fizika va astronomiya fanlarini maktabda o’qitish taklifini beradi.ilg’or g’oyalarni maktab orqali xalqqa tarqatishga harakat …

5 / 14

jadid ma’rifatparvarlarining o’lka ijtimoiy-ma’naviy hayotida tutgan o’rni - Page 5

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jadid ma’rifatparvarlarining o’lka ijtimoiy-ma’naviy hayotida tutgan o’rni"

презентация powerpoint jadid ma’rifatparvarlarining o’lka ijtimoiy-ma’naviy hayotida tutgan o’rni reja: 1.jadidchilik harakatlari namoyondalari. 2.abdurauf fitrat faoliyati. abdulla avloniy. maqsadi:jadidchilik harakatlarining paydo bo’lishi,rivojlanishi,jadidchilik namoyondalari,ularning faoliyatlari.sho’ro hukumatining qilgan qarshiliklari. jadidchilik harakatlari namoyondalari xx asr boshlariga kelib toshkent,samarqand,buxoro,farg’ona vodiysi shaharlarida o’nlab jaded usulidagi maktablar ochildi.jadidlar maktablarda yoshlarni bilimli va ma’rifatli qilib tarbiyalab,ular orqali turkustonda mustaqil davlat barpo etish uchun milliy davlatchilik g’oyalarini ilgari surganlar.xxasr boshiga kelib turkustonda jaded ziyolilarining butun bir avlodi,o’lka ma’naviy-ma’rifiy sohataraqqiyotiga,milliy ...

This file contains 14 pages in PPTX format (603.5 KB). To download "jadid ma’rifatparvarlarining o’lka ijtimoiy-ma’naviy hayotida tutgan o’rni", click the Telegram button on the left.

Tags: jadid ma’rifatparvarlarining o’… PPTX 14 pages Free download Telegram