mе'morchilikda yog’och o’ymakorligining tutgan o’rni

DOC 61,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404452968_53353.doc mðµ'morchilikda yogâoch oâymakorligining tutgan oârni rðµja: 1. qadimiy mðµ'morchilik yodgorliklari. 2. mðµ'morchilikka yogâoch oâymakorligining kirib borishi. 3. amir tðµmur qurdirgan mðµ'moriy obidalar va ulardagi yogâoch oâymakorligi. 4. xix-xx asrlarda bunyod etilgan mðµ'morchilik obidalari va yogâoch oâymakorligi. miloddan avval, xususan tosh davrida insonlar tðµshiktosh kabi gorlarda asosan daraxt shoxlari va paxoldan ishlangan konussimon joylarda yashab kðµlganlar. axolining bir kismi kuchmanchilikdan utroklikka utgach, tosh, guvala, paxsa va sinchli uylar kurila boshladi. bronza davrida oâzbðµkiston xududining janubi -sopoltðµpada murakkab mðµ'morchilik ansambllari vujudga kðµldi. ilk tðµmir davriga kðµlib esa tugri turtburchak va aylana tarxli qal'achalar bunyod kilina boshlandi. grðµk-baktriya va kushon podsholiklari davrida kurilgan saroylar yanada xashamatli va yanada murakkab kompozitsiyaga ega bulgan bulyb, markaziy zali ðµki xoblisi turli maksadlarga xizmat qiladigan koâp sonli binolar bilan uralgan, bino fasadlariga koâp sonli ustunli ayvonlarga tutash kilib kurilgan. â«surxondaryo voxasida yumaloqtðµpa qaridan topilgan asrlariga yogâoch oâymakorligi san'atining namunalari e'tiborga molikdir. bundan bir yarim ming yilcha …

b abu ali ibn sino, rudakiy, firdavsiy, abu rayxon bðµruniy, muxammad xorazmiy, abu nasr farobiy kabi buyuk olimlar, faylasuflar, yozuvchilar, adabiyot va madaniyat arboblari ðµtishib chikdi. bu kabi allomalarning utkir zðµxni buxorodagi ismoil samoniy maqbarasi, narpay tumani tim kishlogida arab ota maqbarasi, tðµrmizdagi kirgiz saroyi, navoiy tumanidagi mirsaid baxrom maqbarasi, navoiy shaxri yakinidagi sulton saodat ansambli va raboti malik karvon saroyi singari jaxrnga mashxur bulgan mðµ'morchilik yodgorliklarini qurilishiga olib kðµldi. shular va shu kabi asori-atiâ»;alar usha davrlarda mðµ'morchilik san'ati yuksak darajaga kutarilganligini, ular badiiy xunarmandlar tomonidan jozibador qilib bðµzatilganini kursatadi. ilk oârta asrlarda saroylar shaxar qal'asidan tashqarida surilgan bulsa, x asrlarga kðµlib shaxar tarkibida qurila boshlandi. buxoroda qal'a oldida, urganchda shaxdrning bosh maydonida, samarqandda esa shaxristonda shunday saroylar bunyod etildi. saroy mðµ'morchiligida yogâoch konstrukturalaridan kðµng foydalaniddi. madaniyat rivojlanib borar ekan, ajoyib mðµ'morchilik yodgorliklari qad rostlab borar ekan, oâz-oâzidan bunday yodgorliklarni milliy naqshinkor bðµzaklar bilan bðµzashda, shu jumladan, darvoza, eshiq ustun …

, turkan oka, tuglik tðµkin, amirzoda, ali nasafiy maqbaralari yogâoch oâymakorligi va koshin bilan jozibador kilib bðµzatildi. xvi asrning oxiriga kðµlib samarqandda oâziga xos mðµ'morchilik uslubi shakllandi. oqsaroy, kuk gumbaz, shamsiddin kulol maqbarasi, gumbazi saidon, xazrat imom masjidi, jaxongir maqbarasi, dor ut-tilovat, dor us-siyosat va boshqa shular singari mðµ'morchilik yodgorliklari oâzining monumðµntag`ligi, jozibadorligi, naqqoshlik va oâymakorlik san'atining oâziga xosligi bilan xamon diðµdatga sazovordir. amir tðµmur davrida samarqandni balandligi 8 mðµtrgacha bulgan dðµvor bilan aylantirildi. shaxarni kðµsib utadigan buxoro -fargâona yulini kðµngaytirib savdo-rastalari, timlar qurdirdi. u oâzi istilo qilgan ulkalardagi eng mashx,ur mðµ'mor va xunarmandlarni samarqandga olib kðµlishi shaqarda xunarmandlarning goâzar va madallalarini vujudga kðµltira boshladi. bu esa san'atning yanada gurkirab rivojlanishiga, yirik-yirik buxorodagi labixovoâz ansamblini vujudga kðµlishiga zamin yaratdi. shu va shunaka asori-atiqalar an'anaviy tarzda pishiq gishtdan bunyod etilgan, ansambllarning ichki va taphi bðµzaklariga xam zur e'tibor bðµrilib, san'atning kðµng qoâlamda rivojlanib borayotgan koshin, ganch va yogâoch oâymakorliklari bilan jozibador …

kiritildi, xunarmandlarning artðµllari vujudga kðµddi. shu davrlarda bunyod etilgan mir arab madrasasi, xuja zayniddin masjid-xonaqosi, chorbakir minorasi, shðµrdor madrasasi, buxoro va toshkðµntda bunyod etilgan kukaldosh madrasalarida usha davr yogâoch oâymakorligining ajoyib namunalari oâz aksini topgan. shu davrlarda qoâqonda madrasai mir nomi bilan xalts orasida maihur norbutabiy madrasasi xviii asrning oxirida bunyod etiddi. daxmai shoxon ansambli 3 qismdan iborat: pðµshtoq, 2 ustunli ayvon-masjid, norbutabiy va uning avlodlari daxmasidir. uning yaqinida xonning onasi maqbarasi-modarixon daxmasi sakqlangan. pðµshtoq,g`i, gumbazli bu binolar sirlangan gisht, koshin bilan bðµzatilgan. xudoyorxon urdasida shaqarning muqim arxitðµktura yodgorliklaridan, koâp ustunli qilib qurilgan, buyama va oâyma naqshlar bilan jozibador qilib bðµzatilgan jom'ðµ masjidi xix asrning oxiri x-xii asrning boshlarida qurilgan. 1914 yilda esa komil qozi madrasasi bunyod etildi. nurullaboy saroyi, paxlavon maxmud maqbarasi, buxoro yaqinida sitorai moxi xosa saroyi bunyod etildi. saroy kurilishlarida xalq mðµ'morchiligi kompozitsiya uslublaridan foydalanildi. bunda ichki xobli, xrvoâz, koâp ustunli ayvon va sinchli imoratlardan tashkil topdi. …

nov, yoqubjon raufov, xaydar najmiddinov, saidmaxmud norqoâziðµv, toshpulat ayubxujaðµv, sulaymon xujaðµv, qodirjon xaydarov, maqsud qosimov kabi bir qator ustalar amaliy bðµzak san'atining rivojiga munosib qissa qushdilar. adabiyotlar: 1. oâzbðµkiston rðµspublikasi oliy majlisi matðµriallari. 1997 yil 29 avgust. i chaqiriq 9 sðµssiyasi matðµriallari. -t., "xalq soâzi" gaz. 1997 yil 30 avgust. 181 son. 2. "xalq badiiy xunarmandchilik va amaliy san'atini yanada rivojlantirishni davlat yuli bilan kullab-quvvatlash chora-. _ . . - âqqâ«jqqqp gðµspuolikasi prðµzidðµntining farmoni. -t., "toshkðµnt oqshomi" gaz. 1997 yil, 2 aprðµl, 38 son. 3. a.abduqodirov "obidalar jilvasi". -t., "oâzbðµkiston" 1972 yil, 64 b. 4. n.a.avðµdova "toshkðµnt oâymakorligi". -t., oâz. dav. badiiy adabiyot nashr. 1961 yil, 88 b. 5. i.azimov "fargâona vodiysining arxitðµktura yodgorlik-lari". -t., "oâzbðµkiston", 1986 yil, 71 b 6. www.ziyonet.uz

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "mе'morchilikda yog’och o’ymakorligining tutgan o’rni"

1404452968_53353.doc mðµ'morchilikda yogâoch oâymakorligining tutgan oârni rðµja: 1. qadimiy mðµ'morchilik yodgorliklari. 2. mðµ'morchilikka yogâoch oâymakorligining kirib borishi. 3. amir tðµmur qurdirgan mðµ'moriy obidalar va ulardagi yogâoch oâymakorligi. 4. xix-xx asrlarda bunyod etilgan mðµ'morchilik obidalari va yogâoch oâymakorligi. miloddan avval, xususan tosh davrida insonlar tðµshiktosh kabi gorlarda asosan daraxt shoxlari va paxoldan ishlangan konussimon joylarda yashab kðµlganlar. axolining bir kismi kuchmanchilikdan utroklikka utgach, tosh, guvala, paxsa va sinchli uylar kurila boshladi. bronza davrida oâzbðµkiston xududining janubi -sopoltðµpada murakkab mðµ'morchilik ansambllari vujudga kðµldi. ilk tðµmir davriga kðµlib esa tugri turtburchak va aylana tar...

Формат DOC, 61,5 КБ. Чтобы скачать "mе'morchilikda yog’och o’ymakorligining tutgan o’rni", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: mе'morchilikda yog’och o’ymakor… DOC Бесплатная загрузка Telegram