tabiiy gazning sifatini aniqlash usullari

PPTX 20 pages 541.4 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 541.4 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation eng sifatli gaz qanday aniqlanadi. isomova marjona amonova dilnoza qorbonov nozim ismailova gulzoda 1. tabiiy gaz sifatini aniqlash usullari 2. tabiiy gaz tarkibini tahlil qilish 3. sifat ko'rsatkichlari va standartlar reja: o'zbekiston standartlari bo'yicha tabiiy gaz sifatini kalorimetrik usul bilan aniqlashda 20-30 daraja selsiy harorat oralig'ida o'lchovlar o'tkaziladi va natijalar millijoulda ifodalanadi. kalorimetrik usullar yordamida tabiiy gazning issiqlik sig'imi aniqlanadi, masalan, 1 kub metr gaz uchun 8000-10000 kkal oralig'ida bo'lishi mumkin va bu ko'rsatkich buxoro gaz konlarida qazib olinadigan gaz uchun o'rtacha qiymat hisoblanadi. gazning kalorifikiy qiymati aniqlash uchun ishlatiladigan bombalar kalorimetri, rossiya va germaniya ishlab chiqaruvchilarining uskunalari keng qo'llaniladi va 0,1% gacha aniqlikni ta'minlaydi. kalorimetrik usullar boshqa gazli aralashmalarni aniqlash boshqa gazli aralashmalarni aniqlashda, xususan, oltingugurtli birikmalar miqdorini aniqlash uchun, gaz xromatografiyasi usuli qo‘llaniladi, bu usul yordamida 1 ppm dan yuqori darajadagi h₂s va boshqa oltingugurtli birikmalarni aniqlash mumkin, masalan, buxoro gaz konlarida. azot (n₂) va karbonat …

2 / 20

qoʻllaniladi. oʻzbekistonning gaz qayta ishlash zavodlarida spektral tahlil texnologiyasi yordamida 100 dan ortiq turdagi gaz aralashmalarini, jumladan, ogʻir uglevodorodlarni aniqlash va miqdorini aniqlash uchun ishlatiladi, bu esa sifat nazoratini ta'minlaydi. gazning spektral tahlili infraqizil spektroskopiyasi yordamida amalga oshiriladi va bu usul 0,01% gacha bo'lgan nopokliklarni, masalan, oltingugurt birikmalarini aniqlash imkonini beradi, bu esa xalqaro standartlarga (iso 6974) muvofiqdir. energetik qiymatini aniqlash gazning kaloriligini aniqlash uchun gaz xromotografiyasi kabi usullar qo'llaniladi va bu o'lchovlar natijalari, masalan, 7500-8500 kkal/m³ oralig'ida bo'lishi mumkin, bu esa g'arbiy sibir gaz konlari uchun tipik hisoblanadi. energetik qiymatni aniqlashda gazning namligi va boshqa aralashmalarning miqdori ham hisobga olinadi, masalan, 5% dan ortiq oltingugurtli birikmalar mavjudligi uning energetik qiymatini pasaytiradi, bu esa o'zbekiston gaz konlarida uchraydi. tabiiy gazning energetik qiymatini aniqlashda uning tarkibidagi metan (ch₄) miqdori, masalan, 95% dan yuqori bo'lsa, yuqori kaloriliylikni bildiradi va bu rossiya standartlari bo'yicha 8000 kkal/m³ dan yuqori bo'lishi mumkin. kimyoviy tarkib tahlili …

3 / 20

miqdorini aniqlashda ishlatiladi, bu esa gaz sifatini baholashda muhim ahamiyatga ega boʻlib, masalan, rossiyadan olingan gaz namunalarida 90% dan ortiq metan boʻlishi mumkin. gazdagi oltingugurtli birikmalar miqdorini aniqlash uchun gaz xromatografiyasi qoʻllaniladi, bu esa 1 ppm dan kam boʻlgan konsentratsiyalarni aniqlash imkonini beradi va bu koʻrsatkich yevropa standartlari boʻyicha muhim hisoblanadi. turli xil xromatografik usullar, jumladan gaz-suyuqlik xromatografiyasi (glc) va yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi (hplc), tabiiy gazning tarkibini batafsil tahlil qilish uchun oʻzbekistondagi gaz qayta ishlash zavodlarida qoʻllaniladi. azot miqdorini aniqlash azot miqdorining yuqori bo'lishi (masalan, 10% dan yuqori) gazning yonuvchanligini pasaytiradi va bu esa, masalan, samarqanddagi issiqlik elektr stansiyalarining samaradorligiga salbiy ta'sir qilishi mumkin. gaz tarkibidagi azot miqdorini aniqlash uchun gaz xromatografiyasi usuli qo'llaniladi, bu usul yordamida 0,01% gacha aniqlikda natijalar olinadi, masalan, surxondaryo viloyatidagi gazni tahlil qilishda. o'zbekistonning gaz konlarida azot miqdori odatda 1-5% oralig'ida bo'lib, bu miqdor gazni qayta ishlash zavodlarida maxsus analizlar orqali aniqlanadi. sifat nazorati …

4 / 20

aniqlash gazdagi vodorod sulfidining miqdorini aniqlash uchun, masalan, surxondaryo viloyatidagi gaz qazib chiqarish maydonlarida, iodometrik usuldan foydalaniladi, bu usul 1 mg/m³ dan yuqori konsentrasiyalarni aniqlash imkonini beradi. oltingugurtli birikmalar miqdorini aniqlashda gaz xromatografiya usuli qo‘llaniladi, bu usul yordamida 10 ppm dan yuqori konsentrasiyadagi oltingugurtli birikmalarni aniqlash mumkin, masalan, turkmaniston gaz konlarida. o'zbekistonning gaz qayta ishlash zavodlarida oltingugurtli birikmalarning miqdorini aniqlash uchun titrimetrik usullar, xususan, merkaptanlar uchun 0,01n eritmalar bilan titrlash qo'llaniladi. tabiiy gaz sifatini baholash mezonlari tabiiy gaz sifatini baholashda metan (ch₄) miqdori muhim ko'rsatkich hisoblanadi, u 90% dan yuqori bo'lishi kerak, aks holda surxondaryo viloyatidagi gaz konlarida kabi aralashmalar miqdori yuqori bo'ladi. gaz tarkibidagi oltingugurtli birikmalar (h₂s) miqdori, masalan, 10 ppm dan oshmasligi kerak, chunki bu korroziyaga va atrof muhitga salbiy ta'sir ko'rsatadi, bu toshkent shahridagi gaz quvurlarini himoya qilishda muhimdir. gazning kaloriyaviy qiymati, odatda, 8000-9000 kkal/m³ oralig'ida bo'lishi kerak. bu ko'rsatkich farg'ona vodiysidagi gaz quvurlarining ishlashi uchun muhimdir. …

5 / 20

iak yordamida bajariluvchi jarayon bo'lib, bu jarayon samaradorligi 95% dan yuqori bo'lishi mumkin va surxondaryo viloyatidagi gazni qayta ishlash zavodlarida qo'llaniladi. gaz tarkibidagi oltingugurtli birikmalarni (h2s) olib tashlash uchun, masalan, aminlar yordamida absorbtsiya usuli qo'llaniladi. bu usul 99% gacha oltingugurtni olib tashlash imkonini beradi va qashqadaryo viloyatining gaz konlarida keng tarqalgan. kriogenik usul, -160°c dan past haroratlarda gazni sovutish orqali, etan, propan va butan kabi og'ir uglevodorodlarni ajratib olish imkonini beradi va bu jarayon 80% gacha samaradorlik bilan o'zbekistonning shimoliy hududlarida qo'llaniladi. namlik miqdorini o'lchash o'zbekistonning gaz qazib olish korxonalarida namlikni aniqlashda, odatda, gaz xromatografiyasi usuli qo'llaniladi. 50 ml hajmda gaz namunasi analiz qilinib, natija million qism (ppm) birligida ifodalanadi. aniqlik darajasi 0,1 ppm ga etadi. gaz tarkibidagi suv bug'ining miqdori (namlik) punktli shudring nuqtasini aniqlash orqali ham aniqlanadi. masalan, -5°c punktli shudring nuqtasida namlik 5 gramm/kub metrni tashkil qilishi mumkin. bu ko'rsatkich rossiya standartlari bo'yicha baholanadi. namlik miqdorini aniqlash …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tabiiy gazning sifatini aniqlash usullari"

powerpoint presentation eng sifatli gaz qanday aniqlanadi. isomova marjona amonova dilnoza qorbonov nozim ismailova gulzoda 1. tabiiy gaz sifatini aniqlash usullari 2. tabiiy gaz tarkibini tahlil qilish 3. sifat ko'rsatkichlari va standartlar reja: o'zbekiston standartlari bo'yicha tabiiy gaz sifatini kalorimetrik usul bilan aniqlashda 20-30 daraja selsiy harorat oralig'ida o'lchovlar o'tkaziladi va natijalar millijoulda ifodalanadi. kalorimetrik usullar yordamida tabiiy gazning issiqlik sig'imi aniqlanadi, masalan, 1 kub metr gaz uchun 8000-10000 kkal oralig'ida bo'lishi mumkin va bu ko'rsatkich buxoro gaz konlarida qazib olinadigan gaz uchun o'rtacha qiymat hisoblanadi. gazning kalorifikiy qiymati aniqlash uchun ishlatiladigan bombalar kalorimetri, rossiya va germaniya ishlab chiqaruvchi...

This file contains 20 pages in PPTX format (541.4 KB). To download "tabiiy gazning sifatini aniqlash usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: tabiiy gazning sifatini aniqlas… PPTX 20 pages Free download Telegram