o‘zbekistonda mustaqillik g‘oyalarining tarixiy asoslari

PPTX 29 pages 7.9 MB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.9 MB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

7-mavzu: o'rta osiyodagi ilk davlat uyushmalari (vii-vi asrlar). qadimgi xorazm, baqtriya, so'g'diyona davlatlari. o‘zbekistonda mustaqillik g‘oyalarining tarixiy asoslari . reja: 1. ilk davlatlar rivojlanishining davrlashtirilishi. 2. boshqaruv tizimi va ilk davlatlar paydo bo'lishining ijtimoiy, iqtisodiy va siyosiy asoslari. 3. davlatchilik kelib chiqishiga doir nazariyalar. davlatchilik tushunchasi. davlat shakllari va boshqaruv tizimi. 4.markaziy osiyo – jahon sivilizatsiyasining ajralmas qismi. markaziy osiyo hududidagi ilk davlat uyushmalari. 5.o‘zbek davlatchiligi va uning tarixiy bosqichlari. qadimgi xorazm, qadimgi baqtriya. eramizning ix asriga qadar davlatchilik rivoji. e.rtveladze o'zbekiston tarixidagi qadimgi davlatlar rivojlanishining davrlashtirilishi mil.avv. ii ming yillikning ikkinchi yarmidan milodiy iii–iv asrlargacha bo'lgan quyidagi 6 ta davrga ajratiladi: birinchi davr–mil.avv.ii ming yillik-ning ikkinchi yarmi. bu davrda shimoliy baqtriya (surxon vohasi)da davlat-chilikning ilk ko'rinishi shakllanib, uning tepasida balki oqsoqollar kengashi va saylandigan hukmdor turgan bo'lishi mumkin. ammo, davlatchilikning muhim belgisi hisoblangan yozuvning bu hududlarda mavjudligi hozirga to'la isbotlanmagan. ikkinchi davr – mil.avv. i ming yillik boshlari – …

2 / 29

ilgan hamda uchta o'rta osiyo satrapiyalari – baqtriya, sug'd, xorazm to'laligicha yoki qisman hozirgi o'zbekiston hududlarida joylashgan. sak qabilalarining ahamoniylarga qarshi uzoqkurashlari natijasida mil.avv. iv asrning boshlariga kelib xorazmda mustaqil davlat tashkil topadi. to'rtinchi davr – mil.avv. iv asrning oxiri – ii asr ikkinchi yarmining boshi. makedoniyalik aleksandr yurishlaridan so'ng salavkiylar davlati davri va yunon–baqriya davlatining inqirozigacha bo'lgan, o'z xususiyati va shakliga ko'ra ikki xil–shimoliy baqtriya va qisman so'g'dda ellinistik, qolgan hududlarda esa, xususan xorazmda mahalliy davlatchilik an'analari rivojlanadi, o'rta sirdaryo havzasida qang' va farg'ona vodiysida davan davlati vujudga keladi. beshinchi davr – mil.avv. ii asrning ikkinchi yarmi – milodiy birinchi asr boshlari. ko'chmanchi qabilalar hujumi natijasida o'rta osiyo ikki daryo oralig'ining barcha hududlarida davlatchilik mavjud bo'lib, ko'chmanchi davlatchilik an'analari mahalliy davlatchilik an'analari bilan aralashib ketadi. bu hududlarga kirib kelgan yuechji–toxarlar sug'd va shimoliy baqtriyaga hududlariga joylashib, beshta mulkdan iborat mustaqil davlat konfederatsiyasini tashkil etadilar. oltinchi davr – milodiy i …

3 / 29

tlabki davlatchilik shakllanishida asosiy omillardan biri bo‘lib, bu ikkala jarayon uzviy holda kechgan. mil. avv. ii asr o‘rtalarida kichik shahardavlatlar shakllangan. o‘zbekistonning turli hududlaridagi qadimgi shaharlar xarobalari o‘rganib chiqilgan. tadqiqotlar shaharlardagi arxeologik topilmalardan ayrimlarining yoshi 2700-3000 yildan kam emasligini ko‘rsatdi. afrosiyob, ko‘ktepa (samarqand), qiziltepa (surxon vohasi), uzunqir, yerqo‘rg‘on (qashqadaryo vohasi) va boshqalar shular jumlasiga kiradi. o‘zbekistonda dastlabki shaharlar shimoliy baqtriyada (surxon vohasi) yuzaga kela boshladi, keyin so‘g‘diyona (qashqadaryo, samarqand, buxoro vohasi), xorazm va farg‘ona hududlariga tarqalgan. shaharlar sug‘orma dehqonchilik rivojlangan vohalarda, qadimgi savdo yo‘llari bo‘ylarida, hukmdorlar qarorgohlari atroflarida paydo bo‘lgan. ular vujudga kelgan davrdan boshlab siyosiy, iqtisodiy, madaniy, diniy va harbiy markaz vazifasini bajara boshlagan jarqo`ton saroy-ibodatxonasi .boshqaruvning shakllanishi . jarqo`ton haykallari majmuasi haykalchalar piktografik belgilar piktografik belgilar jarqo`ton muhrlari mil. avv. vii-vi asrlarda qadimgi baqtriya, xorazm va so‘g‘diyonada davlat uyushmalari «katta xorazm» (avesto tilida – xvarizam, qadimgi fors tilida – xvarazmish, qadimgi yunon tilida – xorasmiya) davlatiga oid tarixiy …

4 / 29

on vodiysi, afg‘onistonning shimoli-sharqi, tojikistonning janubiy qismi, shuningdek marg‘iyona va so‘g‘diyona ham kirgan deb taxmin qilinadi. mil. avv. viii-vii asrlarda qadimgi baqtriya davlati yuksalgan. davlatning poytaxti baqtra shahri bo‘lgan. mamlakat rivojlangan ijtimoiy-iqtisodiy tizimga ega bo‘lgan. tashqi siyosatda yaqin sharq va old osiyo mamlakatlari bilan aloqalar o‘rnatgan. so‘g‘diyona o‘lkasi zarafshon va qashqadaryo vohalarini o‘z ichiga olgan. viii-vii asrlarga oid sangirtepa, yangitepa, chiroqchitepa, yerqo‘rg‘on manzilgohlari o‘rganib chiqilgan. olingan ma’lumotlar bu o‘lka aholisi asosan o‘troq dehqonchilik bilan shug‘ullanganidan dalolat beradi. mil. avv. vii-vi asrlarda qadimgi baqtriya, xorazm va so‘g‘diyona davlatlarining aholisi turkiy va forsiy tilda so‘zlashgan. afrosiyob shahri o`zbekiston hududidagi davlatlar mil avv vi asr ahamoniylar bosqini a. makedonskiy yurishlari va spitamen qahramonligi yunon-baqtriya davlati mil.avv. iii asrning boshlarida salavkiylar davlati tarkibidan qang‘ davlati ajralib chiqadi. davlatning asosini sirdaryoning o‘rta oqimida yashovchi qang‘lar tashkil etgan. mil. avv. iii-ii asrlarda dovon davlati tashkil topdi. davlatni podsho boshqargan. davlat boshqaruvida u oqsoqollar kengashiga tayanib ish …

5 / 29

larning dastlab orol dengizi shimolida yashaganligi va yirik massaget qabilalar ittifoqiga mansub boʻlib, hunlar bilan aralashganligini taʼkidlaydilar (l.n. gumilev, sp. tolstov, k.v. trever). ularning fikricha, yunon va lotin tilidagi asarlarda xioniylar "oq hunlar" deb atalgan. iv-asrning 70-yillarida xioniylar sosoniylar eroniga qarshi hujum uyushtirib, muvaffaqiyatga erishganlar. shuningdek, sosoniy podsholar varaxran (418— 438), yazdigard ii (438—457) davrlarida ular eronning eng yirik raqibiga aylanganlar. xioniylar hukmronligi davom etayotgan bir paytda yangi bir sulola — kidariylar oʻrtaga chiqqan. ular oltoy togʻlari va sharqiy turkiston oraligʻidan janubi-gʻarbga siljib, 420-yilda bolo (balx) shahrini oʻziga qarorgoh qilishgan va xioniylar davlati bilan qoʻshni boʻlib qolganlar. kidariylar v asrning 20-yillarida sharqdan sirdaryo va orol bo‘ylari orqali xorazm hamda amudaryo havzasiga yana bir ko‘chmanchi chorvador aholi – toxarlar kirib kelgan. toxariylar kushonlarning avlodlari bo‘lgan. ularga kidar ismli hukmdor boshchilik qilganligi uchun ularni kidariylar deb ham atashadi. tez orada kidariylar xioniylar davlatining janubiy qismida o‘z hukmronligini o‘rnatganlar. kidariylar xioniylar bilan ittifoqchi …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekistonda mustaqillik g‘oyalarining tarixiy asoslari"

7-mavzu: o'rta osiyodagi ilk davlat uyushmalari (vii-vi asrlar). qadimgi xorazm, baqtriya, so'g'diyona davlatlari. o‘zbekistonda mustaqillik g‘oyalarining tarixiy asoslari . reja: 1. ilk davlatlar rivojlanishining davrlashtirilishi. 2. boshqaruv tizimi va ilk davlatlar paydo bo'lishining ijtimoiy, iqtisodiy va siyosiy asoslari. 3. davlatchilik kelib chiqishiga doir nazariyalar. davlatchilik tushunchasi. davlat shakllari va boshqaruv tizimi. 4.markaziy osiyo – jahon sivilizatsiyasining ajralmas qismi. markaziy osiyo hududidagi ilk davlat uyushmalari. 5.o‘zbek davlatchiligi va uning tarixiy bosqichlari. qadimgi xorazm, qadimgi baqtriya. eramizning ix asriga qadar davlatchilik rivoji. e.rtveladze o'zbekiston tarixidagi qadimgi davlatlar rivojlanishining davrlashtirilishi mil.avv. ii ming yill...

This file contains 29 pages in PPTX format (7.9 MB). To download "o‘zbekistonda mustaqillik g‘oyalarining tarixiy asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekistonda mustaqillik g‘oya… PPTX 29 pages Free download Telegram