soha nutqiga qo’yiladigan talablar

PPTX 10 pages 89.4 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 89.4 KB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

slayd 1 14-mavzu: soha nutqiga qo’yiladigan talablar reja: 1. nutqiy madaniyat va o’qituvchi nutqi. 2. nutq texnikasi. 3. soha ( o’qituvchi ) nutqiga qo’yiladigan talablar. to’liq, mukammal shakllangan, talab darajasidagi nutq texnikasi o’qituvchining umumiy nutqiy madaniyatining eng muhim uzvi, ta'bir joiz bo’lsa, tamallaridandir. jonli, tovushli nutq va uning barcha unsurlarini to’g’ri voqelantirish ko’nikma va malakalarining jami nutq texnikasi demakdir. bunda ovozning sifati, nutq jarayonida to’g’ri nafas olish, tovush va tovush qo’shilmalarini aniq talaffuz qilish, aniq diktsiya kabi bir qator hodisalar nazarda tutiladi. nutq texnikasidagi bosh masala ovoz masalasidir. asosiy quroli nutq bo’lgan har qanday odam uchun ovoz hal qiluvchi ahamiyatga molikdir. xiii asr sharqining ulkan adibi shayx sa'diy sheroziyning mashhur "guliston" asarida shunday bir hikoyat bor: "sanjariyya masjidida bir kishi rag’bat bilan azon aytar erdi, bir ovozi bilanki, eshitganlar andin nafrat etardilar. o’qituvchining ovozi, talaffuzi, diktsiyasi, umuman, tirik nutqi hamisha o’quvchilar, ayniqsa, kichik sinflardagi o’quichilar uchun o’ziga xos etalon, namuna …

2 / 10

i tovush tovlanishlarini tarkib toptirishda foydalaniladi". o’qituvchi o’z nutqida bu fonetik imkoniyatlar va qonuniyatlarni to’g’ri va o’rinli namoyon eta bilishi lozim. ayrim o’qituvchilar ko’pincha dars jarayonida boshqa joylardagiga qaraganda anchayin baland ovozda gapiradilar. bu yo’l bilan go’yoki sinfdagi shovqinni "bosib" qo’yganday bo’ladilar. ammo bu usulning ta'siri baribir u qadar katta bo’lmaydi, faqat o’qituvchining ovoz apparati keraksiz zo’riqadi, o’zi tez charchaydi. yana ba'zi o’qituvchilar borki, ular darsda deyarli past ovozda so’zlaydilar. bunda ham o’qituvchining o’zi qiynaladi, ammo sezilarli samaraga erishmaydi, faqat bunday ovoz bo’g’iq, tussiz eshitiladi va o’quvchining diqqatini ushlab turmaydi. taniqli notiqlar ham o’z nutqlarining namunali bo’lishini ta`minlashda quyidagi asosli holatlarga alohida e`tibor berganlar: 1.o’zi to’xtalmoqchi bo’lgan masalaga o’z munosabatini aniq belgilab olish; 2.o’z dunyoqarashiga ega bo’lish, so’z bilan ish birligi, nazariya bilan tajribaning dialektik birligiga erishish, fikrlarni ilmiy asoslash. 3.mavzuga mas`uliyat bilan yondashish, uni omma oldida to’liq ochib berishga, yoritishga diqqat qilish. 4.har bir nutqqa jiddiy tayyorgarlik ko’rish, jumladan, …

3 / 10

miz. bu qoida quyidagichadir: o’quvchilar bilan shunday muomilada bo’lingki, ular bu muomiladan o’zlarining ahamiyatliroq ekanini his qilishsin. boshqalarning ko’z o’ngida ahamiyatli bo’lish xohishi inson tabiatining eng asosiy belgilaridan biridir. chunki kattalarning o’z suhbat mavzusi bo’lgani kabi, bolalarning ham to’lib-toshib gapiradigan mavzulari bo’ladi. shuning uchun ko’pni ko’rgan kishilar bolalar bilan bola bo’lib, keksalar bilan keksa bo’lib suhbat qurishga harakat qiladilar. notiqning ovozida quyidagi xususiyatlar bo’lmog’i lozim: - jarangdorlik - keng diapazonlilik; - xavodorlik; - ixchamlik; - chidamlilik; - moslashuvchanlik; - qarshi to’lqinlarga nisbatan barqarorlik. nutq texnikasi deyilganda nutqni tinglovchi yoki o’quvchiga yetkazishda qo’llaniladigan vositalar tushuniladi. nutq ikki xil ko’rinishda bo’lganidan uning texnikasini ikki xil ko’rsatish mumkin: 1.og’zaki nutq texnikasi; 2.yozma nutq texnikasi. og’zaki nutq texnikasi – bunda tovush, bo’g’in, so’zlarni, uning shakllarini talaffuz etishni yaxshilash borasida nutq organlarini faollashtiruvchi mashqlarni anglatadi. yozma nutq texnikasi - bu nutq texnikasi o’z mohiyatiga ko’ra ikki turga bo’linadi: a) har qanday yozma nutq xat boshidan …

4 / 10

i bilan ajratiladi; j) nutqning xat boshidan yirik qismlari boblarga bo’lib ko’rsatiladi. nutq ma`lum sur`at bilan aytiladi nutq aytilish jarayonida sur’at oshib yoki pasayib turadi. bu ifodali so’zlashga xos xususiyat bo’lib, tinglovchi xulqiga ta`sir etishi, nutqning yaxshi yetib borishini ta`minlaydi. sur`at ifodali nutqning ajralmas bo’lagi. sur`atsiz bir maromda aytilgan nutq lanj, so’lg’il, ta`sirsiz bo’ladi. so’zlashganda ba`zi o’rinlarda sur`atni oshirib borish, jonlantirish, tinglovchilar diqqatini jalb etishdir. nutq texnikasi - deyilganda nutqni tinglovchi yoki o’quvchiga yetkazishda qo’llaniladigan vositalar tushuniladi. nutq ikki xil ko’rinishda bo’lganidan uning texnikasini ikki xil ko’rsatish mumkin. to’xtam – ovozning vaqtincha to’xtashi (dam olishi orqali) bo’lib, bu bir davrda nafas olinadi va nutq a`zolari artikulyatsiyadan to’xtaydi va nutq oqimi uziladi. to’xtam davrida nafas olinadi va nutqning navbatdagi qismini talaffuz etishga hozirlik ko’riladi. to’xtamdan turli maqsadlarda foydalaniladi. nutqning bir nafas tugaguncha aytilgan qismidan so’ng yangi nafas olish uchun qilingan to’xtalish nafasni rostlash to’xtamida o’pkaga xavo to’ldirib olinadi. bunday to’xtam radio, …

5 / 10

soha nutqiga qo’yiladigan talablar - Page 5

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "soha nutqiga qo’yiladigan talablar"

slayd 1 14-mavzu: soha nutqiga qo’yiladigan talablar reja: 1. nutqiy madaniyat va o’qituvchi nutqi. 2. nutq texnikasi. 3. soha ( o’qituvchi ) nutqiga qo’yiladigan talablar. to’liq, mukammal shakllangan, talab darajasidagi nutq texnikasi o’qituvchining umumiy nutqiy madaniyatining eng muhim uzvi, ta'bir joiz bo’lsa, tamallaridandir. jonli, tovushli nutq va uning barcha unsurlarini to’g’ri voqelantirish ko’nikma va malakalarining jami nutq texnikasi demakdir. bunda ovozning sifati, nutq jarayonida to’g’ri nafas olish, tovush va tovush qo’shilmalarini aniq talaffuz qilish, aniq diktsiya kabi bir qator hodisalar nazarda tutiladi. nutq texnikasidagi bosh masala ovoz masalasidir. asosiy quroli nutq bo’lgan har qanday odam uchun ovoz hal qiluvchi ahamiyatga molikdir. xiii asr sharqining ulkan ad...

This file contains 10 pages in PPTX format (89.4 KB). To download "soha nutqiga qo’yiladigan talablar", click the Telegram button on the left.

Tags: soha nutqiga qo’yiladigan talab… PPTX 10 pages Free download Telegram