nutq texnikasi va madaniyati

PPTX 25 pages 801.9 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 801.9 KB

File type PPTX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

name of presentation 14-maruza.nutq texnikasi va madaniyati. o‘qituvchi mehnatini ilmiy tashkil etish reja: nutq haqida tushuncha. 1 nutqning o`qituvchi faoliyatidagi o`rni. 2 nutq madaniyati va uning asosiy elementlari. 3 3 nutq texnikasi: nafas olish, tovush, diktsiya, ritmika. leksik madaniyat 4 4 o`qituvchining nutq malakasini shakllantirish yo`llari 5 tayanch tushunchalar: nutq, nutq organlari, nutq apparati, til va nutq, og`zaki nutqning psixologik tuzilishi, nutq unsurlari, nutq texnikasi, o’qituvchi nutqi, nutq madaniyati, nutq orfologik me’yorlari, nutq uslubi. adabiyotlar: 1.ro'ziyeva d. i. , tolipov o'. q pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. darslik t. innovasiya ziyo, 2019 yil 2. xoliqov a. a. pedagogik mahorat darslik t. : iqtisod moliya, 2011. yil 3. mahmudov n. o’qituvchi nutqi madaniyati / talabalar uchun darslik. – toshkent: alisher navoiy nomidagi o’zbekiston milliy ko’tubxonasi nashriyoti, 2007. yil 4. qudratov. t. nutq madaniyati asoslari. t: o’qituvchi, 1993 yil 5. xodjaev b. x. pedagogika nazariyasi va amaliyoti. toshkent, “sano standart” nashriyoti, 2017 …

2 / 25

: monolog, dialog, polilog; yozma: doklad, referat, annotatsiya va boshqalar; ichki nuqt. shakllari pedagog ovozining kasbiy sifati: tembr, intonatsiya, diktsiya, temporitm (bir minuda 120 ta so’z). nutq texnikasi o’qish, yozish, gapirish. nutqiy faoliyat turlari talaffuzning aniqligi, ifodaviylik, emotsionallik, diktsiyaning tushunarligi, tovushlarning aniq talaffuz qilinishi, obrazlilik, nutq madaniyati, so’zdan foydalanish qoidalariga rioya qilish, temporitmga amal qilish. nutqga qo’yiladigan talablar monotonlik, temporitmning oshib ketishi, noto’g’ri diktsiya, so’zlarni noo’rin qo’llash, til qoidalarini buzish. nutqni egallashda yo’l qo’yiladigan kamchilikllar ilmiy, rasmiy, so’zlashuv, badiiy, ommabop. nutq uslublari pedagogik-psixologik adabiyotlar tahlili asosida nutqning quyidagi o’ziga xosliklarini ajratib ko’rsatish mumkin: muloqot, shaxsga ta’sir ko’rsatish, ta’lim va tarbiya vositasi. nutq madaniyati va notiqlik san’ati. notiqlik nutq madaniyati notiqlik *notiqlik san’ati uchun bular asosiy belgilar emas. *notiqlik san’ati og’zaki nutq san’atidir. *notiqni bir kishidan ortiq shaxslar tinglaydi nutq madaniyati *nutq madaniyati, chinakam ma’noda adabiy til bilan bog’liq hodisadir. *nutq madaniyati esa nutqning ham og’zaki, ham yozma shakli uchun taalluqli …

3 / 25

sir usullaridan yaxshiroq foydalanishga imkon yaratadi. pedagog o’zining ovozi va ko’rinishini boshqarishni bilishi, tashqi qiyofani, mimikani ushlab turishni bilishi zarur. men faqat “buyoqqa kel” so’zini 15-20 xilda gapira olganimdan, yuz, tashqi qiyofa va ovozni 20 xil ko’rinishda bera olganimdan so’nggina haqiqiy mahorat egasiga aylandim,- degan a.s. makarenko ayrim mutaxassislar tovush va uning tembri tug`ma xususiyat, deydilar, lekin hozirgi eksperimental fiziologiya tovush sifatining o’zgarishi mumkinligini tasdiqlaydi. nutqning ifodali, sof bo’lishi ustida ishlash fikrlarning ravon bo’lishiga ta’sir qiladi. nutq imo-ishora, mimika, harakat bilan birga sodir bo’ladi, uzluksiz o’zini tuta bilish ta’sirchan vositalarini tanlashga muvaffaqiyatli ravishda tuzatish kiritib borish imkonini beradi. bugungi kunda nutq texnikasi bo’yicha bir necha mashq komplekslari ishlab chiqilgan. ular, asosan teatr pedagogikasi tajribasiga asoslangan bo’lib, so’zlashish paytida nafas olish, tovush hosil qilish va uni ma’noli ifodalash malakalarini takomillashtiradi, bu esa o’qituvchiga o’z so’zi mazmunini o’quvchilarga yanadi to’laqonli qilib etkazishga imkon beradi. (taqdimotning ilova qismida mustaqil o`rganish uchun ayrim mashqlar …

4 / 25

asidagi mushaklar yordamida hosil bo’ladi. bunda ko’proq nafasning ko’ndalang hajmi o’zgaradi. diafragma ishtirokidagi nafas - ko’krak nafasning bo’ylama hajmini oshishi hisobiga vujudga keladi. diafragma - qovurg`ali nafas, diafragmaning qisqarishi qovurg`alar oralig`idagi nafas mushaklari ishtirokida vujudga keladi. tovush – chiqarilayotgan havo hiqqildoqdan o’tishi paytida ovoz pardalarining tebranishi natijasida vujudga keladi. tovush o’zining qo’yidagi xususiyatlari bilan xarakterlanadi: tovush kuchi - tovush apparati organlarining faol ishlashiga bog`liq. chiqarilayotgan havo oqimining tovush tarqalishiga bo’lgan bosimi qancha katta bo’lsa, tovush ham shuncha kuchli bo’ladi pedagogning nutqi uchun avvalambor tovushning kuchi zarur. bu o’pkadan kelayotgan nafasning kuchiga va tezligiga bog`liq. tovushning yuqoriligi – bu tovushni uzoqqa yetkaza olish va yuqori-pastligini boshqara olishdir. tovushning harakatchanligi va o’zgaruvchanligini tovushning mazmuniga, sharoitiga, tinglovchilarning kayfiyatiga qarab oson o’zgartira olish mumkin. harakatchanligi esa past, o’rta, yuqori tiplarga bo’linadi. tovush parvozi – tovushning uzoq masofaga uzatilishi va qattiqligini sozlab olish. tovush ixchamligi va harakatchanligi uni mazmunga tinglovchi moslab o’zgartira olish imkoniyatini bildiradi. …

5 / 25

ilarga beixtiyor o’zgacha hissiy ta’sir ko’rsatadi. so’zlayotganda obrazga kirish, ovozni kerakli joyda pastlatish, ohista gapirish o’qituvchi mahoratiga bog`liq. . ongli ravishda ovozni mashq qildirish uzoq, muntazam va individual davom etadi. ko’p olimlar olib borgan tadqiqotlari shuni ko’rsatadiki, past ovoz o’quvchilar tomonidan yaxshi idrok etiladi. past ovoz ularga yuqori ovozga nisbatan yoqadi. yuqori ovoz o’quvchilarni ham, o’qituvchining o’zini ham tez charchatib qo’yadi. o’qituvchi kasb kasalliklarining 40,2 foizini ovoz kasalliklari tashkil etadi. ovoz kasalligining sabablari: a) yuqori ovozda gapirish; b) ovoz apparatlaridan to’g`ri foydalanmaslik; v) ovoz gigiyenasiga amal qilmaslik; g) ovoz apparatining tug`ma kamchiliklaridir. turli xil ovoz kasalliklarining oldini olish maqsadida ishdan so’ng pedagog 2-3 soat davomida kam va sekin gapirishi kerak. 3-4 soat dars berishdan so’ng bir soat ovoz apparatlariga dam berish kerak. o’quvchilarning o’qituvchi nutqini yaxshi idrok etishlari uchun o’qituvchi tovush, so’zlarni aniq va ifodali talaffuz qilishi kerak. tovush, bo’g`in va so’zlarni to’g`ri talaffuz qilishda ovoz apparati: lablar, til, tish, …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nutq texnikasi va madaniyati"

name of presentation 14-maruza.nutq texnikasi va madaniyati. o‘qituvchi mehnatini ilmiy tashkil etish reja: nutq haqida tushuncha. 1 nutqning o`qituvchi faoliyatidagi o`rni. 2 nutq madaniyati va uning asosiy elementlari. 3 3 nutq texnikasi: nafas olish, tovush, diktsiya, ritmika. leksik madaniyat 4 4 o`qituvchining nutq malakasini shakllantirish yo`llari 5 tayanch tushunchalar: nutq, nutq organlari, nutq apparati, til va nutq, og`zaki nutqning psixologik tuzilishi, nutq unsurlari, nutq texnikasi, o’qituvchi nutqi, nutq madaniyati, nutq orfologik me’yorlari, nutq uslubi. adabiyotlar: 1.ro'ziyeva d. i. , tolipov o'. q pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. darslik t. innovasiya ziyo, 2019 yil 2. xoliqov a. a. pedagogik mahorat darslik t. : iqtisod moliya, 2011. yil 3. mahmudov n. o’q...

This file contains 25 pages in PPTX format (801.9 KB). To download "nutq texnikasi va madaniyati", click the Telegram button on the left.

Tags: nutq texnikasi va madaniyati PPTX 25 pages Free download Telegram