mantiqilmining mazmuni, ahamiyati

PPTX 37 pages 1.8 MB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PPTX

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

samarqand davlat universiteti filologiya fakulteti talabasi isorova durdona 1. mantiq ilmining mazmuni uziga xos xususiyatlari. 2. tafakkur shakllari va qonunlarining umumiy tavsifi.. 3. mantiq ilmi rivojlanishining asosiy bosqichlari. mavzu: mantiq ilmining mazmuni, ahamiyati. reja: ma’naviy tahdidlar global miqyosda keskinlashayotgan bugungi kunda o‘quvchi va talaba yoshlarda o‘zligini anglash, mustaqil fikrlash qobiliyatlarini shakllantirish ta’lim-tarbiya sohasining eng muhim vazifalaridan biri hisoblanadi. bu borada prezidentimiz sh.m.mirziyoyevning quyidagi so‘zlari dasturilamaliy ahamiyatga egadir: «ma’lumki, yosh avlod tarbiyasi hamma zamonlarda ham muhim va dolzarb ahamiyatga ega bo‘lib kelgan. ammo biz yashayotgan xxi asrda bu masala haqiqatan ham hayot va mamot masalasiga aylanib bormoqda. «tarbiya qancha mukammal bo‘lsa, xalq shuncha baxtli yashaydi», deydi donishmandlar. tarbiya mukammal bo‘lishi uchun esa bu masalada bo‘shliq paydo bo‘lishiga mutlaqo yo‘l qo‘yib bo‘lmaydi o‘quvchi, talaba yoshlarning erkin, mustaqil fikrlash, o‘z-o‘zini anglashi, ko‘nikma va malakalarga ega bo‘lishlari ularning har qanday mafkuraviy xurujlarga qarshi turish, himoyalanishning zaruriy sharti bo‘lib, bunday ko‘nikma, malakalar bevosita mantiq ilmini …

2 / 37

ahamiyat kasb etadi. ... t.me/slaydai_bot «mantiq» arabcha so’z bo’lib, ma’nosi bo’yicha «logika» so’ziga muvofiq keladi. «logika» atamasi esa, grekcha «logos» so’zidan kelib chiqqan bo’lib, «fikr», «so’z», «aql», «qonuniyat» kabi ma’nolarga ega. uning ko’pma’noligi turli xil narsalarni ifoda qilishida o’z aksini topadi. xususan, mantiq so’zi, birinchidan, obyektiv olam qonuniyatlarini (masalan, «obyektiv mantiq», «narsalar mantig’i» kabi iboralarda), ikkinchidan, tafakkurning mavjud bo’lish shakllari va taraqqiyotini, shu jumladan, fikrlar o’rtasidagi aloqadorlikni xarakterlaydigan qonun-qoidalar yig’indisini (masalan «subyektiv mantiq» iborasida), va nihoyat, uchinchidan, tafakkur shakllari va qonunlarini o’rganuvchi fanni ifoda etishda ishlatiladi. mantiq fani amaliy falsafa fan bo’lib, kishilarda to’g’ri fikr, tafakkur yuritish, ya’ni tafakkur madaniyatini shakllantirish uning asosiy vazifasi hisoblanadi. shuning uchun ham mazkur fan yunoncha "logika" (logos - fikr, tafakkur) va arabcha "mantiq" (aql, fikr) so’zlari bilan ataladi. tafakkur mantiq fanining predmeti, bahs mavzuidir. lekin u tafakkurni jarayon sifatida qanday paydo bo’ladi, rivojlanadi, degan masala doirasida o’rganmaydi. tafakkurning ushbu jihatlari falsafa (gnoseologiya), psixologiya, fiziologiya …

3 / 37

ni, bilishning boshqa shakllari bilan bo’lgan munosabatini aniqlab olish zarur. bilish voqyelikning, shu jumladan, ong hodisalarining inson miyasida subyektiv, ideal obrazlar shaklida aks etishidan iborat. bilish jarayonining asosini va oxirgi maqsadini amaliyot tashkil etadi. barcha hollarda bilish insonning hayotiy faoliyati bilan u yoki bu darajada bog’liq bo’lgan, uning ma’lum bir ehtiyojini qondirishi mumkin bo’lgan narsalarni tushunib yetishga bo’ysundirilgan bo’ladi. bilish jarayonini amalga oshirar ekan, kishilar o’z oldilariga ma’lum bir maqsadlarni qo’yadilar. ular o’rganilishi lozim bo’lgan predmetlar doirasi, tadqiqot yo’nalishi, shakllari va metodlarini belgilab beradi. bilish murakkab, ziddiyatli, turli xil darajalarda va shakllarda amalga oshadigan jarayondir. uning dastlabki bosqichini hissiy bilish - insonning sezgi organlari yordamida bilish tashkil etadi. bu bosqichda predmet va hodisalarning tashqi xususiyatlari va munosabatlari, ya’ni ularning tashqi tomonida bevosita namoyon bo’ladigan va shuning uchun ham inson bevosita seza oladigan belgilari haqida ma’lumotlar olinadi. hissiy bilish uch shaklda: sezgi, idrok va tasavvur shaklida amalga oshadi. sezgi predmetning birorta …

4 / 37

imoratingizni mavjud imoratlar obrazi yordamida yaqqol his qilasiz. hissiy bilish 3 ta shaklda: sezgi, idrok va tasavvur shaklida amalga oshadi. sezgi predmetning birorta tashqi xususiyatini (masalan, rangini, shaklini, ta’mini) aks ettiruvchi yaqqol obrazdir. idrok predmetning yaxlit yaqqol obrazi bo’lib, u mazkur predmet haqidagi turli xil sezgilarni sintez qilish natijasida hosil bo’ladi. alohida olingan sezgilardan farqli o’laroq, idrok berilgan predmetni boshqa predmetlardan (masalan olmani behidan, nokdan va shu kabilardan) farq qilish imkonini beradi. tasavvur esa avval idrok etilgan predmetning obrazini ma’lum bir signallar (berilgan predmet bilan ma’lum bir umumiylikka ega bo’lgan) ta’sirida miyada qayta hosil qilishdan, yoki shu va boshqa obrazlar negizida yangi obraz yaratishdan iborat hissiy bilish shaklidir. xo’sh, tafakkur nima? tafakkur- bu kishilarning moddiy va ma’naviy ishlab chiqarish faoliyati jarayonida shakllanadi va rivojlanadigan bilishning yuksak bosqichidir. bilish esa ijtimoiy, moddiy va ruhiy borliqning inson ongida qayta ishlab chiqariladigan in’ikos etishi jarayonidir. masalan: idrok tufayli kishi sezgi organlarida aks etilgan …

5 / 37

m tasavvuri bo’lishi mumkin. bunga misol qilib, hindistonda umuman bo’lmagan kishining u mamlakat haqidagi tasavvuri yoki fantast yozuvchining xayolan yaratgan obrazlarini keltirish mumkin. hissiy bilish shakllari insonning amaliy faoliyati jarayonida o’z-o’zini bilishi, anglashi darajasida yuzaga keladiki, ular mohiyatan bahoviy xarakterga egadir. agar hayvonlardagi sezgi, idrok, tasavvur qanchalik takomillashgan bo’lmasin, bajaradigan funksiyalari ularning faqat yashashi uchun kurashiga qaratilgan bo’ladi. insondagi hissiy bilish esa uning mushohadasi bilan yo’g’rilgan bo’lib, uning axloqiy, estetik tuyg’ularini ham ifodalaydi. bunday tuyg’ular go’zallik, ezgulik kabi mezoniy, tushunchalarning mazmunini tashkil etuvchi muhim jihatlar hisoblanadi. demak, hissiy bilish- bu bevosita bilish bo’lib, bunda obyektning tashqi, zohiriy tomonlari aks etadi. o’rganilayottan obyektning mohiyati esa aqliy bilish (tafakkur) orqali bilib olinadi. aqliy bilishning bunday xususiyati quyidagilar bilan izohlanadi: 1.tafakkur voqyelikning inson miyasida umumlashgan, vositali in’ikosidir. umumlashtirish - bu predmet, hodisalarni eng muhim belgilariga ko’ra muayyan jinslarga birlashtirish va ularni nomlarda ifodalashdir. masalan, biz «uy» tushunchasida uning muhim belgilari (kishilarning umrguzaronligi, oila …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mantiqilmining mazmuni, ahamiyati"

samarqand davlat universiteti filologiya fakulteti talabasi isorova durdona 1. mantiq ilmining mazmuni uziga xos xususiyatlari. 2. tafakkur shakllari va qonunlarining umumiy tavsifi.. 3. mantiq ilmi rivojlanishining asosiy bosqichlari. mavzu: mantiq ilmining mazmuni, ahamiyati. reja: ma’naviy tahdidlar global miqyosda keskinlashayotgan bugungi kunda o‘quvchi va talaba yoshlarda o‘zligini anglash, mustaqil fikrlash qobiliyatlarini shakllantirish ta’lim-tarbiya sohasining eng muhim vazifalaridan biri hisoblanadi. bu borada prezidentimiz sh.m.mirziyoyevning quyidagi so‘zlari dasturilamaliy ahamiyatga egadir: «ma’lumki, yosh avlod tarbiyasi hamma zamonlarda ham muhim va dolzarb ahamiyatga ega bo‘lib kelgan. ammo biz yashayotgan xxi asrda bu masala haqiqatan ham hayot va mamot masalasiga aylani...

This file contains 37 pages in PPTX format (1.8 MB). To download "mantiqilmining mazmuni, ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: mantiqilmining mazmuni, ahamiya… PPTX 37 pages Free download Telegram