oʻzbek tilshunosligida yangi lingvistik paradigmalar

DOCX 32 pages 78.2 KB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 78.2 KB

File type DOCX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent iqtisodiyot va pedagogika instituti tillar va maktabgacha taʼlim fakulteti fakulteti 60110500- boshlang‘ich ta’lim yo‘nalishi “ona tili va oʻqish savodxonligi va uni oʻqitish metodikasi” fanidan kurs ishi mavzu: oʻzbek tilshunosligida yangi lingvistik paradigmalar bajardi: ilmiy rahbar: toshkent – 2025 1 mundarija kirish…………………………………………………………………………...3 i bob. lingvistik paradigmalar tushunchasi va ularning rivojlanishi 1.1. lingvistik paradigmalar tushunchasi va uning ilmiy mohiyati.........................6 1.2. tilshunoslikda paradigmalar evolyutsiyasi.....................................................13 1.3. oʻzbek tilshunosligida ilgari surilgan asosiy paradigmalar............................16 ii bob. oʻzbek tilshunosligida yangi lingvistik yoʻnalishlar 2.1. korpus lingvistikasi va uning oʻzbek tilshunosligidagi oʻrni.........................19 2.2. kompyuter lingvistikasi va sun’iy intellekt texnologiyalarining ta’siri..........23 2.3. sotsiolingvistika va psixolingvistikaning zamonaviy yoʻnalishlari................25 xulosa………………………………………………………………………...28 foydalanilgan adabiyotlar……………………………………….30 foydalanilgan saytlar………………………………………………32 kirish tilshunoslik fanining rivojlanishi jarayonida lingvistik tadqiqotlarning yo‘nalishlari ham muntazam ravishda o‘zgarib, yangi paradigmalar vujudga kelmoqda. an’anaviy lingvistik yondashuvlar bilan bir qatorda, zamonaviy texnologiyalar, sotsiolingvistika, psixolingvistika va kognitiv lingvistika kabi yangi nazariy qarashlar tilshunoslikda muhim o‘rin egallamoqda. bugungi kunda …

2 / 32

i o‘zbek tilining xalqaro miqyosdagi mavqeini mustahkamlashga qaratilgan bo‘lib, zamonaviy lingvistik paradigmalar orqali tilni yanada rivojlantirish zarurligini ko‘rsatmoqda. shuningdek, 2019-yil 29-oktabrdagi pq-4471-sonli prezident qarori tilshunoslik fanini innovatsion texnologiyalar bilan uyg‘unlashtirishni, yangi ilmiy yo‘nalishlarni rivojlantirishni qo‘llab-quvvatlaydi. bundan tashqari, 2020-yil 20-oktabrdagi pq-4869-sonli prezident qarori o‘zbek tilining raqamli texnologiyalar va zamonaviy ilmiy paradigmalarga asoslanib rivojlanishini ta’minlashga xizmat qiladi. ushbu davlat dasturlari doirasida amalga oshirilayotgan islohotlar tilshunoslikning yangi yondashuvlari, jumladan, korpus lingvistikasi, sun’iy intellektga asoslangan tilshunoslik va sotsiolingvistik tadqiqotlarning dolzarbligini oshirmoqda.[footnoteref:1] [1: o‘zbekiston respublikasi prezidenti sh.m. mirziyoyevning "o‘zbek tilining davlat tili sifatida to‘laqonli joriy etilishini ta’minlash chora-tadbirlari to‘g‘risida"gi qarori (2019-yil 21-oktabr, pq-5850-son) ] mazkur kurs ishining dolzarbligi shundaki, o‘zbek tilshunosligida so‘nggi yillarda yangi lingvistik yo‘nalishlar paydo bo‘lib, ularning tadqiqi zamonaviy tilshunoslik fani uchun muhim ahamiyat kasb etmoqda. xususan, kompyuter lingvistikasi, korpus lingvistikasi, sotsiolingvistika va psixolingvistika kabi fanlararo yondashuvlarning o‘zbek tilshunosligida qo‘llanilishi va rivoji alohida e’tiborga loyiqdir. kurs ishining dolzarbligi: bugungi kunda tilshunoslik fanining rivojlanishi …

3 / 32

vlarni olib kirdi. ushbu jarayonlarni chuqur o‘rganish, ularning o‘zbek tilshunosligiga ta’sirini tahlil qilish va istiqbolli yo‘nalishlarini aniqlash muhim ilmiy vazifalardan biri hisoblanadi. kurs ishining maqsadi: ushbu kurs ishining maqsadi – o‘zbek tilshunosligida shakllanayotgan yangi lingvistik paradigmalarni o‘rganish, ularning nazariy asoslarini tahlil qilish hamda zamonaviy tilshunoslik fanidagi o‘rnini aniqlashdan iborat. bundan tashqari, yangi paradigmalar va til taraqqiyoti o‘rtasidagi bog‘liqlikni ochib berish ham ushbu tadqiqotning asosiy maqsadlaridan biridir. kurs ishining obyekti: ushbu kurs ishining obyekti – o‘zbek tilshunosligida shakllanayotgan yangi lingvistik paradigmalar va ularning ilmiy-nazariy asoslari, rivojlanish tendensiyalari hamda amaliy qo‘llanilishidir. kurs ishining predmeti. kurs ishining predmeti sifatida korpus lingvistikasi, kompyuter lingvistikasi, sotsiolingvistika, psixolingvistika va kognitiv lingvistika kabi zamonaviy lingvistik yo‘nalishlarning o‘zbek tilshunosligiga ta’siri va ularning tahlili o‘rganiladi. kurs ishining vazifalari: · lingvistik paradigmalar tushunchasini nazariy jihatdan ochib berish; · o‘zbek tilshunosligida ilgari surilgan asosiy paradigmalarni tahlil qilish; · zamonaviy lingvistik yo‘nalishlar, xususan, korpus lingvistikasi, kompyuter lingvistikasi, sotsiolingvistika, psixolingvistikaning o‘zbek tilshunosligidagi o‘rnini …

4 / 32

tnoteref:2] [2: o‘zbekiston respublikasi prezidentining "davlat tilini rivojlantirish va til siyosatini takomillashtirish bo‘yicha chora-tadbirlar to‘g‘risida"gi qarori (2020-yil 20-oktabr, pq-6079-son) ] kurs ishining tuzilmasi: tadqiqot quyidagi bo‘limlardan iborat: ikki bob , 6 ta bo‘lim , xulosa , foydalanilgan adabiyotlar va foydalanilgan saytlardan iborat. i bob. lingvistik paradigmalar tushunchasi va ularning rivojlanishi 1.1. lingvistik paradigmalar tushunchasi va uning ilmiy mohiyati tilshunoslik – inson tafakkurining eng qadimgi va muhim sohalaridan biri bo‘lib, uning rivojlanishi turli nazariy yondashuvlar va ilmiy tamoyillar bilan bog‘liq. lingvistik paradigma tushunchasi tilshunoslik fanining rivojlanish bosqichlarini, uning o‘zgarish jarayonlarini va turli nazariy qarashlarning paydo bo‘lishini tushuntirishda asosiy vosita hisoblanadi. "paradigma" atamasi dastlab yunoncha παράδειγμα (paradeigma) so‘zidan olingan bo‘lib, "namuna", "andaza" yoki "ulg‘u" ma’nolarini anglatadi. ilmiy kontekstda esa bu tushunchani tomas kun 1962-yilda o‘zining "ilmiy inqiloblarning tuzilishi" asarida atroflicha ishlab chiqqan. uning ta’kidlashicha, paradigma – bu ma’lum bir ilmiy jamoa tomonidan qabul qilingan nazariyalar, metodlar va tamoyillar majmui bo‘lib, u muayyan …

5 / 32

shuntirish va tasniflash imkoniyatiga ega bo‘lishi – paradigma til tuzilishini va uning ishlash mexanizmlarini aniqlashga yordam beradi. · ilmiy jamoatchilik tomonidan qabul qilinishi – yangi paradigma vaqt o‘tishi bilan ilmiy doiralarda qo‘llanilishi va kengayishi lozim. tilshunoslik tarixida bir necha yirik paradigmalar shakllangan bo‘lib, ular turli davrlarda yetakchi yondashuv sifatida e’tirof etilgan. bular quyidagilar: · an’anaviy (deskriptiv) tilshunoslik – til hodisalarini tasniflash va tavsiflash bilan shug‘ullangan. · tarixiy-solishtirma tilshunoslik – turli tillarni o‘zaro taqqoslash orqali ularning kelib chiqishini o‘rganish usuli. · struktur tilshunoslik – tilni tizimli hodisa sifatida o‘rganish tamoyiliga asoslangan. · generativ tilshunoslik – til qoidalarini inson ongida mavjud bo‘lgan universal tuzilma sifatida tushuntiradi. · funktsional tilshunoslik – tilni faqat ichki tizim sifatida emas, balki muloqot, madaniyat va jamiyat doirasida o‘rganishga asoslangan. · poststruktural va kognitiv tilshunoslik – tilning inson tafakkuri va bilim jarayonlari bilan bog‘liqligini o‘rganadi. lingvistik paradigmalarning ahamiyati lingvistik paradigmalar tilshunoslik fanining rivojlanish yo‘nalishlarini belgilab beradi. ular yangi …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oʻzbek tilshunosligida yangi lingvistik paradigmalar"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent iqtisodiyot va pedagogika instituti tillar va maktabgacha taʼlim fakulteti fakulteti 60110500- boshlang‘ich ta’lim yo‘nalishi “ona tili va oʻqish savodxonligi va uni oʻqitish metodikasi” fanidan kurs ishi mavzu: oʻzbek tilshunosligida yangi lingvistik paradigmalar bajardi: ilmiy rahbar: toshkent – 2025 1 mundarija kirish…………………………………………………………………………...3 i bob. lingvistik paradigmalar tushunchasi va ularning rivojlanishi 1.1. lingvistik paradigmalar tushunchasi va uning ilmiy mohiyati.........................6 1.2. tilshunoslikda paradigmalar evolyutsiyasi.....................................................13 1.3. oʻzbek tilshunosligida ilgari surilgan asosiy paradigmalar............................16 ii bob. oʻz...

This file contains 32 pages in DOCX format (78.2 KB). To download "oʻzbek tilshunosligida yangi lingvistik paradigmalar", click the Telegram button on the left.

Tags: oʻzbek tilshunosligida yangi li… DOCX 32 pages Free download Telegram

oʻzbek tilshunosligida yangi lingvistik paradigmalar

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "oʻzbek tilshunosligida yangi lingvistik paradigmalar"

Similar files