psixologiyaning dastlabki va o’rta asrlarda rivojlanishi

DOCX 1 page 34.0 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 34.0 KB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

7-mavzu: psixologiyaning dastlabki va o’rta asrlarda rivojlanishi reja: 1. idealizm va materializm 2. qadimgi xindistonda vedalar maktabi 3. xitoyda psixologik fikrlarning paydo bo’lishi 4. eramizdan avvalgi 5-6 asrlarda psixika xaqidagi tasavvurlar 5. antik davr mutafakkirlarinnig psixologik qarashlari 6. o’rta asr psixologiyasi mavzuning maqsadi: ma’ruzada psixologiya fanining dastlabki va o’rta asrlarda rivojlanishi, idealizm va materialism g’oyalari, xindiston tarixi, xitoyda psixologiyaning rivojlanishi, antik davrda psixologiyaning paydo bo’lishi hamda o’rta asr psixologiyasi xaqidagi nazariy jihatlar yoritilgan. tayanch tushunchalar: idealizm (fr. idealisme) – idealism, vedalar maktabi, psixologik fikrlar, 5-6 asrlarda psixika xaqidagi tasavvurlar, antik davr, o’rta asr. mavzu yuzasidan savollar. 1. idealizm va uning g’oyalari nima? 2. vedalar maktabining ilgari surgan g’oyalarini ayting. 3. xitoy maktablari va ularning g’oyalari xaqida nima bilasiz? 4. psixika nima? 5. antik davrda psixologiya tushunchasi. 6. psixika taraqqiyoti xaqida nimalar bilasiz? adabiyotlar. 1.davletshin m.g. «umumiy psixologiya» t.: tdpu 2002 2. klimov ye.a «psixologiya» spb.: rech 2000. 3. shakirova g.m. …

2 / 1

moddiy bo’lmagan qandaydir ilohiy substansiya yoki mohiyatning namoyon bo’lishidir deb tushunadilar. materializm (lot.materialis– moddiy) materializm falsafasidagi ikki asosiy oqimdan biri, ya’ni idealizmga qarama-qarshi o’laroq, birdan bir ilmiy, tarixan progressiv dunyoqarashdir. falsafa tafakkurning borliqqa munosabati haqidagi bosh masalasini hal qilishda materializm, dunyo o’z tabiatiga ko’ra moddiydir, materiya, tabiat, borliq, inson ongidan tashqari unga bog’lik bo’lmagan holda mavjuddir, materia birlamchi hamda sezgilarning manbaidir, ong esa ikkilamchi, hosila narsadir, dunyoni va uning qonuniyatlarini to’liq bilish mumkin, deb ta’lim beradi. materializm falsafiy oqim sifatida eramizdan bir qancha asrlar avval qadimgi xindiston, xitoy va gresiyada paydo bo’lgan. eramizdan avvalgi bir necha ming yillar ilgari sharqda qadim sivilizasiyalar – misr, xindiston xitoy sivilizasiya tarkib topgan. ulardagi g’oyalar asosida zamonaviy fanlar rivojlanadi. miloddan avvalgi bir necha ming yillikning o’rtalarida hindiston va xitoyda 2-ming yillikda paydo bo’lgan. «veda» matnlariga asoslanadi. vedalarning yakuni sifatida keyinchalik er.av i-ming yillikda upanishadalar paydo bo’ldi. ularda ruh muammosi ko’proq etnik muammo sifatida shaxsni …

3 / 1

ing intilishlari va xissiy kechinmalari ortida yashiringan bo’ladi. qat’iy intizom orqali ruh bulardan xolos bo’lib, adabiy braxman darajasiga yetadi. yoga ta’limotida esa haqiqiy yuksaklikka erishish uchun psixik faoliyatga to’sqinlik qilayotgan tomonlarni bartaraf qilish kerak bo’ladi deyiladi. buning uchun yogalar maxsus 8 olamni: avval tana xarakatlarini (nafas olish gavda harakatlari /keyin psixik aktlar/ diqqat tafakkurini/ boshqarish uslublarni ishlab chiqqan. yogalar tomonidan ishlab chiqilgan sezgi chegaralarida narsalarni idrok etish, ko’rish gallyusinasiya, idrok illyuziyasi xindlarning psixologik ta’limotida katta o’rin egalladi. hind adabiyotida qadimdan idrokning 2 xil shakli: noaniq (nirvikalka) va aniq (sarvikalka) farqlangan. noaniq idrok sensor, narsa hodisaning sezgi a’zosi bilan kontaktga kirishi orqali idrok qilinishi. vedanta maktabining namoyondlari noaniq hyech qanday individualligi ham, umumiyligi ham bo’lmagan xissiy kechinmalar yigindisidir, deb ta’kidlaydilar. aniq idrok bo’lingan nutq strukturasida namoyon bo’luvchi idrok bo’lib, buddistlarning ta’kidlashicha, u idrok emas, chunki unga aql ta’sir etadi. nutq har xil belgilardan tashkil topganligi uchun idrok etilayotgan obrazni xiralashtiradi. mimansa …

4 / 1

sufi bxata organ va tashqi obyekt o’rtasidagi munosabat bilan belgilandi. agar bu munosabat qandaydir sabab bilan buzilsa, idrok illyuzior bo’lib qoladi. buning sababi sifatida bxatta: 1) pereferik (sezgi a’zosidagi) va 2) markaziy (manas) qismdagi buzilishni ko’rsatadi. gallyusinasiya ham xuddi shunday paydo bo’ladi. tush ko’rish ham gallyusinasiyaning turidir. psixik hayot davomida o’tish davrlari muammosi g’arbiy yevropa faylasufini ko’proq qiziqtirdi. hech kimni xindlar kabi «men» muammosi bunchalik ko’p o’ylantirmagan masalan, lakata ma’lumotida umuman «men» muammosi inkor qilinadi. ular shunga asoslanadiki, sezgi a’zolarimiz bizga «men» haqida hech narsani ma’lum qilmaydi. xulosa chiqarish yo’li bila olingan ma’lumotlar esa noto’g’ri bo’lishi ham mumkin. qadimgi xitoy tibbiyot manbalari (er. av. 8 asrga oid «ichki olam haqidagi kitoblar») dan ma’lum bo’lishicha, bosh organ «tana knyazi» bu yuksak bo’lib, hayotiy jarayonlar asosan xavosimon si elementi bilan bog’liq. tanadagi boshqa elementlar bilan aralashib, si fiziologik jarayonlarni va psixik fe’lni bajaradi deb hisoblangan. «yurak fikrni xarakatlantirgani uchun u fikrimiz asosi …

5 / 1

l haqida yozadi. konfusiylikda uning asoschisi konfusiy birinchi bo’lib irsiy va hayotda orttirilgan narsalar masalasini ko’tarib chiqdi. uning fikricha odam o’z tabiatiga ko’ra mehribon mavjudot, uni tashqi muhit buzadi. uning zararli ta’sirini yengish uchun inson yetuklikka erishish kerak. konfusiyning bunday qarashlari uning izdoshi meszi davom ettirgan. lekin konfusiyda yana bir oqim syunz szi asos solgan oqim paydo bo’ldi. unda aksincha odam o’z tabiatiga ko’ra badjahl bo’lib, mehribonlik bu tarbiyaning natijasidir. axir bunday bo’lmaganda odamni tarbiyalashga hojat qolmas edi-ku! axir o’zingda bor narsaga, intilib nima qilasan. inson xarakteri kulol loydan yasagan ko’zaga o’xshaydi deb ta’kidlanadi syunz szi tomonidan. xitoydagi materialistik oqimning yirik namoyondasi van chun edi. u o’zining mashhur «tanqidiy mulohazalar» nomli asarida tabiatshunoslik va medisinaning o’sha davrdagi - yutuqlari asosida diniy teologik g’oyalarni tanqid qiladi. tabiat qonunlari inson ruhiyatini bilishda birdan bir xitoylik mutafakkir fan chjen ham o’z davrida ilgari surdi. u ruhning abadiy emasligi aksincha moddiy tananing funksiyasi bo’lgani …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixologiyaning dastlabki va o’rta asrlarda rivojlanishi"

7-mavzu: psixologiyaning dastlabki va o’rta asrlarda rivojlanishi reja: 1. idealizm va materializm 2. qadimgi xindistonda vedalar maktabi 3. xitoyda psixologik fikrlarning paydo bo’lishi 4. eramizdan avvalgi 5-6 asrlarda psixika xaqidagi tasavvurlar 5. antik davr mutafakkirlarinnig psixologik qarashlari 6. o’rta asr psixologiyasi mavzuning maqsadi: ma’ruzada psixologiya fanining dastlabki va o’rta asrlarda rivojlanishi, idealizm va materialism g’oyalari, xindiston tarixi, xitoyda psixologiyaning rivojlanishi, antik davrda psixologiyaning paydo bo’lishi hamda o’rta asr psixologiyasi xaqidagi nazariy jihatlar yoritilgan. tayanch tushunchalar: idealizm (fr. idealisme) – idealism, vedalar maktabi, psixologik fikrlar, 5-6 asrlarda psixika xaqidagi tasavvurlar, antik davr, o’rta asr. mavzu yuzas...

This file contains 1 page in DOCX format (34.0 KB). To download "psixologiyaning dastlabki va o’rta asrlarda rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: psixologiyaning dastlabki va o’… DOCX 1 page Free download Telegram