xix-xx asrlarda xorijda psixologiyaning rivojlanishi

DOC 40.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1708371274.doc xix-xx asrlarda xorijda psixologiyaning rivojlanishi reja: 1. yangi psixologik maktablarning shakllanishi va rivojlanishi. 2. strukturalizm. 3. vyusburg maktabi. 4. fransuz psixologiyasi maktabi. xix va xx asrdagi psixologiya - bu asosan empirik psixologiyadir. psixologiyada xvii asrda paydo bo’lgan bu yo’nalish xix va xx asrrning boshlarida o’z taraqqiyotining eng yuqori cho’qqisiga erishdi. uning yutuqlariga erishuviga sabab eksperiment metodining tatbiq qilinishi edi. uning predmet doirasi juda kengaydi. yuqorida aytilganday, psixologiya fanining maxsus o’z vazifalari va metodlariga ega bir qancha shaxobchalari maydonga keldi. empirik psixologiya bir butun narsa emas edi. bu psixologiya-ning ichida bir qancha yo’nalish va oqimlar mavjud edi. psixologiya tarixida bulardan ancha mashhur va muhimlari assosiasizm, intellektualizm, volyuntarizm, geshtalpsixologiya va freydizmlar edi. assosiativ psixologiya haqida yuqorida gapirildi. intellektual psixologiya - bu psixikaning asosiy elementi va psixologik faoliyatning asosiy funksiyasi aql-intelektdir deb hisoblaydigan yo’nalish. intellektualistlarning fikricha, turli-tuman psixik prosesslar, shu jumladan emosional va iroda prosesslari ham sezgi, tasavvur va tushunchalarning qo’shilishidir deb …
2
ydizm - bu o’z nomini avstriya nevropotologi va psixologi zigmund freyd (1856- 1939y) nomidan olgan bo’lib, psixologiya va nevropotologiyadagi alohida yo’nalishdir. freyd ta’limotiga ko’ra, shaxs psixologik hayotining asosi jinsiy lazzat olishga qaratilgan, tug’ma ongsiz mayl(instinkt)dir. lekin tarixan tarkib topgan odat, ahloqiy prinsiplar tufayli, ijtimoiy «senzura»ning mavjudligi tufayli bu mayil to’g’ridan-to’g’ri to’siladi. shuning uchun ham ba’zi kishilarda bu ongsiz tabiiy mayil bilan anglab turilgan vaziyat o’rtasida ichki ruhiy konflikt (to’qnashuv) paydo bo’ladi. bu to’qnashuvlar ba’zan barqaror asab kasalligiga (nevrozga) olib keladi. kishilik jamiyatida ko’pchilik kishilarning hayoti va taraqqiyoti prosessida bu tabiiy ongsiz mayil energiyasi mehnat faoliyatiga aqliy va ijodiy faoliyatga qaratiladi va sarf etiladi. hayotning yuksak sohasiga energiyaning shu tariqa ko’chirilishini sudlimasiya deb ataladi. freydning ayrim shogirdalari uning ta’limotiga ba’zi bir o’zgarishlar kiritganlar. masalan, adolf adler (1870-1937y.) fikricha, seksual (jinsiy) mayil emas, psixik hayotning asosini, balki ustunlikka, hokimmiyatga, boshqa kishilar ustidan hukumronlik qilishga bo’lgan tabiy mayil tashkil qiladi. geshtalt psixologiya, yoki …
3
idrok faktlari, asosida ishlab chiqilgan edi. idrok - bu sezgilarning yig’indisi emas, balki yaxlit obrazdir, deb ta’kidlanardi. psixik maxsullar va strukturalarning yaxlitligi haqidagi bu ta’limot keyinchalik xotira, tafakkur va iroda hodisalariga ham tatbiq qilingan edi. bu alohida-alohida yo’nalish va oqimlar, bir qancha umumiy hususiyatga ega bo’lgan holda (ayniqsa muhim momentlarda) «empirik psixologiya» degan umumiy nom ostida birlashdilar. psixologiyaning predmeti va metodlari bir hilda tushunish bu barcha oqimlarning birlashuviga sababchi bo’ldi. «empiriklar» psixologiyani ruh haqidagi fandir, deb emas, «ruhiy hodisalar», yoki «ong hodisalari», yoki bo’lmasa faqatgina ong hakidagi fandir deb ta’kidladilar. bu «ruxsiz» psixologiyadir (n.n.lange), «hyech qanday metafizikasiz psixologiyadir» (a.i. vvedenskiy). empirik psixologiyaning tarixiy xizmati shundan iboratki, uning vakillari ilmiy jixatdan o’rganish predmeti sifatida ruhni inkor qildi. bu holatni psixologiyaning metafizik va idealistik qarashlardan holi bo’lish yo’lidagi katta qadam deb hisoblash mumkin. yuqorida aytilganiday, empirik psixologiyaning asosiy metodi kuzatish, tajribadir. lekin tabiat fanlaridan psixologiya sohasiga ko’chirilgan bu metod ichki metod ichki …
4
perimental ishlari) empirik psixologiya aniqlangan ma’lumotlar va ishlab chiqqan eksperimental metod va usullar amaliyotda ham, masalan, medisina va pedagogika sohalarida foydali bo’lib chiqdi. adabiyotlar: 1. karimova v. m. «psixologiya» t.sharq 2002y. 2. g’oziyev e. g’. «umumiy psixologiya» 1-2 tom. toshkent-2002y. 3. ivanov p.i., zufarova m. «umumiy psixologiya» t.: o’zbekiston faylasuflar milliy jamiyati, 2008 yil 4. xaydarov f.i., xalilova n.i. «umumiy psixologiya» t.: fan va texnologiyalar 2010 yil 5. davletshin m.g. «umumiy psixologiya» t.: tdpu 2002 6. klimov ye.a «psixologiya» spb.: rech 2000. 7. shakirova g.m. “obщaya psixologiya” t.: tgpu 2000. 8. psychology as the behaviorist views it john b. watson (1913) first published in psychological review, 20, 158-177
5
xix-xx asrlarda xorijda psixologiyaning rivojlanishi - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "xix-xx asrlarda xorijda psixologiyaning rivojlanishi"

1708371274.doc xix-xx asrlarda xorijda psixologiyaning rivojlanishi reja: 1. yangi psixologik maktablarning shakllanishi va rivojlanishi. 2. strukturalizm. 3. vyusburg maktabi. 4. fransuz psixologiyasi maktabi. xix va xx asrdagi psixologiya - bu asosan empirik psixologiyadir. psixologiyada xvii asrda paydo bo’lgan bu yo’nalish xix va xx asrrning boshlarida o’z taraqqiyotining eng yuqori cho’qqisiga erishdi. uning yutuqlariga erishuviga sabab eksperiment metodining tatbiq qilinishi edi. uning predmet doirasi juda kengaydi. yuqorida aytilganday, psixologiya fanining maxsus o’z vazifalari va metodlariga ega bir qancha shaxobchalari maydonga keldi. empirik psixologiya bir butun narsa emas edi. bu psixologiya-ning ichida bir qancha yo’nalish va oqimlar mavjud edi. psixologiya tarixida bulardan ...

DOC format, 40.0 KB. To download "xix-xx asrlarda xorijda psixologiyaning rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: xix-xx asrlarda xorijda psixolo… DOC Free download Telegram