psixologiyani dastlabki va orta asrlarda rivojlanishi

PPTX 29 sahifa 3,9 MB Bepul yuklash

29 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 3,9 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 29

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 29

шарқ ва ўрта осиё психологик қарашлари психологияни дастлабки ва ўрта асрларда ривожланиши доцент с.м.туйчиева 1. шарқ мамлакатларида илк психологик фикрларнинг пайдо бўлиши. хинд фалсафаси. 2. хитой фалсафаси ва конфуций таълимоти. 3. марказий осиёда психологик таълимотларнинг ривожланиши. 4. психологияа рационализм ва сенсиализм режа: қадимги хиндистон, хитой, миср каби мамлакатларда руҳий ҳолат ҳақидаги илк фикрлар илгари сурилган, лекин психика ҳақидаги таълимот фалсафа фани доирасида унинг бир қисми сифатида ўрганилган. психология тарихида ҳам фалсафада бўлгани каби асосан икки оқим ўртасида кураш кечган. булар: 1. идеализм (фр. idealisme) ; 2. материализм (лот.мaterialis– моддий) идеализм (фр. idealisme-мавжуд эмас) – идеализм: фалсафанинг бош масаласида – онгнинг борлиққа муносабати масаласида материализмга қарама-қарши ўлароқ онг, руҳ, бирламчи, моддий дунё, борлиқ эса иккиламчи, онг, сезги, тасаввур ва тушунчаларнинг маҳсулидир деб даъво қилувчи ғайри илмий фалсафий оқим. идеалистик оқим намоёндалари психика тана ҳаётига боғлиқ бўлмаган қандайдир руҳий субстанция жондан иборат дейдилар. бундай қараш фалсафанинг антик тараққиётида платон идеализмида ёрқин намоён …

2 / 29

имги юнон мутафаккир материалистлари барча мавжуд нарсаларни жумладан психикани ягона моддий асослардан: - сув (фалес) - ҳаво (анаксимен) - олов (гераклит) - атомлар йиғиндиси (демокрит, эпикур) келиб чиққан деб асослашга уриндилар. карма кўпинча бутун ҳинд фалсафасининг ўзаги бўлган асосий тушунча сифатида кўриб чиқилади. карма - хатти-харакат, амални англатади. кармача фикрлаш услуби деб аталадиган услуб айни бир вақтда фалсафанинг аҳлоқий ва метафизик мезонларини очиб беради, улар ҳозирги ғарб фалсафасида одатда бир-биридан ажратиб қўйилган. карма карма ҳақидаги тасаввур европача тафаккурга бутунлай ёт эмас. у жумладан, «ҳар бир киши ўз бахтининг яратувчисидир» ва «нима эксанг, шуни ўрасан» каби мақолларда ифодаланган. будда таълимоти айни бир вақтнинг ўзида ҳам қийин, ҳам теран. биз бу ўринда фақат унинг “тўртта яхши хақиқат” деган ном билан танилган асосий қоидаларини схематик тарзда тавсифлаб беришимиз мумкин. 1. дунё азоб уқубатларга тўлиб кетган. туғилиш азоб, қарилик азоб, касаллик ва ўлим азоб. ўзинг ёмон кўрадиган одам билан учрашиш азоб, севимли кишидан жудо …

3 / 29

рос ўлади ва одамнинг азоблари ниҳоясига етади. бу азобларнинг тўхтатилиши ҳақидаги ҳақиқат, деб аталади. 4. ҳоҳиш истаклар ва азоблар бўлмайдиган ҳолатга эришиш учун муайян йўлга амал қилиш лозим. бундай саховатли эски йўлнинг босқичлари қуйидагилардир: тўғри тушуниш, тўғри нутқ, тўғри тафаккур, тўғри феъл атвор, тўғри турмуш тарзи, тўғри куч ғайрат, фикрнинг тўғри йўналиши ва диққат эътиборни тўғри қаратиш. бу азобларнинг сабабидан халос бўлишнинг саховатли йўли ҳақидаги ҳақиқатдир. конфуцийликда унинг асосчиси конфуций биринчи бўлиб ирсий ва ҳаётда орттирилган нарсалар масаласини кўтариб чиқди. унинг фикрича, одам ўз табиатига кўра меҳрибон мавжудот, уни ташқи муҳит бузади. унинг зарарли таъсирини енгиш учун инсон етукликка эришиш керак. конфуций (милоддан аввалги 551 – 479 йиллар) конфуций сиймоси анъаналарга қаттиқ риоя қилган мутафаккир сифатида гавдаланади. масалан: у одам фақат анъанани астойдил ўрганиш ёрдамида ўз вазифаларини тўғри тушуниб етиши мумкин деб ҳисоблайди. анъана, шунингдек, мавжуд бетартиб ижтимоий шарт шароитларни ислоҳ қилиш борасидаги уринишларга асос бўладиган меъёр тусини касб этади. …

4 / 29

ҳисоблаган, унинг қарашлари аристотелнинг «сезмаган одам ҳеч нарсани билмайди ҳам, тушунмайди ҳам» деган қарашларига ўхшаб кетади. форобий инсон (руҳ) жонининг бир тандан бошқасига ўтиб, кўчиб юриши мумкинлигини инкор этади ва уни балки тана каби индивидуал «субстациясининг бирлиги» сифатида тушунади. абу али ибн сино психологик қарашлари абу али ибн синонинг психологик фалсафий қарашлари, илмлар таснифи, таърифи ва таркиби ҳақидаги фикрлари унинг «тиб қонунлари» асарида инсон физиологияси ва психологияси асосида талқин этилади. ибн сино сезгини ташқи ва ички сезгиларга ажратади. ташқи сезги инсонни ташқи олам билан боғлайди, улар 5 та: кўриш, эшитиш, таъм - маза билиш, ҳид ва тери сезгиси. булар инсоннинг маълум органлари - тери, кўз, оғиз, бурун ва қулоқ билан узвий боғлиқ. ибн сино хазинасидан руҳ - шамчироққа, билим – ана шу шамчироқдан таралаётган ёғдуга, аллоҳнинг закоси – мойга ўхшайди. шамчироқ ёнишдан тўхтамас экан – сен тириксан. агар у ўчса – сен ҳалок бўласан. ақл тарозусида тортиб кўрилмаган ҳар қандай …

5 / 29

н ақл ва идрокини улуғлайди. рудакий қарашлари жалолиддин румий (1207 - 1273) психологияда рационализм ва сенсуализм рационали́зм (от лат. rationalis — ақлли, онгли)- психик олам ва инсон ҳаётида оламни билишнинг асоси онг деб таъкидловчи таълимот. бунда инсон интеллекти асосий мезон сифатида акс этади. ушбу таълимот кейинчалик спиноза, декарт, гегель, лейбницларнинг фалсафий қарашларида ривожлантирилган. сенсуализм (от лат. sensus — сезги, хиссиёт) – психик олам ва инсон ҳаётида оламни билишнинг ягона усули сезгирлик ва хиссиёт негизида эканлигини илгани сурувчи таълимот. ушбу таълимот в.вунтнинг эксперимантал психологиясига асос сифатида хизмат қилган. мустақил таълим 1.румийнинг “ичиндаги ичиндадир” асарини топиб, тезис-аннотацияни слайд шаклида тайёрлаш. шарқ мутафакккирларидан 2 тасини психологик қарашларини “венн диаграммаси” усулида тахлил қилинг ва а5 форматга туширинг. эътиборингиз учун рахмат! image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png image16.png image17.png image18.png image19.png image20.png image21.png image22.png image23.png /docprops/thumbnail.jpeg

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 29 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"psixologiyani dastlabki va orta asrlarda rivojlanishi" haqida

шарқ ва ўрта осиё психологик қарашлари психологияни дастлабки ва ўрта асрларда ривожланиши доцент с.м.туйчиева 1. шарқ мамлакатларида илк психологик фикрларнинг пайдо бўлиши. хинд фалсафаси. 2. хитой фалсафаси ва конфуций таълимоти. 3. марказий осиёда психологик таълимотларнинг ривожланиши. 4. психологияа рационализм ва сенсиализм режа: қадимги хиндистон, хитой, миср каби мамлакатларда руҳий ҳолат ҳақидаги илк фикрлар илгари сурилган, лекин психика ҳақидаги таълимот фалсафа фани доирасида унинг бир қисми сифатида ўрганилган. психология тарихида ҳам фалсафада бўлгани каби асосан икки оқим ўртасида кураш кечган. булар: 1. идеализм (фр. idealisme) ; 2. материализм (лот.мaterialis– моддий) идеализм (фр. idealisme-мавжуд эмас) – идеализм: фалсафанинг бош масаласида – онгнинг борлиққа муносабати...

Bu fayl PPTX formatida 29 sahifadan iborat (3,9 MB). "psixologiyani dastlabki va orta asrlarda rivojlanishi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: psixologiyani dastlabki va orta… PPTX 29 sahifa Bepul yuklash Telegram