axloqiy qadriyatlar (etika)

PPTX 22 pages 2.2 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.2 MB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

mustaqil ish mavzu: axloqiy qadriyatlar (etika). mustaqil ish mavzu: axloqiy qadriyatlar (etika). reja: etikaning mohiyati va ahamiyati. zamonaviy etikaning asosiy sohalari: metaetika, normal etika, amaliy etika. etikadagi qadriyatlar va kategoriyalar. 2 axloq — inson ma’naviy kamoloti sarchashmalaridan biri bolib, u tufayli jamiyat ravnaq topadi, fuqarolarning baxt-saodat haqidagi orzu-umidlari ro‘yobga chiqadi. u o‘zining paydo bolish tabiatiga ko‘ra ijtimoiy-tarixiy hodisa hisoblanadi. odamzod ijtimoiy mavjudot sifatida shakllana boshlagan kundanoq axloq paydo bolgan. aniqrog‘i, odamzodning o‘zi ular o'rtasidagi axloqiy munosabatlarning hosilasi sifatida shakllana borgan. odamlar o‘rtasidagi axloqiy munosabatlar negizida jamiyatning axloqiy hayoti ijtimoiy borliqning tarkibiy qismi sifatida qaror topgan. axloq ilmini o‘rganishga baglshlangan xorijiy va o‘zbek tilidagi adabiyotlarda «axloq», «etika», «moral» degan tushunchalar ko‘plab ishlatiladi. «etika» so'zi qadimgi yunonistonlik mutafakkirlar tomonidan fanga kiritilgan. 0‘z vaqtida gomer «ethos» (etos) so‘zidan «birgalikda yashaydigan joy, uy, g‘or, uya, in, makon» ma’nosida foydalangan bolsa, eramizdan avvalgi iv asrda yashagan yunon faylasufi arastu «etos» so‘zidan ikkita: «etika» (axloq) va …

2 / 22

gan. jumladan, «falsafa: qomusiy lug‘at»ida: «axloq (arab. xulqning ko‘pligi; lot. moralis — xulq-atvor) — ijtimoiy ong shakllaridan biri 6 har bir insondan umri davomida jamiyatda qabul qilingan urf-odat, an’ana va qonun-qoidalarga amal qilishi talab etiladi. ana shu jarayonda inson va jamiyat o‘rtasida yuzaga keladigan obyektiv aloqadorlik, ya’ni ijtimoiy munosabat — xulq atvor, odob, xatti-harakat, prinsip va normalarning majmuasi axloq ning mazmun-mohiyatini tashkil etadi. «axloq» so‘zi arabchadan olingan bolib, insonning muomala va ruhiy xususiyatlari majmuyini, fe’lini, tabiatini anglatadigan «xulq» so‘zining ko‘plik shaklidir. «axloq» iborasi ikki xil ma’noga ega: umumiy tushuncha sifatida u fanning tadqiqot obyektini anglatsa, muayyan tushuncha sifatida inson fe’l-atvori va xatti-harakatining eng qamrovli qismini bildiradi. axloq deb, avvalo inson bilan inson, so‘ngra inson bilan jamiyat o‘rtasidagi obyektiv va subyektiv aloqadorliklar tufayli kelib chiqadigan, shaxsiy va umumiy manfaatlarni muvofiqlashtirib turish asosida har bir shaxs, jamoa, ijtimoiy guruh, millat, elatning hayoti va faoliyatini boshqaradigan, tartibga soladigan, yaxshi ezgu niyatlar sari yo‘naltiradigan, …

3 / 22

i qalban his qilish, yaxshi va yomondan birini tanlashga irodaviy jihatdan tayyor turish kabi darajalarga ajratish mumkin. axloqshunoslik tizimida uchta asosiy unsur, ya’ni odob, xulq va axloq tushunchalarini ajratib ko‘rsatish mumkin: 8 odob — inson haqida yoqimli taassurot uyg‘otadigan, lekin jamoa, jamiyat va insoniyat hayotida burilish yasaydigan darajada muhim ahamiyatga ega bolmaydigan, milliy urf-odatlarga asoslangan chiroyli xatti-harakatlarni o‘z ichiga oladi. xulq — oila, jamoa, mahalla-ko‘y miqyosida ahamiyatli bolgan, ammo jamiyat va insoniyat hayotiga sezilarli ta’sir ko‘rsatmaydigan yoqimli insoniy xatti-harakatlarning majmuyi. axloq — jamiyat, zamon, ba’zan umumbashariy ahamiyatga ega, insoniyat tarixi uchun namuna bola oladigan ijobiy xatti-harakatlar yig‘indisi, insoniy kamolot darajasini belgilovchi ma’naviy hodisa. zamonaviy etikaning asosiy sohalari: metaetika, normal etika, amaliy etika. 9 , sharq xalqlarida, xususan xalqimizning insoniy munosabatlar asosini axloq va axloqiylik tashkil etgan: siyosiy, huquqiy, iqtisodiy munosabatlar zaminida ham axloqiy mezonlar ustunlik qiladi. axloq – ma’naviyatning amalda namoyon bo’lishidir. ilm, bilim, dunyoqarash, idrok va iymon insonning xulq-atvorida …

4 / 22

l sohalarga tatbiqan muayyanlashtirish ehtiyoji tug’ildi.bugungi kunda amaliy etika kasalxonalar va tug’ruqxonalarga, biznes va siyosat sohalariga kirib kelmoqda, tabiatga munosabat, hayvonlarning huquqlarini himoya qilish, ochlikka qarshi kurash muammolari bilan bevosita shug’ullanmoqda. 11 asosiy sabablari – inson bilimlari texnologik imkoniyatlarining o’sishida. etika turlari 12 nomlanishi ma’nosi amaliy etika, so’zning keng ma’nosida, , etika tushunchalari va nazariyalarini muayyan, murakkab va ko’pincha juda dramatik vaziyatlarga tatbiq etish demakdir. unga kazuistika («casus» - tasodif so’zidan), ya’ni cheksiz tasodiflar yoki pretsedentlarni ko’rib chiqish deb qarash ham mumkin. ammo unga yanada kengroq - chuqur falsafiy ma’noga ega bo’lgan va inson haqida tubdan yangicha tasavvurlarni shakllantiradigan yangi yo’nalish deb qarash uchun barcha asoslar mavjud. amaliy etika deganda, tor ma’noda amaliyot ta’sirida yuzaga kelgan va amaliy etikaning alohida turlari (siyosiy etika, ekoetika, bioetika, jurnalist etikasi va sh.k.) paydo bo’lishiga olib kelgan hodisa tushuniladi. bioetika, klassik tibbiyot etikasidan farq qiluvchi yangi yo’nalish sifatida, xx asrning ikkinchi yarmida paydo bo’ldi …

5 / 22

larga mantiqiy intizomni kiritadi, axloqiy masalalarning "haddan tashqari murakkabligi" ni etika predmetining o'zining murakkabligi bilan emas, balki uning tushunchalarining noaniqligi, noaniqligi tufayli yo'q qiladi. 14 metaetik tadqiqotlarda tahlilning ikkita chizig'i kesishadi biri axloqning ma'lum bir "yo'naltiruvchi" imidjini ishlab chiqishga, to'g'ri, dalilli axloqiy fikrlash mezonlari va imkoniyatlarini aniqlashtirishga qaratilgan; ikkinchisi - haqiqiy axloqiy konstruktsiyalarni (konkret ta'limotlar, tushunchalar, dalillar) tanqid qilish. 20-asr boshlari va oʻrtalaridagi axloqiy tadqiqotlar metaetika bilan bogʻliq. 15 metaetika sohasidagi birinchi tadqiqot jorj e. murning "principia ethica" asaridir. etikadagi qadriyatlar va kategoriyalar. kategoriya so’zi (yunoncha kategoria-mulohaza, fikr, belgi)- predmet va hodisalarning umumiy hamda muhim tomonlari xususiyatlari yoki munosabatlarini aks ettiruvchi eng umumiy tushunchalarni anglatadi. . etika kategoriyalarining o’ziga xos xususiyati shundan iboratki, ularda axloqiy ongningm axloqiy munosabatlarning, odob xususiyatlarining eng muhim tomonlari va elementlari umumlashgan holda aks etadi. 16 yaxshilik va yomonlik kategoriyalari. 17 yaxshilik va yomonlik insonning hatti harakatlariga beriladigan ijobiy yoki salbiy bahoni ifodalovchi axloqshunoslikning eng umumiy …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "axloqiy qadriyatlar (etika)"

mustaqil ish mavzu: axloqiy qadriyatlar (etika). mustaqil ish mavzu: axloqiy qadriyatlar (etika). reja: etikaning mohiyati va ahamiyati. zamonaviy etikaning asosiy sohalari: metaetika, normal etika, amaliy etika. etikadagi qadriyatlar va kategoriyalar. 2 axloq — inson ma’naviy kamoloti sarchashmalaridan biri bolib, u tufayli jamiyat ravnaq topadi, fuqarolarning baxt-saodat haqidagi orzu-umidlari ro‘yobga chiqadi. u o‘zining paydo bolish tabiatiga ko‘ra ijtimoiy-tarixiy hodisa hisoblanadi. odamzod ijtimoiy mavjudot sifatida shakllana boshlagan kundanoq axloq paydo bolgan. aniqrog‘i, odamzodning o‘zi ular o'rtasidagi axloqiy munosabatlarning hosilasi sifatida shakllana borgan. odamlar o‘rtasidagi axloqiy munosabatlar negizida jamiyatning axloqiy hayoti ijtimoiy borliqning tarkibiy qismi sifa...

This file contains 22 pages in PPTX format (2.2 MB). To download "axloqiy qadriyatlar (etika)", click the Telegram button on the left.

Tags: axloqiy qadriyatlar (etika) PPTX 22 pages Free download Telegram