etika fanining predmeti, mohiyati va vazifalari

PPTX 46 pages 5.6 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 46
презентация powerpoint 1 9-mavzu: etika. texnologiya, menejment va kommunikatsiya instituti “tillar va ijtimoiy-gumanitar fanlar” kafedrasi fan: “falsafa” ma’ruzachi: m.l.sharipov reja etika fanining predmeti, mohiyati va vazifalari. axloqning inson va jamiyat hayotida bajaradigan funksiyalari. etikaning asosiy kategoriyalari, tamoyillari va mezonlari. zamonaviy etikaning asosiy muammolari va sohalari. 9-mavzu: etika. 1. etika fanining predmeti, mohiyati va vazifalari axloq - inson va jamiyat o‘rtasidagi obyektiv aloqadorlik tufayli kelib chiqadigan, shaxsiy va umumiy manfaatlarni muvofiqlashtirib turish asosida har bir shaxsning hayoti va faoliyatini boshqaradigan, tartibga soladigan muayyan xulq-atvor, odob, xatti-harakat prinsip va normalarning majmuidir. «axloq» «axloq» - arabcha so‘z bo‘lib, kishining tabiati, muomala, xulq-atvor, yurish-turish, tarbiya, adab, xatti-harakat odobi degan ma’nolarni anglatadi. ushbu tushuncha jamiyatning axloqiy hayotida yuz beradigan barcha jarayonlarni o‘zida mujassam etadi. axloqni umumiy tushuncha sifatida olib, uni doira shaklida aks ettiradigan bo‘lsak, doiraning eng kichik qismini odob, undan kattaroq qismini -xulq, eng qamrovli qismini axloq egallaydi. odob xulq axloq odob - inson …
2 / 46
nsoniy kamolot darajasini belgilovchi manaviy hodisa. xulq - oila, jamoa, mahalla-ko‘y miqyosida ahamiyatli bo‘lgan, ammo jamiyat va insoniyat hayotiga sezilarli tasir ko‘rsatmaydigan yoqimli insoniy xatti- harakatlarning majmui. odob - inson haqida yoqimli taassurot uyg‘otadigan, lekin jamoa, jamiyat va insoniyat hayotida burilish yasaydigan darajada muhim ahamiyatga ega bo‘lmaydigan, milliy urf-odatlarga asoslangan chiroyli xatti-harakatlarni o‘z ichiga oladi. umumiy etika nazariyasi, tarixiy etika, qadriyatlar etikasi, kasb etikasi va axloqiy tarbiya nazariyasi kabi tarkibiy qismlardan tashkil topgan. axloqiy tarbiya nazariyasi umumiy etika nazariyasi qadriyatlar etikasi tarixiy etika kasb etikasi bioetika etika fani tarkibiy qismlari etika nazariyasi axloqning tabiati, mohiyati, xususiyati, tarkibiy qismlari, jamiyat taraqqiyotida tutgan o‘rnini o‘rganadi. tarixiy etika axloqning kelib chiqishini, uning tarixiy taraqqiyot qonunlarini, har xil nazariyalarning tarixdagi o‘rni, rivojlanish bosqichlari va tamoyillarini tadqiq etadi. qadriyatlar etikasi axloqiy meyorlarni axloqiy meros sifatida shakllanishi hamda avloddan-avlodga o‘tib kelayotgan axloqiy qadriyatlar tizimini o‘rganadi. kasb etikasi har bir kasb-hunarga xos axloqiy (norma) meyor, (prinsip) tamoyillar …
3 / 46
gi munosabatlarni axloqiy yoki g‘ayriaxloqiy deb baholash jamiyat azolarining iymoni, e’tiqodi, dunyoqarashi, manfaati darajasiga ham bog‘liq bo‘ladi. odoblilik kundalik hayotda axloq qoidalariga rioya qilish - odobdir. odob axloqiy fazilatlarni insonning kundalik faoliyatiga singib borayotganini ko‘rsatuvchi mezondir. odob jamiyat qabul qilgan axloq normalarini inson faoliyati, xatti - harakatida, muomala va muloqotida namoyon bo‘lishidir. insoniyat paydo bo‘libdiki, muayyan odob doirasida bo‘lishga, yaxshi nom qoldirishga intiladi. insonning eng yaxshi fazilatlari nasl-nasabi, bilimi bilan emas, balki odobi bilan belgilanadi. bejizga mutafakkir abu mansur as saolibiy : “har bir kishi o‘ziga qarab ta’rif qilinsa, ishiga qarab tavsiflanadi, maqtaladi. fazilat nasl- nasab bilan emas, aql-adab bilandir” 1 - deb bejiz aytmagan. odoblilik “luqmon hakimdan: “odobni kimdan o‘rganding?” deb so‘radilar. luqmon javob berdi: “odobni beodoblardan o‘rgandim, ularning harakatlaridagi menga maqbul bo‘lmagan narsalardan o‘zimni saqladim!” biror esli kishiga hatto hazil so‘z aytsang, u shundan ham o‘ziga chiqaradi xulosa. ammo axmoq kishiga yuzlab hikmat o‘rgatsang, barchasi uning uchun tuyular …
4 / 46
o‘ngilocharlik, huzurlanish ma’nolarini beradi. qadimgi davr axloqshunosligida gedonizm (huzurbaxshlik ta’limoti) hayotning ma’nosini nafaqat jismoniy, balki ruhiy huzurbaxshlikdan ham iborat degan ta’limotni ilgari surar edi. hozirgi davrga kelib esa bu tushuncha akasariyat holda o‘zida xudbinlik, «nafs quliga aylanish», «boylik, shuxrat ketidan quvish» kabi ma’nolarini ham anglatmoqda. evdemonizm gedonizmning qaysidir ma’noda davomchisi sanalgan yana bir yo‘nalishlardan biri evdemonizmdir. evdemonizm (grech. ευδαιμονία- barqarorlik, huzurbaxshlik, baxt) - inson asosiy faoliyatining baxtga erishuvga intilishi bilan bog‘liq bo‘lgan axloqshunoslik yo‘nalishlardan biri sanaladi. 2. axloqning inson va jamiyat hayotida bajaradigan funksiyalari. 1. axloqning tartibga solish, boshqarish funksiyasi - odamlar o‘rtasidagi munosabatlarni jamiyat tomonidan qabul qilingan, o‘rnatilgan axloqiy normalar orqali tartibga solinishi va boshqarishi bilan ifodalanadi. unda axloqiy munosabatlarni tartibga soluvchi vosita vazifasini axloq tamoyillari, normalari, jamoatchilik fikri, el-yurt o‘rtasidagi obro‘-martaba, an’ana, urf-odat, o‘git, pand-nasihat va boshqalar tashkil qiladi. tartibga solish, boshqarish esa bevosita moslovchi-norma, talab qiluvchi-norma, taqiqlovchi-norma, chegaralovchi-norma, namunali-norma va hokazolar orqali amalga oshiriladi. 2. axloqning aksiologik …
5 / 46
sh ishini o‘taydi. ana shu axborot-ma’lumotlarga ega bo‘lish odam, jamiyat uchun eng qiyin, og‘ir damlarda birdan bir to‘g‘ri axloqiy tanlovni amalga oshirishga yordam beradi. 5. axloqning tarbiyaviy funksiyasi - bu jamiyatda mavjud bo‘lgan tarbiya tizimini umuminsoniyat tomonidan e’tirof etilgan axloqiy norma, urf-odat, an’analarga moslashtirish va shu asosda fuqarolarni axloqiy jihatdan tarbiyalash ishlarini tashkil etishni amalga oshiradi. 6. axloqning kommunikativ funksiyasi - bu umumiy axloqiy qadriyatlarni ishlab chiqish uchun odamlar o‘rtasida fikr almashish, bir-birini tushunib umumiy xulosalarga kelishda o‘zaro aloqa qilish vositasi vazifasini bajaradi. xullas, axloq tufayli xalqlar, elatlar, millatlar bir-birlari bilan aloqada bo‘lib, fikr almashib, o‘zlariga xos, manfaatlariga mos keladigan umuminsoniy axloqiy qadriyatlarni ishlab chiqadilar hamda ularga og‘ishmay amal qilishni yo‘lga qo‘yadilar. 3. etikaning asosiy kategoriyalari, tamoyillari va mezonlari. etika tamoyillari insonparvarlik mehnatsevarlik vatanparvarlik millatparvarlik tinchlikparvarlik baynalmilallik erkparvarlik fidoiylik ziyolilik axloqiy tamoyillar vatanparvarlik millatparvarlik insonparvarlik *** ** * vatanparvarlik bu tamoyil bir ijtimoiy guruhga mansub bo‘lgan insonlarning o‘z tarixini, tili, …

Want to read more?

Download all 46 pages for free via Telegram.

Download full file

About "etika fanining predmeti, mohiyati va vazifalari"

презентация powerpoint 1 9-mavzu: etika. texnologiya, menejment va kommunikatsiya instituti “tillar va ijtimoiy-gumanitar fanlar” kafedrasi fan: “falsafa” ma’ruzachi: m.l.sharipov reja etika fanining predmeti, mohiyati va vazifalari. axloqning inson va jamiyat hayotida bajaradigan funksiyalari. etikaning asosiy kategoriyalari, tamoyillari va mezonlari. zamonaviy etikaning asosiy muammolari va sohalari. 9-mavzu: etika. 1. etika fanining predmeti, mohiyati va vazifalari axloq - inson va jamiyat o‘rtasidagi obyektiv aloqadorlik tufayli kelib chiqadigan, shaxsiy va umumiy manfaatlarni muvofiqlashtirib turish asosida har bir shaxsning hayoti va faoliyatini boshqaradigan, tartibga soladigan muayyan xulq-atvor, odob, xatti-harakat prinsip va normalarning majmuidir. «axloq» «axloq» - arabcha so‘z ...

This file contains 46 pages in PPTX format (5.6 MB). To download "etika fanining predmeti, mohiyati va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: etika fanining predmeti, mohiya… PPTX 46 pages Free download Telegram