ichki energiya. gazlarning issiqlik sigʻimi

DOCX 4 pages 17.7 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.7 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

ichki energiya. gazlarning issiqlik sigʻimi shakarboyeva laylo 📝annotatsiya ichki energiya va gazlarning issiqlik sig'imi termodinamikaning asosiy tushunchalari bo'lib, moddaning molekulyar harakati va uning temperaturaga bog'liqligini o'rganadi. ideal gazlar uchun ichki energiya kinetik energiya bilan aniqlanadi. 🔑kalit so'zlar. ichki energiya, issiqlik sig'imi, gazlar, molyar issiqlik sig'imi, izoxora, izobara, ideal gaz, doimiy hajmda issiqlik sigʻimi doimiy hajmda issiqlik sigʻimi (cv), ideal gazlar uchun 3r/2 ga teng boʻlib, bu yerda r – universal gaz doimiysi (8,314 j/mol·k). bu qiymat faqatgina monatomik gazlar uchun aniq. murakkab molekulali gazlarning doimiy hajmda issiqlik sigʻimi (cv) ularning erkinlik darajalar soniga bog'liq va 3r/2 dan ancha yuqori bo'lishi mumkin, masalan, 7r/2 yoki undan ham yuqori. ikki atomli gazlarning doimiy hajmda issiqlik sigʻimi, taxminan 5r/2 ga teng boʻladi, chunki ularning aylanma harakatlari ham energiyaga hissa qo'shadi. bu qiymat temperaturaga bog'liq bo'lishi mumkin. gazlarning issiqlik sigʻimining eksperimental aniqlanishi gazlarning izobar issiqlik sigʻimini aniqlash uchun kalorimetr yordamida maʼlum massa gazni maʼlum …

2 / 4

ideal gazlar uchun ichki energiyaning faqat temperaturaga bog'liqligini ko'rsatadi va 5/2r ga teng bo'lgan molyar issiklik sig'imini aniqlashga imkon beradi. mayer munosabati, monatomik gazlar uchun cv = (3/2)r va cp = (5/2)r bo'lib, diatomik gazlar uchun esa cv va cp qiymatlari yuqoriroq bo'ladi. issiqlik sigʻimi tushunchasi gazlarning issiqlik sigʻimi doimiy bosim (cp) va doimiy hajm (cv) sharoitlarida oʻlchanadi, bu yerda cp > cv munosabati mavjud, chunki doimiy bosimda issiqlikning bir qismi tashqi ish bajarishga sarflanadi. ikki atomli gazlarning doimiy hajmda issiqlik sigʻimi taxminan 5r/2 ga, doimiy bosimda esa 7r/2 ga teng boʻladi, bu yerda r – universal gaz doimiysi. issiqlik sigʻimi moddaning 1 kelvin (yoki 1 gradus selsiy) ga qizdirilganda qancha issiqlik yutishini koʻrsatadigan fizik kattalik boʻlib, uning birligi j/k yoki j/°c hisoblanadi. ichki energiya tushunchasi ichki energiyaning o'zgarishi termodinamika birinchi qonuniga muvofiq, berilgan sistemaga berilgan issiqlik miqdori va sistema tomonidan bajarilgan ishning farqi sifatida ifodalanadi: δu = q – …

3 / 4

raturaga bog'liq bo'lib, uning hajmi yoki bosimi o'zgarishi ichki energiyani o'zgartirmaydi, issiklik miqdori esa o'zgaradi. gazlarning ichki energiyasi monatomik gazlar uchun 3r/2 ga, diatomik gazlar uchun esa 5r/2 ga teng bo'lgan o'rtacha kinetik energiyaning funksiyasi hisoblanadi, bu yerda r – universal gaz doimiysi. 1 mol ideal gazning doimiy hajmdagi issiqlik sig'imi (cv) 3r/2 (monatomik gazlar uchun) yoki 5r/2 (diatomik gazlar uchun) ga teng. gazlarning molar issiqlik sigʻimi gazlarning molar issiqlik sigʻimi doimiy hajmda (cv) va doimiy bosimda (cp) oʻlchanadi, ular orasidagi farq r (universal gaz doimiysi, taxminan 8.314 j/mol·k) ga teng. monatomik gazlarning molar issiqlik sigʻimi (cv) 3r/2 ga, cp esa 5r/2 ga teng boʻladi, bu ularning faqat translatsion harakatlariga ega ekanligini koʻrsatadi. ikki atomli gazlar uchun cp/cv nisbati taxminan 1.4 ga teng boʻlib, bu ularning molekulalarining erkinlik darajalarini aks ettiradi. ichki energiya va issiqlik sigʻimining amaliy qoʻllanilishi gaz turbinasi dvigatellarida, 1500°c gacha boʻlgan yuqori haroratlarda ishlaydigan komponentlarning issiqlik sigʻimi …

4 / 4

gazning temperaturasi 100 k dan 50 k gacha pasayishi mumkin, bu esa ichki energiyaning kamayishiga olib keladi va shu sababli tizim issiqlik almashmaydi. 📌xulosa ichki energiya va gazlarning issiqlik sig'imi o'rganilib, termodinamikaning asosiy qonuniyatlariga asoslangan holda ularning o'zaro bog'liqligi aniqlandi. 📚foydalanilgan adabiyotlar 1. zemansky, m. v., dittman, r. h. (1981). kalorika va termodinamika. 2. reif, f. (1965). statistik mexanika. 3. kittel, c., kroemer, h. (1980). termal fizika. 4. sivuxin, d. v. (1979). umumiy fizika kursi. termodinamika va molekulyar fizika. 5

5 / 4

ichki energiya. gazlarning issiqlik sigʻimi - Page 5

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ichki energiya. gazlarning issiqlik sigʻimi"

ichki energiya. gazlarning issiqlik sigʻimi shakarboyeva laylo 📝annotatsiya ichki energiya va gazlarning issiqlik sig'imi termodinamikaning asosiy tushunchalari bo'lib, moddaning molekulyar harakati va uning temperaturaga bog'liqligini o'rganadi. ideal gazlar uchun ichki energiya kinetik energiya bilan aniqlanadi. 🔑kalit so'zlar. ichki energiya, issiqlik sig'imi, gazlar, molyar issiqlik sig'imi, izoxora, izobara, ideal gaz, doimiy hajmda issiqlik sigʻimi doimiy hajmda issiqlik sigʻimi (cv), ideal gazlar uchun 3r/2 ga teng boʻlib, bu yerda r – universal gaz doimiysi (8,314 j/mol·k). bu qiymat faqatgina monatomik gazlar uchun aniq. murakkab molekulali gazlarning doimiy hajmda issiqlik sigʻimi (cv) ularning erkinlik darajalar soniga bog'liq va 3r/2 dan ancha yuqori bo'lishi mumkin, masalan, 7...

This file contains 4 pages in DOCX format (17.7 KB). To download "ichki energiya. gazlarning issiqlik sigʻimi", click the Telegram button on the left.

Tags: ichki energiya. gazlarning issi… DOCX 4 pages Free download Telegram