termodinamikaning birinchi qonuni

PPT 75 pages 5.9 MB Free download

75 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.9 MB

File type PPT

Pages 75

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 75

powerpoint presentation kimyoviy termodinamika samdu kimyo fanlari doktori, professor muxamadiev nurali qurbonalievich segodnya * mavzu: termodinamikaning birinchi qonuni 1. ichki energiya. ish va issiqlik 2. ideal gazning issiqlik sig'imi. mayer tenglamasi 3. bir va ko'pamomli gazlarning issiqlik sig'imi 4. erkinlik darajasi bo'yicha energiyaning teng taqsimlanish qonuni 5. termodinamika birinchi qonuning ideal gazlarning izojarayonlariga tadbiqi 4.1.ichki energiya. ish va issiqlik har qanday jism (yoki sistema) mexanik energiya bilan bir qatorda ichki energiyaga ham ega bo'ladi. ichki energiya – tinchlikdagi energiya. u quyidagilardan tashkil topgan: 1. molekulaning tartibsiz issiqlik harakatidan, 2. ular o'zaro joylashishining potentsialnoy energiyasidan, 3. atomlardagi elektronlar, yadrolardagi nuklonlar va h.z.larning kinetik va potentsial energiyalaridan. termodinamikada ichki energiyaning absolyut qiymati emas balkim uning o'zgarishini bilish muhim. o'z-o'zidan, termodinamikada ichki energiya deyilganda molekulaning issiqlikdan tartibsiz harakati energiyasi tushuniladi. termodinamik jarayonlarda harakatlanadigan molekulalarning kinetik energiyasi o'zgaradi (issiqlik energiyasi atom tuzilishini, xuddi shuningdek yadro tuzilishini o'zgartirish uchun etarli emas). bir mol ideal gazning …

2 / 75

tilgan issiqlik miqdori q bilan xarakterlanadi. masalan, qishda qorga issiq toshni tashladingiz. potentsial energiyaning zahirasi tufayli qorning bosilishida mexanik ish bajariladi, zahiradagi ichki energiya tufayli qor eriydi. agar tosh sovuq bo'lsa, ya'ni toshning temperaturasi muhit temperaturasiga teng bo'lsa, u holda faqat ish bajariladi, lekin ichki energiyaning almashinishi amalga oshmaydi. shunday qilib, ish va issiqlik maxsus energiya shakllari emas. issiqlik yoki ishning zahirasi haqida gapirish mumkin emas. bu ulchov boshqa sistemaga o'zatilgan mexanik yoki ichki energiyalarning o'lchovidir. ushbu energiyalarning zahiralari haqida gapirish mumkin. mexanik energiya issiqlik energiyasiga o'tishi va qaytishi mumkin. masalan, agar bolg'a bilan temir buyum urilsa, ma'lum vaqtdan keyin bolg'a ham temir buyum ham qiziydi. (energiya dissipatsiyasiga misol) dissipatsiya yoki energiyaning bir formasidan boshqasiga o'tishiga istalgancha misollar keltirish mumkin. tajribalarning ko'rsatishichi, mexanik energiyaning issiqlik va teskari o'tishlarining barcha holatlarida qatiy ekvivalent miqdorlarda amalga oshadi. bu energiyaning saqlanish qonunidan kelib chiqadigan termodinamika birinchi qonuning mohiyatidir. jismga berilgan issiqlik uning ichki …

3 / 75

sistema har qanday holatda ma'lum va aniq ichki energiya qiymatiga ega bo'ladi, shuning uchun quyidagini yozish mumkin chunki u – holat funktsiyasi, u holda bu barcha holat funktsiyalari uchun to'g'ridir. issiqlik q va ish a 1-holatdan 2-holatga o'tish qanday amalga oshganligiga (izoxorik, adiabatik) bog'liq, ichki energiya u esa bog'liq emas. bunda berilgan holat uchun issiqlik va ish ma'lum qiymatni namoyon qiladi deb aytish mumkin emas. issiqlik miqdori q ish va energiyaning o'zlov birligida, ya'ni joullarda ifodalanadi [q] = dj. termodinamikada aylanma va tsiklik jarayonlar alohida ahamiyatga ega, ularda sistema bir qator holatlarni o'tib dastlabki holatga qaytadi agar u holda termodinamika-ning birnchi qonuniga ko'ra, ya'ni unga tashqaridan berilgan energiyaga qaraganda ko'p ish bajaradigan davriy ishlaydigan abadiy dvigatel yasash mumkin emas. boshqacha so'z bilan aytganda, abadiy ishlaydigan birinchi tartibli dvigatel mumkin emas. bu termodinamika birinchi qonuni ta'riflaridan biridir. birinchi qonunning kamchiligi: termodinamikaning birnchi qonuni holat o'zgarishining qaysi yo'nalishga borishini ko'rsatmaydi. spasibo za …

4 / 75

olamiz: molyar massa – bir mol massasi: bunda a – atom massa; mbir  atom-ning massa birligi; na  avogadro soni. mol μ – modda miqdori, unda uglerod 12s izotopining 12 grammi tarkibidagi atomlar soniga teng molekulalar bo'ladi. termodinamik sistemaning issiqlik sig'imi qizdirishda sistema holatining qanday o'zgarishiga bog'liq. agar gaz o'zgarmas hajmda qizdirilsa, u holda jismga berilgan issiqlikning barchasi gazni isitishga, ya'ni uning ichki energiyasining o'zgarishiga sarf bo'ladi. o'zgarmas hajmdagi issiqlik sig'imi sv sr – o'zgarmas bosimdagi issiqlik sig'imi agar porshenli idishdagi gaz o'zgarmas bosimda qizdirilsa, u holda porshen h balandlikka ko'tariladi, ya'ni gaz ish bajaradi. o'z-o'zidan, jismga berilgan issiqlik uni qizdirish va ish bajarilishi uchun sarflanadi. bundan ko'rinib turibdiki, nima uchun: shunday qilib, uzatilgan issiqlik va issiqlik sig'imi issiqlikning qaysi yo'l bilan jimsga berilishiga bog'liq. o'z-o'zidan q va s holat funktsiyasi emasdir. sr va sv oddiy nisbatda o'zaro bog'liq: ushbu bog'liqlikni topamiz. o'zgarmas hajmda bir mol ideal gazni fizdiraylik. …

5 / 75

jarayonda bir mol gazni bir gradusga qizdirganda bajarilgan ishga son qiymati jihatidan teng. ushbu nisbatdan foydalanib, robert mayer 1842 yilda issiqlikning mexanik ekvivalentini hisobladi: 1 kal = 4,19 j. bundan solishtirma issiqlik sig'imi uchun mayer formulasi olinadi: 1. biratomli gazning issiqlik sig'imi sv – o'zgarmas hajmdagi issiqlik sig'imi o'zgarmas kattalik, temperaturaga bog'liq emas. biratomli va ko'patomli gazlarning issiqlik sig'imi bir mol ideal gaz uchun ichki energiya va cv: u holda: r ning fizik ma'nosini hisobga oladi. izobarik jarayonlar uchun o'zgarmas bosimda biratomli gazlar uchun issiqlik sig'imi: - adiabata doimiysi (puasson koeffitsienti) chunki u holda bundan: bundan tashqari , bunda i – molekulaning erkinlik darajasi qiymati. ni ichki energiyaning ifodasiga qo'ysak, quyidagini olamiz: chunki , u holda ichki energiyani quidagi formula bo'yicha topish mumkin: tajribada ne, he, ar, kr, biratomli metallar bo'g'larida tasdiqlanadi. ko'p atomli gazlarningissiqlik sig'imi azot, kislorod va boshqa ikkiatomli gazlar bilan tajribalar ko'rsatdiki: suv bug'i va boshqa ko'patomli …

Want to read more?

Download all 75 pages for free via Telegram.

Download full file

About "termodinamikaning birinchi qonuni"

powerpoint presentation kimyoviy termodinamika samdu kimyo fanlari doktori, professor muxamadiev nurali qurbonalievich segodnya * mavzu: termodinamikaning birinchi qonuni 1. ichki energiya. ish va issiqlik 2. ideal gazning issiqlik sig'imi. mayer tenglamasi 3. bir va ko'pamomli gazlarning issiqlik sig'imi 4. erkinlik darajasi bo'yicha energiyaning teng taqsimlanish qonuni 5. termodinamika birinchi qonuning ideal gazlarning izojarayonlariga tadbiqi 4.1.ichki energiya. ish va issiqlik har qanday jism (yoki sistema) mexanik energiya bilan bir qatorda ichki energiyaga ham ega bo'ladi. ichki energiya – tinchlikdagi energiya. u quyidagilardan tashkil topgan: 1. molekulaning tartibsiz issiqlik harakatidan, 2. ular o'zaro joylashishining potentsialnoy energiyasidan, 3. atomlardagi elektronlar, yad...

This file contains 75 pages in PPT format (5.9 MB). To download "termodinamikaning birinchi qonuni", click the Telegram button on the left.

Tags: termodinamikaning birinchi qonu… PPT 75 pages Free download Telegram