boshlang‘ich sinf ona tili ta’limida nutqiy va lingvistik kompetensiyalarni shakllantirish metodikasi

PPT 12 pages 285.5 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 285.5 KB

File type PPT

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

prezentatsiya powerpoint 2-ma’ruza mashg‘uloti boshlang‘ich sinf ona tili ta’limida nutqiy va lingvistik kompetensiyalarni shakllantirish metodikasi. savod o‘rgatish metodikasi. savod o‘rgatish jarayoni bosqichlari. savod o‘rgatish davrida boshlang‘ich yozuvga o‘rgatish. savod o‘rgatish jarayoni bosqichlari. savod o‘rgatish davrida boshlang‘ich yozuvga o‘rgatish reja: 1.savod o‘rgatish metodikasining maqsad va vazifalari. savod o‘rgatishda qo‘llanadigan metodlar. 2.savod o‘rgatish davrida o‘quvchilarni o‘qishga o‘rgatish. savod o‘rgatishda mashq turlari. 3.savod o‘rgatishda nutq o‘stirish. 4.yozuvga o‘rgatishning tashkiliy va gigenik shartlari 5.yozuvga o‘rgatishda o‘quvchilar nutqini o‘stirish 6.savod o‘rgatishda o‘qish va yozish darslari. tayanch so‘z va iboralar: savod o'rgatish davri, o'qish va yozish ko'nikmasi, harf elementlari, savod o’rgatish metodikasi, xat-savod o`rgatish, idrok, xotira, tafakkur va nutq, til, nutq, tafakkur, fonematik eshitish, o'zbek tili yozuvi - tovush yozuvi, tovush, harf, unli fonema, undosh tovush, o'qish, yozish nutq faoliyati, yozuv chiziqlari, qo'lni harakatlantirishi, harfni harfga ulash, jismoniy mashqlar o'tkazilishi. boshlang’ich ta’limning 1-sinflarida bolalarga savod o’rgatish jarayoni 4 oy davom etadi. bu jarayon quyidagi 2 davrga …

2 / 12

, so`zlarning bo`g'inlarga bo'linishi, bo'g'inlarning tovushlardan tashkil topishi haqida ma`lumot beriladi. alifbo davrini o'rganiladigan tovush-harfning va o'quv materialining murakkablik darajasiga ko'ra 3 bosqichga ajratish mumkin: 1. unli tovush-harflar, ovozdor, sirg aluvchi undoshlar, o-na, a-na, il, in, bilan tuzilishidagi so'zlar o'rganiladigan bosqich. 2. artikulatsiyasi qiyin bo'lgan r, k, v, kabi undoshlar va yo'lbbars, do'st, rasm kabi tuzilishdagi so'zlar o'rganiladigan bosqich. 3. o'rganilganlar takrorlanib, harf birikmalari ng, sh, ch, ikki tovushni ifodalaydigan j, tutuq belgisi (') va jo'ja, jurnal, jirafa, tong, so'ng, bodring, choynak, shudring va shu kabi so'zlarni o'qishga o'rgatiladigan bosqich. fonetik ishlar sohasida jarangli va jarangsiz undoshlarni taqqoslashga, ularning so'z ma'nosini farqlashdagi holatini aniqlashga oid mashqlar o'tkaziladi. masalan, (ziyrak-siyrak, dil-til kabi). artikulyatsiyasi qiyin bo'lgan undoshlarning masalan, tong, rang, keng, lab-tish undoshi v, qorishiq undosh ch, jarangli portlovchi j (go'ja) va jarangli sirg'aluvchi j (jurnal) kabilarni o'rganishda tovush artikulatsiyasiga oid ishlar qiyinlashadi. kichik yoshdagi o'quvchini o'qishga o'rgatishda quyidagilar kuzatiladi: bola o'qish …

3 / 12

likdagi rasmlar, o'qituvchining savollari, ko'rgazmali qurollar ularning ongli o'qishlarini ta'minlaydi. 4. tajribasiz kitobxon so'zni birinchi bo'g'iniga yoki rasmga qarab topadi. bu xato o'qishga olib keladi. bunday xatoning oldini olish uchun so'z bo'g'inlab o'qitiladi, so'zni bo'g'in-tovush tomondan tahlil qilishga, tovush-harf tomondan analiz va sintez qilishga diqqat qaratiladi. savod o'rgatishda tovush-harf bilan tanishtirish unlilardan boshlanadi. ovozdangina iborat bo`lib, og`iz bo`shlig`ida hech qanday to`siqqa uchramay hosil bo`ladigan tovushlar unli deb yuritiladi. hozirgi o'zbek tilida 6 ta unli fonema mavjud: a, o, i, e, u, o'. improvizatsiya bu metod ‘klaster’ metodining aksi bo’lib, turli o’xshash fikrlarni bir fikrga jamlashdan iborat. masalan, doskaga ‘anjir’ so’zini yozib, qaysi harf bilan boshlanishi so’raladi. yana ‘anor’, ‘archa’, ‘arra’, ‘ana’ so’zlari ham yoziladi va qaysi harf bilan boshlanishi o’quvchilardan so’raladi. o’quvchilar barcha so’zlarni ‘a’ harfi bilan boshlanishini aytadi. o’qituvchi yozilgan so’zlarning barchasini o’rtadagi ‘a’ harfi bilan tutashtiradi yoki ‘a’ atrofiga jamlaydi: savod o‘rgatishda hozirgi zamon analiz-sintez tovush metodi analitik-sintetik …

4 / 12

tiladi: a) savod o'rgatish bolalarning jonli nutqiga, ular egallagan nutq malakasiga asoslanadi; b) savod o'rgatishga tovush asos qilib olinadi, unda tovushni ajra-tishga, analiz va sintez qilishga, tovushlar artikulatsiyasiga, bolalarda fonematik eshitishni rivojlantirishga katta ahamiyat beriladi; d) o'qish birligi sifatida bo'g'in olinadi, bo'g'in ustida ishlashga katta ahamiyat beriladi. metodning shakllanish va tashkil topish jarayonidagi tamoyillari quyidagilardir: 1. ta'lim jarayonini tashkil etish nuqtai nazaridan: savod o'rgatish jarayonida o'quvchilarga differensial va individual yondashish (bu bolaning umumiy rivojlanishi hamda o'qish va yozishga tayyorligiga bog'liq). 2. o'qitishning istiqboli nuqtai nazaridan: grammatika, so'z yasalishi, imlo, leksikologiyaga oid bilimlarni nazariyasiz amaliy asosda muntazam berib borish. 3. psixolingvistik nuqtai nazaridan: tovush va harfni o'qitishning qulay usulini izlash, tovush va harflarning mosligini, osonligini, ta'limning tarbiyaviy va o'stiruvchi xarakterini hisobga olish. savod o‘rgatish metodikasi tarixidan xijo usulida o’qishga o’rgatishni 3 bosqichga bo’lish mumkin: 1-bosqich. harflarning nomini yodlatish (‘harfiy metod’) bu metodning mohiyati asosan quyidagilardan iborat:bir necha yildan beri o’qiyotgan bolalar …

5 / 12

an boshlangan. maktabdor taxtaning ikkinchi tomoniga arab tili alfavitidagi 28 ta xarf jamlangan 8 so’zni ‘zeru zabar’ bilan yozib bergan. bolalar bu 8 ta so’zni birin-ketin xijo usulida o’qib yodlab olganlar. turkistonda ochilgan rus-tuzem maktablari savod o’rgatishda ma'lum darajada ijobiy rol o’ynadi. rus-tuzem maktablarinnng o’zbekcha sinflarida o’zbekcha xat-savod orgy metodi 1900-yildan boshlab asta~sekin islox qilindi. xijo metodidan tovush metodiga o’tildi. 1900-yillardan rus~tuzem maktabi o’zbekcha sinflarining peshqadam muallimlari tovush metodi asosida tuzilgan tatarcha alifbedan foydalanganlar. bu kitobning tili va mazmuni o’zbekcha sinflarga mos kelmasdi. 1902- yilda saidrasul saidazizovning tovush metodi talabiga muvofik tuzilgan ona tili alifbesi “ustodi avval” nashr etildi. “ustodi avval’ nashr qilingandan keyin o’zbekcha xat savod o’rgatishda yangi davr boshlandi. tovush metodi savod o’rgatishning eski usulidan tamomila farq qilib, o’qitishni osonlashtirdi, ta'limni bola tushunadigan ,anglaydigan ta'limga, aktiv ta'limga aylantirdi “ustodi avval” 3 bo’limdan iborat: 1-bo’lim, hozirgi atama bilan ataganimizda, alifbe davridir. “ustodi avval”ning 2-bo’limi alifbedan keyingi davrdir. bu bo’limda …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "boshlang‘ich sinf ona tili ta’limida nutqiy va lingvistik kompetensiyalarni shakllantirish metodikasi"

prezentatsiya powerpoint 2-ma’ruza mashg‘uloti boshlang‘ich sinf ona tili ta’limida nutqiy va lingvistik kompetensiyalarni shakllantirish metodikasi. savod o‘rgatish metodikasi. savod o‘rgatish jarayoni bosqichlari. savod o‘rgatish davrida boshlang‘ich yozuvga o‘rgatish. savod o‘rgatish jarayoni bosqichlari. savod o‘rgatish davrida boshlang‘ich yozuvga o‘rgatish reja: 1.savod o‘rgatish metodikasining maqsad va vazifalari. savod o‘rgatishda qo‘llanadigan metodlar. 2.savod o‘rgatish davrida o‘quvchilarni o‘qishga o‘rgatish. savod o‘rgatishda mashq turlari. 3.savod o‘rgatishda nutq o‘stirish. 4.yozuvga o‘rgatishning tashkiliy va gigenik shartlari 5.yozuvga o‘rgatishda o‘quvchilar nutqini o‘stirish 6.savod o‘rgatishda o‘qish va yozish darslari. tayanch so‘z va iboralar: savod o'rgatish davri, ...

This file contains 12 pages in PPT format (285.5 KB). To download "boshlang‘ich sinf ona tili ta’limida nutqiy va lingvistik kompetensiyalarni shakllantirish metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: boshlang‘ich sinf ona tili ta’l… PPT 12 pages Free download Telegram