toponimika

PPTX 36 стр. 22,6 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 36
prezentatsiya powerpoint 1.1.toponimika. fanning maqsad va vazifalari, toponimlarning tasnifi va ularning bo‘linishi, antropotoponimlar, toponimika va geografiya, toponimika va tilshunoslik, toponimika va tarix. 1.2.o’rta asr yozma manbalarida qadimgi toponimlar, “avesto” -o‘rta osiyo toponimikasi haqida muhim manba. eron yozuvlari, hind va xitoy manbalarida toponimik ma'lumotlar, yunon manbalarida o‘rta osiyoning toponimlari, o`rta asr manbalarida toponimlar, o`zbekiston toponimiyasi va toponimik areallari. 1.3. tarixiy toponimiyani o‘rganishda hududiylik, tarixiylik va til jihatdan mansublilik, toponimlarning tarixiy imlosi. o‘zbekiston etnonimlari va ularning o'ziga xos xususiyatlari, o'zbekiston oronimlari, o'zbekiston gidronimlari. 1.4.toponimlarning xalq geografik terminlari asosida tarkib topish xususiyatlari 1.5. toponimlarning paydo bo`lishi va nomlanish qonuniyatlari. 1-mavzu. kirish. fanning predmeti, tadqiqot doirasi, maqsadi va vazifalari. har bir geografik obyektning (daryo, jilga, cho‘qqi, tog‘, jar, soylik, shahar, qishloq va h.k.) o‘z nomi bor. bu nomlar turli zamonlarda berilgan bo‘lib, muayyan ma’noni anglatadi. lekin ba’zan ma’nosini tushunish qiyin bo‘lgan nomlar ham uchraydi. ular qadimiy xalqlar tomonidan qo‘yilgan, biz tushunib yetmagan yoki talaffuzi …
2 / 36
lshunoslik, toponimika va tarix. muayyan xalqlar biror hududdan ko‘chib ketsa ham, daryolar, ko‘llar, shaharlarga ular bergan nomlar saqlanib qolgan. toponimika xalqlarning qaysi millatga tegishli ekanini aniqlab beradi. geografik nomlar kartaning eng muhim elementi bo‘lib, biror mamlakat yoki o‘lka tabiatining xususiyatlarini aks ettiradi. 1.1.toponimika. fanning maqsad va vazifalari, toponimlarning tasnifi va ularning bo‘linishi, antropotoponimlar, toponimika va geografiya, toponimika va tilshunoslik, toponimika va tarix. 4 shu bilan birga, joy nomlari jamiyat tarixi bilan ham chambarchas bogliq. har bir joyning bir necha xususiyati bo‘lishi mumkin. mazkur xususiyatlardan birini tanlash jamiyatning talabiga, uning taraqqiyot darajasiga bog’liq. xalqlar muayyan joylarga ko‘chganlarida yangi yashash joylariga nom beradilar, ba’zan avval istiqomat qilgan joy nomini yangi joylariga ham beradilar. toponimlarning muhim xususiyatlaridan biri ularning takrorlanib turishidir. 1.1. toponimika. fanning maqsad va vazifalari, toponimlarning tasnifi va ularning bo‘linishi, antropotoponimlar, toponimika va geografiya, toponimika va tilshunoslik, toponimika va tarix. bu holni biz aqsh shaharlari, yevropaning turli davlatlari shaharlari nomi bilan …
3 / 36
hloqlar etnotoponimlardir. atamalar xam joy nomlari tarkibida takror- takror uchraydi. rabot, buloq, quduk, soy, suv, qum, tosh, gaza, tangi, qopchigay, tog‘, dahana, arna, tepa kabi atamalar ana shular jumlasidan. 1.1.toponimika. fanning maqsad va vazifalari, toponimlarning tasnifi va ularning bo‘linishi, antropotoponimlar, toponimika va geografiya, toponimika va tilshunoslik, toponimika va tarix. ba’zan biron hududdagi joy nomlarini ham toponimika deb ataydilar, masalan, o‘zbekiston toponimikasi. keyingi vaqtlarda esa joy nomlari yig‘indisini toponimika fanidan farq qilish uchun toponimiya atamasini ko‘proq ishlatmoqdalar. toponimika deganda joy nomlarini o‘rganadigan fan, toponimiya deganda esa geografik nomlar yig‘indisini nazarda tutish kerak. geografik nomlar, ya’ni toponimlar til lug’at tarkibining bir qismi bo‘lib, til qonuniyatlariga bo‘ysunadi. toponimlarning shunday takrorlanib turishi ularni tasniflab o‘rganish ishini osonlashtiradi. joy nomlarini turlicha tasnif qilish mumkin. agar toponimlar etimologiyasi jihatdan tasnif qilsak: 1) etimologiyasi hammaga ma’lum bo‘lgan toponimlar (uchquduk, beshariq, navoiy, paxtakor va xokazolar); 2) ma’nosi etimologik tadqiqotlar yordamida ochib beriladigan toponimlar (jizzax, shopurkon, buxoro, norin va …
4 / 36
linishi, antropotoponimlar, toponimika va geografiya, toponimika va tilshunoslik, toponimika va tarix. mikrotoponimlar (grekcha mikro - kichik) dala, dasht, uchastka, mahalla, quduq, bulok, hovuz, jilg‘a, gulzor singarimayda obyekt nomlari kumdala, g‘anidasht, sho‘rquduk, gulhovuz, toshbuloq, qaymokligulzor, yuqorimahalla singari nomlar mikrotoponimlar deyiladi 1.1.toponimika. fanning maqsad va vazifalari, toponimlarning tasnifi va ularning bo‘linishi, antropotoponimlar, toponimika va geografiya, toponimika va tilshunoslik, toponimika va tarix. makrotoponnmlarga (grekcha makro - katta) yirik obyektlar - qita, mamlakat, dengiz, daryo, respublika, viloyat, shaharlarning nomlari kiradi. masalan, yevropa, osiyo, amerika, orol dengizi, amudaryo, o‘zbekiston, toshkent, qo‘qon. toponimlar nom ifodalagan obyektning hajmiy xususiyatiga ko‘ra ikki guruhga: makrotoponim va mikrotoponimga bo‘linadi. toponimlar qanday va qaysi tipdagi obyektning atoqli oti ekanligini anglatishi jihatidan bir necha turlarga bo‘linadi oykonimlar (grekcha - oykos-uy, turar joy)ga qishloq, posyolka, ovul, mahalla, guzar nomlari kiradi: qumqishloq, jarqishloq, qozoqovul, soymahalla, isfaraguzar kabi. polisonimlar (grekcha polis - shahar) shahar nomlarini o‘z ichiga oladi: parij, buxoro singari. polisonimlar, polisonimlar (grekcha polis …
5 / 36
uman, har qanday yo‘lning nomi kiradi: jiydayo‘li, qumso‘qmoq, toshyo‘lak kabi. toponimlarni ma’nosiga ko‘ra taxlil etganda ular qanday so‘zlar asosida yaratilganligini aniqlash va nomlanish prinsiplarini belgilash muhim ahamiyatga ega toponimlar toponim uchun asos bo‘lgan so‘zlarning ma’no va mazmuniga ko‘ra quyidagi turlarga bo‘linadi: etnotoponimlar. urug‘, qabila, millat, xalq nomlari asosida yaratilgan joy nomlari etnotoponimlar deb yuritiladi. respublikamizda bunday geografik nomlar juda ko‘p. turli joylarda uchrovchi baliqchi, do‘rmon, nayman, mitan, qipchok, qatag‘on, jaloyir, qurama, qang‘li, chimboy singari nomlar ana shular jumlasidan. bu joy nomlariga qarab, shu nomli qishloq yoki shaharlarda qadimda shunday qabilalar, urug‘lar, xalqlar istiqomat qilgan, deb aytish mumkin. antropotoponimlar (grekcha - antropos - odam). kishi ismlari, laqablari, familiyalaridan vujudga kelgan joy nomlari antropotoponimlardir. masalan abdusamad, rahmatullo, qurbonqashqar, yusufqo‘rg‘oncha, o‘rozmergan, yo‘ldoshobod. 1.1.toponimika. fanning maqsad va vazifalari, toponimlarning tasnifi va ularning bo‘linishi, antropotoponimlar, toponimika va geografiya, toponimika va tilshunoslik, toponimika va tarix fitotoponimlar. o‘simlik va daraxt nomlari asosida yaratilgan joy nomlari fitoponimlar (grekcha …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 36 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "toponimika"

prezentatsiya powerpoint 1.1.toponimika. fanning maqsad va vazifalari, toponimlarning tasnifi va ularning bo‘linishi, antropotoponimlar, toponimika va geografiya, toponimika va tilshunoslik, toponimika va tarix. 1.2.o’rta asr yozma manbalarida qadimgi toponimlar, “avesto” -o‘rta osiyo toponimikasi haqida muhim manba. eron yozuvlari, hind va xitoy manbalarida toponimik ma'lumotlar, yunon manbalarida o‘rta osiyoning toponimlari, o`rta asr manbalarida toponimlar, o`zbekiston toponimiyasi va toponimik areallari. 1.3. tarixiy toponimiyani o‘rganishda hududiylik, tarixiylik va til jihatdan mansublilik, toponimlarning tarixiy imlosi. o‘zbekiston etnonimlari va ularning o'ziga xos xususiyatlari, o'zbekiston oronimlari, o'zbekiston gidronimlari. 1.4.toponimlarning xalq geografik terminlari asosida ...

Этот файл содержит 36 стр. в формате PPTX (22,6 МБ). Чтобы скачать "toponimika", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: toponimika PPTX 36 стр. Бесплатная загрузка Telegram